Η Ένωση Διοικητικών Δικαστών (ΕΔΔ) παρουσίασε τις θέσεις της ενόψει της επικείμενης αναθεώρησης του Συντάγματος, εστιάζοντας σε κρίσιμα ζητήματα όπως η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων και η επιστολική ψήφος για τους εκλογείς εντός της Επικράτειας.
Όπως αναφέρεται στο ψήφισμα των μελών της, η ΕΔΔ επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί για τα θέματα που αφορούν τη Δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της, ενόψει δημοψηφίσματος που θα πραγματοποιηθεί στις 29 και 30 Ιουνίου 2026.
Μεταξύ των ζητημάτων που θα τεθούν περιλαμβάνονται η ανάληψη δημοσίων θέσεων από δικαστικούς λειτουργούς μετά την αποχώρησή τους, η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων, η άρση ή μη της απαγόρευσης απεργίας, καθώς και η διατήρηση των ανώτατων ορίων αφυπηρέτησης.
Η σημασία της αναθεώρησης και οι θεμελιώδεις αρχές
Στο ψήφισμά της, η Ένωση υπογραμμίζει ότι η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος αποτελεί «κορυφαία στιγμή ενός συντεταγμένου κράτους» και απαιτεί επαρκή χρόνο για ουσιαστικό δημόσιο διάλογο και επιστημονική επεξεργασία.
Τονίζει ότι η αναθεωρητική διαδικασία οφείλει να υπηρετεί τη διαχρονικότητα των συνταγματικών εγγυήσεων και όχι πρόσκαιρες κανονιστικές επιδιώξεις.
Η ΕΔΔ επισημαίνει ότι η εισαγωγή λεπτομερών ρυθμίσεων στο συνταγματικό κείμενο μπορεί να αλλοιώσει τον χαρακτήρα του Συντάγματος και να αποδυναμώσει την κανονιστική ευχέρεια του νομοθέτη και τον δικαστικό έλεγχο.
Θέσεις της ΕΔΔ για επιμέρους άρθρα
Η Ένωση τοποθετείται κατά της αναθεώρησης του άρθρου 78 του Συντάγματος, εκφράζοντας αντίθεση στην προτεινόμενη προσθήκη που θα επέτρεπε τη θέσπιση κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές ιδιωτικές επενδύσεις. Σύμφωνα με την ΕΔΔ, η ρύθμιση αυτή θα συνταγματοποιούσε μια νέα μορφή φορολογικής ανισότητας.
Αντίστοιχα, η Ένωση ζητεί να παραμείνει το τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ της αποκεντρωμένης διοίκησης (άρθρο 101 παρ. 3), καθώς θεωρεί ότι η κατάργησή του θα αποδυνάμωνε τη δημοκρατική αρχή και την εγγύτητα της διοίκησης προς τον πολίτη.
Για το άρθρο 16, η ΕΔΔ τάσσεται κατά της αναθεώρησης, υπογραμμίζοντας ότι η ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται αποκλειστικά από πλήρως αυτοδιοικούμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Όπως σημειώνει, αυτή η πρόβλεψη αποτελεί εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και ανεξαρτησίας της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
Αναφορικά με την επιστολική ψήφο (άρθρο 51), η Ένωση εκφράζει ανησυχίες για τη διασφάλιση της μυστικότητας της ψήφου και του αδιάβλητου της εκλογικής διαδικασίας, επισημαίνοντας τους κινδύνους επηρεασμού της εκλογικής βούλησης.
Τέλος, για το άρθρο 21 παρ. 4, η ΕΔΔ υποστηρίζει τη διατήρηση της ισχύουσας διατύπωσης περί ειδικής φροντίδας του κράτους για την απόκτηση κατοικίας, θεωρώντας ότι περιλαμβάνει και την έννοια της προσιτής στέγης.
Επιφυλάξεις για θέματα Δικαιοσύνης
Η Ένωση Διοικητικών Δικαστών δηλώνει ότι θα τοποθετηθεί μετά το δημοψήφισμα για τις υπόλοιπες προτάσεις αναθεώρησης που αφορούν τη Δικαιοσύνη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ζητήματα όπως η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η πειθαρχική διαδικασία των δικαστικών λειτουργών και ο τρόπος ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων.