Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος αναφέρθηκε εκτενώς στη μεταρρύθμιση του νέου δικαστικού χάρτη, με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη κλιμακίου της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης.
Ξεκινώντας από το ρητό «Δικαιοσύνη που καθυστερεί ισοδυναμεί με άρνηση δικαίου», ο υπουργός σημείωσε ότι ο νέος δικαστικός χάρτης αποτελεί «μια υποδειγματική μεταρρύθμιση» που έχει ήδη μειώσει κατά 50% τον χρόνο έκδοσης αποφάσεων στον πρώτο βαθμό. Όπως τόνισε, η αλλαγή αυτή «έσπασε τον επί δεκαετίες ασάλευτο χρόνο της ελληνικής δικαιοσύνης».
Ο Άκης Σκέρτσος επεσήμανε ότι, σε αντίθεση με άλλες μεταρρυθμίσεις που προκαλούν κοινωνικές ή πολιτικές εντάσεις, η συγκεκριμένη εφαρμόστηκε «χωρίς να ανοίξει ρουθούνι». Ο νέος δικαστικός χάρτης, ενταγμένος στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» το 2021, ψηφίστηκε και εφαρμόζεται από το 2024, αποτελώντας –όπως είπε– μεταρρύθμιση ιστορικής σημασίας.
Η συμβολή της Παγκόσμιας Τράπεζας
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην τεχνική υποστήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία λειτούργησε ως σύμβουλος της κυβέρνησης από το 2022 έως το 2025. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα στελέχη της Τράπεζας χαρακτήρισαν τον νέο ελληνικό δικαστικό χάρτη ως διεθνώς εμβληματική μεταρρύθμιση, αναγνωρίζοντας τη σημασία της τόσο ως προς τα αποτελέσματα όσο και ως προς την τεχνοκρατική της προετοιμασία.
Κεντρικό ρόλο στην επιτυχία της μεταρρύθμισης είχε η συστηματική ανάλυση δεδομένων. Ο Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι «ό,τι δεν μετριέται, δεν μπορεί να αξιολογηθεί», επισημαίνοντας τη σημασία της αντικειμενικής μέτρησης για τη χάραξη αποτελεσματικών πολιτικών.
Τα βασικά σημεία της μεταρρύθμισης
Όπως ανέφερε ο υπουργός, η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει:
* Μελέτη διεθνών παραδειγμάτων από χώρες όπως η Πορτογαλία, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Σλοβακία και η Κροατία.
* Ενοποίηση 154 ειρηνοδικείων και 63 πρωτοδικείων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία 113 δικαστηρίων πρώτου βαθμού.
* Δημιουργία ενιαίου σώματος δικαστών πρώτου βαθμού, με περισσότερους από 2.000 δικαστές, για δικαιότερη κατανομή υποθέσεων.
* Ανάλυση ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων κάθε δικαστηρίου, με συμμετοχή της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
* Εκτενή διαβούλευση με τοπικούς φορείς και επαγγελματικές ενώσεις, χωρίς υιοθέτηση «ξενόφερτων συνταγών».
Ο υπουργός σχολίασε ότι η αντιπολίτευση αποτέλεσε τη μόνη εξαίρεση στο γενικό κλίμα συναίνεσης, ζητώντας ονομαστική ψηφοφορία και καταψηφίζοντας τη μεταρρύθμιση στη Βουλή.
Μια «αθόρυβη» αλλά ουσιαστική αλλαγή
Ο Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε τον νέο δικαστικό χάρτη «μια αθόρυβη μεταρρύθμιση» που ήδη αποδίδει καρπούς, σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, όπως η νέα δικονομία, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών και η αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών.
Η συμβολή της Παγκόσμιας Τράπεζας υπήρξε, όπως είπε, καθοριστική, καθώς η τεχνική της εμπειρία συνέβαλε ουσιαστικά στην επιτυχία του εγχειρήματος. «Η σοβαρή τεχνική υποστήριξη αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ όρο για κάθε μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι παράγοντες επιτυχίας
Καταλήγοντας, ο υπουργός Επικρατείας σημείωσε ότι η μεταρρύθμιση δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τρεις κρίσιμους παράγοντες: την πολιτική σταθερότητα των τελευταίων ετών, τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης – υπό τον Κώστα Τσιάρα, τον Γιώργο Φλωρίδη και τον Ιωάννη Μπούγα.
«Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να λέμε “αυτά δεν γίνονται”. Κι όμως, γίνονται!» κατέληξε ο Άκης Σκέρτσος, επισημαίνοντας τη σημασία της πίστης στις δυνατότητες της χώρας και στη συνεργασία πολιτικής και τεχνοκρατικής γνώσης.