Η ανάγκη η Ευρώπη να εγκαταλείψει τις βεβαιότητες των προηγούμενων δεκαετιών και να κινηθεί με όρους ισχύος, άμυνας και στρατηγικής αυτονομίας, καθώς και η νέα αναβαθμισμένη θέση της Ελλάδας στο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στη ΔΕΘ. Στη συζήτηση συμμετείχαν η πρώην υπουργός Εξωτερικών και πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων Ντόρα Μπακογιάννη, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς και ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Θεόδωρος Πελαγίδης.
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων ήταν ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια εποχή αβεβαιότητας, όπου η οικονομική ισχύς, η τεχνολογία, η άμυνα και η προστασία της δημοκρατίας αποτελούν τα κύρια ζητούμενα. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής και τις Εκδόσεις Παπαζήση, στο περίπτερο 13 της ΔΕΘ, με αντικείμενο τις γεωπολιτικές και οικονομικές ανατροπές που αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη.
Η Ευρώπη μπροστά σε ιστορικές αποφάσεις
Η Ντόρα Μπακογιάννη περιέγραψε μια Ευρώπη που βρίσκεται μπροστά σε ιστορικές αποφάσεις, επισημαίνοντας ότι το παλιό μοντέλο ασφάλειας και ευημερίας έχει τελειώσει. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη οικοδομήθηκε πάνω στη φθηνή ρωσική ενέργεια και την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, ένα μοντέλο που πλέον δεν υπάρχει μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αλλαγή στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η πρώην υπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί άμεσα προς την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της άμυνας, παραπέμποντας στην έκθεση Ντράγκι. «Η έκθεση Ντράγκι λέει καθαρά ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τα εσωτερικά της βάρη, να στηρίξει τις επενδύσεις και την καινοτομία και να αποκτήσει πραγματική ευρωπαϊκή άμυνα. Δεν έχουμε χρόνο. Οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν τώρα», σημείωσε.
Η Ελλάδα ως εξαίρεση στην ευρωπαϊκή κανονικότητα
Η κ. Μπακογιάννη χαρακτήρισε την Ελλάδα «εξαίρεση της ευρωπαϊκής κανονικότητας», εξηγώντας ότι η χώρα προχώρησε έγκαιρα σε κρίσιμους εξοπλισμούς, εξασφαλίζοντας επιχειρησιακή ετοιμότητα. «Η Ελλάδα αποφάσισε νωρίς για τις Belharra, τα Rafale, τα F-35 Viber και πρόλαβε», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση αυτή αναβάθμισε τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Αναφερόμενη στην Τουρκία, σημείωσε πως η Άγκυρα ενοχλήθηκε από τη νέα θέση της Ελλάδας, αλλά τόνισε ότι «η Ελλάδα δεν έχει κανέναν επιθετικό στόχο» και διαθέτει μόνο αμυντικά όπλα. Για τα ελληνοτουρκικά, εκτίμησε ότι θα συνεχιστούν με σχετική ηρεμία και περιοδικές εντάσεις που δεν πρέπει να λαμβάνονται υπερβολικά σοβαρά.
Η δημοκρατία απέναντι στις προκλήσεις του λαϊκισμού
Η πρώην υπουργός αναφέρθηκε και στους κινδύνους που αντιμετωπίζει η δημοκρατία από τον λαϊκισμό και την τεχνολογική ισχύ των μεγάλων κολοσσών. «Οι νεότερες γενιές θεωρούν τη δημοκρατία δεδομένη. Δεν είναι δεδομένη. Η φιλελεύθερη δημοκρατία χρειάζεται προστασία», υπογράμμισε.
Κλείνοντας, τόνισε ότι απαιτείται ταχύτητα και ευελιξία στις αποφάσεις, καθώς και συμμαχίες που θα διατηρηθούν στη διεθνή πολιτική, καλώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αξιοποιήσει την αξιοπιστία του για να πείσει τους εταίρους ότι «οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν τώρα».
Μαργαρίτης Σχοινάς: Η Ευρώπη πρέπει να μάθει να παίζει το παιχνίδι της ισχύος
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει τακτική για να επιβιώσει στο σύγχρονο γεωπολιτικό περιβάλλον. «Η Ευρώπη πίστευε για δεκαετίες ότι ο κόσμος κυβερνάται με κανόνες. Τελικά ανακαλύψαμε ότι εμείς ήμασταν οι μόνοι που ενδιαφερόμασταν τόσο πολύ για τους κανόνες, ενώ οι υπόλοιποι έχτιζαν ισχύ», είπε χαρακτηριστικά.
Τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να μάθει να λειτουργεί γεωπολιτικά και όχι μόνο θεσμικά ή οικονομικά. «Ή η Ευρώπη θα μάθει να παίζει το παιχνίδι της ισχύος ή θα χαθεί», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τα εργαλεία της, όπως το ευρώ, η εσωτερική αγορά και η αναπτυξιακή βοήθεια, πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέσα ισχύος.
Υποστήριξε επίσης την ανάγκη μιας «Ευρώπης των ομόκεντρων κύκλων», όπου ένας στενός πυρήνας χωρών θα μπορεί να προχωρά ταχύτερα σε τομείς όπως η άμυνα και η εξωτερική πολιτική. «Η μεγαλύτερη εθνική εγγύηση για την Ελλάδα είναι να παραμείνει στον στενό πυρήνα της Ευρώπης», υπογράμμισε.
Θεόδωρος Πελαγίδης: Οι προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης και της παγκόσμιας οικονομίας
Ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Πελαγίδης, προσέγγισε τις εξελίξεις από οικονομική σκοπιά, περιγράφοντας έναν κόσμο «ασταθή, σκοτεινό και δυστοπικό». Επισήμανε ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε φάση έντονων ανισορροπιών με βασικούς παράγοντες την Κίνα, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον ανταγωνισμό για ενέργεια και σπάνιες γαίες.
Τόνισε ότι «οι επενδύσεις στο AI δεν συγκρίνονται με τίποτα στην ιστορία της ανθρωπότητας» και πως οι μεγάλοι τεχνολογικοί κολοσσοί αποκτούν ισχύ μεγαλύτερη από πολλά κράτη. Συνέδεσε την τεχνολογία με τη δημοκρατία, την αγορά εργασίας και τις κοινωνικές ανισότητες.
Ο κ. Πελαγίδης εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας, απορρίπτοντας τα σενάρια νέας κρίσης χρέους. «Η Ελλάδα δεν πρόκειται να πτωχεύσει ποτέ με τα σημερινά δεδομένα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο πλέον είναι η σωστή κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής με πειθαρχία, σταθερότητα και επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα.
Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος του ΑΠΕ - ΜΠΕ Σοφία Παπαδοπούλου.