Με την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου 2026, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανακοινώνει τέσσερις βασικές απαγορεύσεις και απευθύνει προειδοποιήσεις προς τους πολίτες με στόχο την αποτροπή πυρκαγιών στην ύπαιθρο. Η ενημερωτική αυτή πρωτοβουλία, που ξεκίνησε την Πρωτομαγιά, στοχεύει στην ευαισθητοποίηση του κοινού για την προστασία δασών, αγροτικών εκτάσεων, πάρκων και οικιστικών περιοχών.
Η πρόληψη αποτελεί τη βάση του σχεδιασμού του υπουργείου, καθώς τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότερες πυρκαγιές προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν συλλήψεις και διοικητικά πρόστιμα που φθάνουν έως και τα 50.000 ευρώ, ενώ οι εμπρηστές διώκονται με ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα.
Αυξημένα μέτρα πρόληψης και κυρώσεις
Στο πλαίσιο της εκστρατείας ενημέρωσης, η Πολιτική Προστασία επισημαίνει ότι πολλές πυρκαγιές ξεκινούν από εργασίες που εμπεριέχουν χρήση ή διατήρηση πυρός, θερμές εργασίες, συσκευές που προκαλούν σπινθήρες ή είδη πυροτεχνίας. Από την αρχή του έτους έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 πρόστιμα και έχουν γίνει 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις.
Για την αποτροπή πυρκαγιών στην ύπαιθρο, το υπουργείο υπενθυμίζει ότι:
- Απαγορεύεται η καύση υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης, απορριμμάτων και γενικά η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο ανεξαρτήτως δείκτη επικινδυνότητας.
- Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3, 4 ή 5, καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων. Ως θερμές εργασίες νοούνται εκείνες που παράγουν σπινθήρες ή περιλαμβάνουν γυμνή φλόγα, όπως ηλεκτροσυγκόλληση και κοπή μετάλλων.
- Απαγορεύεται η καύση ειδών πυροτεχνίας όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι υψηλός (3), πολύ υψηλός (4) ή σε κατάσταση συναγερμού (5).
- Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών υπό τις ίδιες συνθήκες επικινδυνότητας χωρίς την τήρηση των απαιτούμενων μέτρων προστασίας.
Νομικό πλαίσιο και ποινές
Σύμφωνα με το υπουργείο και την Πυροσβεστική, οι σχετικές οδηγίες περιλαμβάνονται στην 9η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β' 2387), ενώ τα πρόστιμα καθορίζονται στην 19η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β΄2550) και μπορούν να φτάσουν έως 50.000 ευρώ.
Ο νέος Ποινικός Κώδικας προβλέπει ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματικά πρόστιμα τουλάχιστον 10.000 ευρώ για όσους παραβιάζουν τις διατάξεις περί χρήσης φωτιάς, θερμών εργασιών ή πυροτεχνικών ειδών σε ημέρες υψηλής επικινδυνότητας. Αν προκληθεί σοβαρή πυρκαγιά, ο υπαίτιος διώκεται σε βαθμό κακουργήματος.
Επιπλέον, ο εμπρησμός τιμωρείται με κάθειρξη χωρίς αναστολή και χωρίς δυνατότητα εξαγοράς, καθώς και με χρηματική ποινή έως 200.000 ευρώ. Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες θεωρούνται επίσης κακούργημα, ενώ σε περιπτώσεις εμπρησμού που προκαλεί θάνατο, βαριά σωματική βλάβη ή εκτεταμένες ζημιές, το δικαστήριο μπορεί να δημεύσει την περιουσία του υπαίτιου.
Έκκληση για υπευθυνότητα
«Η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος», τονίζει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καλώντας τους πολίτες να επιδεικνύουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης και να τηρούν τα μέτρα πυροπροστασίας.
Σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς ή ανίχνευσης καπνού, οι πολίτες πρέπει να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας στο 199 ή στο 112.