Τέλος η ανωνυμία στα κρυπτονομίσματα, με... ονοματεπώνυμο οι επενδύσεις

Στην ΑΑΔΕ θα παραδοθούν το 2027 τα στοιχεία όλων των επενδύσεων, μεταξύ των οποίων και οι τοποθετήσεις σε κρυπτονομίσματα, των φορολογικών κατοίκων της Ελλάδας σε χώρες του εξωτερικού.

Με τις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή, η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών της ΕΕ για crypto, καθίσταται πιο συστηματική, με την ΑΑΔΕ να προμηθεύεται ειδικό ηλεκτρονικό σύστημα, το οποίο θα συλλέγει και θα αξιολογεί τις πληροφορίες που λαμβάνει.

Αντίστροφα, η ΑΑΔΕ θα κοινοποιεί στοιχεία για τις επενδύσεις αλλοδαπών κατοίκων, στις χώρες που έχουν τη φορολογική τους κατοικία.

Με την εφαρμογή των νέων διατάξεων, οι επενδύσεων σε κρυπτονομίσματα αποκτούν πλέον και ονοματεπώνυμο λήγει πλέον το καθεστώς της ανωνυμίας τους έναντι των φορολογικών Αρχών.

Πρόκειται για το πρώτο βήμα (ονομαστικοποίηση), πριν τη φορολόγηση των συγκεκριμένων επενδύσεων που προωθείται σε δεύτερο στάδιο, αφού προηγουμένως η ΑΑΔΕ πληροφορηθεί τους κατόχους των συγκεκριμένων λογαριασμών.

Πάταξη απάτης και φοροδιαφυγής

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι ενίσχυση φορολογικής διαφάνειας και πρόληψη και καταστολή των φαινομένων φορολογικής απάτης, φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, που σχετίζονται συναλλαγές κρυπτοστοιχεία και χρήση εναλλακτικών μορφών πληρωμής και επενδύσεων.

Επεκτείνεται, έτσι, η υφιστάμενη διακρατική και διοικητική συνεργασία στους αυτούς, μέσω αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών τα έσοδα που προέρχονται από συναλλαγές κρυπτοστοιχείων, και υποχρεωτική αναφορά από τους παρόχους τέτοιων συναλλαγών και των εμπλεκόμενων μερών αρμόδια φορολογική αρχή.

Φυσικά, η ανταλλαγή στοιχείων περιλαμβάνει και κάθε μορφής χρηματοοικονομικής επένδυσης, όπως είναι οι καταθέσεις σε ξένες τράπεζες, απλώς με το νομοσχέδιο ενσωματώνονται στην ελληνική νομοθεσία οι Οδηγίες, 2023/2226 και ΕΕ 2025/872 της ΕΕ, προβλέπεται αυστηρότερος έλεγχος, αλλά και η ένταξη στη διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών και των crypto.

Ειδικές πλατφόρμες ανταλλαγής στοιχείων

Ο μηχανισμός ανταλλαγής συστήνεται εντός του 2026 και η πρώτη ανταλλαγή στοιχείων θα γίνει το 2027, που θα αφορά τις τοποθετήσεις των επενδυτών από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εφεξής.

Ειδικότερα, με τις νέες διατάξεις η διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών επεκτείνεται σε όλα τα χρηματοοικονομικά προϊόντα, καλύπτοντας κρυπτονομίσματα καθώς όλους του λογαριασμούς που είναι σήμερα εντός ή και εκτός θεματοφυλακής.

Η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Ελλάδας και λοιπών κρατών μελών, απαιτεί την ύπαρξη πληροφοριακού συστήματος που θα υποστηρίζει την υποδοχή των πληροφοριών από τους Δηλούντες Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων προς την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, καθώς και τη λήψη από και την αποστολή προς τα κράτη μέλη των στοιχείων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νέου μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών.

Το εν λόγω πληροφοριακό σύστημα θα αναπτυχθεί εντός του επόμενου διαστήματος, ώστε να καταστεί εφικτή η πρώτη υποβολή και ανταλλαγή των πληροφοριών το 2027.

Ποια δεδομένα θα ανταλλάσσονται

Με την ισχύ των νέων διατάξεων η ΑΑΔΕ θα παραλαμβάνει (και θα κοινοποιεί στις φορολογικές Αρχές άλλων χωρών) με αυτόματη ανταλλαγή, όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με άτομα που κατοικούν στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος, τις ακόλουθες συγκεκριμένες κατηγορίες εισοδήματος και κεφαλαίου:

• Εισόδημα από απασχόληση,
• αμοιβές διευθυντών,
• εισόδημα από προϊόντα ασφάλειας ζωής που δεν καλύπτονται από άλλες ενωσιακές νομικές πράξεις για την ανταλλαγή πληροφοριών και άλλα παρόμοια μέτρα,
• συντάξεις,
• κυριότητα και εισόδημα από ακίνητη περιουσία,
• δικαιώματα (royalties),
• εισόδημα από μερίσματα εκτός θεματοφυλακής, πλην των μερισμάτων που απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος.

Για φορολογικές περιόδους που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2024, η Ελλάδα επιδιώκει να συμπεριλάβει και τον Α.Φ.Μ. των κατοίκων που έχει εκδοθεί από το κράτος μέλος κατοικίας τους.

Επίσης, η αρμόδια αρχή κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους και θα λαμβάνει με αυτόματη ανταλλαγή, τις πληροφορίες, σχετικά με τα φορολογικά έτη από την 1η Ιανουαρίου 2016 και εξής όσον αφορά έναν Δηλωτέο Λογαριασμό, που αφορούν:

• Αν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο το όνομα, τη διεύθυνση, τον/τους Α.Φ.Μ. και την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης.
• Αν δικαιούχος Λογαριασμού είναι Οντότητα, θα σταλούν η επωνυμία, η διεύθυνση, ο/οι Α.Φ.Μ.
• Κοινοί Λογιαριασμοί. Αν δικαιούχος Λογαριασμού διαπιστώνεται ότι διαθέτει ένα ή περισσότερα Ελέγχοντα Πρόσωπα που είναι Δηλωτέα Πρόσωπα θα κοινοποιηθούν οι πληροφορίες ταυτοποίησης για κάθε ένα από όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Τα στοιχεία των λογαριασμών

Εκτός των στοιχείων ταυτοποίησης, οι φορολογικές Αρχές θα κοινοποιούν τα στοιχεία των επενδύσεων και συγκεκριμένα:

1. Τον αριθμό λογαριασμού ή το λειτουργικό ισοδύναμο ελλείψει αριθμού λογαριασμού.
2. Την επωνυμία και τον αριθμό ταυτοποίησης, εάν υπάρχει, του Δηλούντος Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος.
3. Το υπόλοιπο ή την αξία του λογαριασμού, συμπεριλαμβανομένης, στην περίπτωση του Ασφαλιστήριου Συμβολαίου με Αξία Εξαγοράς ή Συμβολαίου Προσόδων, της Αξίας Εξαγοράς κατά τη λήξη ή της τιμής εξαγοράς, σε περίπτωση πρόωρης λύσης του συμβολαίου, στο τέλος του σχετικού ημερολογιακού έτους, ή το κλείσιμο του λογαριασμού, εάν ο λογαριασμός έκλεισε κατά τη διάρκεια αυτού του έτους.
4. Το συνολικό ακαθάριστο ποσό των τόκων, το συνολικό ακαθάριστο ποσό των μερισμάτων και το συνολικό ακαθάριστο ποσό λοιπών εισοδημάτων που προέκυψαν σε σχέση με τα περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται στον λογαριασμό, σε κάθε περίπτωση που καταβλήθηκαν ή πιστώθηκαν στον λογαριασμό ή σε σχέση με τον λογαριασμό κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους.
5. Τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα από την πώληση ή την εξαγορά χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που καταβλήθηκαν ή πιστώθηκαν στον λογαριασμό κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους για τα οποία το Δηλούν Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα ενήργησε ως θεματοφύλακας, μεσάζων, εντολοδόχος ή άλλως ως εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος του Δικαιούχου Λογαριασμού.
6. Σε περίπτωση Καταθετικού Λογαριασμού, το συνολικό ακαθάριστο ποσό των τόκων που καταβλήθηκε ή πιστώθηκε στον λογαριασμό κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους.
7. Σε περίπτωση λογαριασμού που δεν περιγράφεται παραπάνω, το συνολικό ακαθάριστο ποσό που καταβλήθηκε ή πιστώθηκε στον Δικαιούχο Λογαριασμού σε σχέση με τον λογαριασμό κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους, ως προς το οποίο το Δηλούν Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα είναι οφειλέτης ή χρεώστης, συμπεριλαμβανομένου του συνολικού ποσού τυχόν πληρωμών εξόφλησης προς τον Δικαιούχο Λογαριασμού κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους.
8. Το είδος του λογαριασμού, αν είναι Προϋπάρχων Λογαριασμός ή Νέος Λογαριασμός, καθώς και αν είναι κοινός λογαριασμός, περιλαμβανομένου του αριθμού των Δικαιούχων του κοινού Λογαριασμού.
9. Στην περίπτωση Συμμετοχικού Δικαιώματος που κατέχεται σε Επενδυτική Οντότητα, θα κοινοποιείται ο ρόλος ή οι ρόλοι δυνάμει των οποίων το Δηλωτέο Πρόσωπο είναι κάτοχος Συμμετοχικού Δικαιώματος.

Η ανταλλαγή πληροφοριών θα λαμβάνει χώρα από 6 έως και 9 μήνες μετά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους, εκτός και αν κράτος μέλος ζητεί εκτάκτως στοιχεία για κάποιον συγκεκριμένο φορολογούμενο, οπότε τα στοιχεία θα δίδονται ταχύτερα.