Με τα χρονικά περιθώρια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να στενεύουν ασφυκτικά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε χθες μία ακόμη παράταση σε τέσσερα προγράμματα «Εξοικονομώ», προκειμένου να μην χαθούν τα διαθέσιμα κονδύλια και να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα έργα.
Και μπορεί κατά γενική ομολογία η νέα παράταση να δίνει «ανάσα» σε χιλιάδες δικαιούχους, προσφέροντάς τους περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν τυχόν σύνθετες και χρονοβόρες παρεμβάσεις, ωστόσο, επαγγελματίες, που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ενεργειακής αναβάθμισης, επισημαίνουν πως παρότι οι παρατάσεις βοηθούν, θα πρέπει να συνδέονται με τις ιδιαιτερότητες κάθε προγράμματος.
Μάλιστα, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το «Εξοικονομώ 2025», για το οποίο, δεδομένου πως είναι το πιο πρόσφατο πρόγραμμα και αντιμετώπισε εξαρχής καθυστερήσεις αλλά και συνθετότερες διαδικασίες, η παράταση θεωρείται «μία τρύπα στο νερό».
Οριζόντια η παράταση και στα τέσσερα «Εξοικονομώ»
Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, για τα προγράμματα «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ 2023», «Εξοικονομώ-Ανακαινίζω για νέους» και «Εξοικονομώ 2025» ορίζεται κοινή ημερομηνία εκπνοής η 30η Ιουνίου.
Θυμίζουμε πως τα τέσσερα παραπάνω προγράμματα ήταν μεταξύ των 13 προγραμμάτων που περί τα τέλη Σεπτέμβρη είχαν λάβει ξανά παράταση.
Σύμφωνα με τον τότε σχεδιασμό, το «Εξοικονομώ 2021» είχε λάβει παράταση έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026, το «Εξοικονομώ 2023» και το «Εξοικονομώ - Ανακαινίζω για Νέους» έως τις 30 Απριλίου, ενώ τέλος το «Εξοικονομώ 2025» έως την 31η Μαΐου.
«Αγώνας δρόμου» για να μη χαθούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης
Οι παρατάσεις αυτές έρχονται στον απόηχο της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 31 Αυγούστου 2026, καθώς τα εν λόγω προγράμματα υλοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Άλλωστε, όπως αναφέρει το ΥΠΕΝ, σε σχετική ανακοίνωση, «με τις παρατάσεις αυτές διασφαλίζεται η ομαλή υλοποίηση των έργων, η πλήρης αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων εντός χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και η μέγιστη ωφέλεια για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις».
Η χώρα μας, μάλιστα, σε μία γενικότερη προσπάθεια για μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων στο περιορισμένο χρονικό διάστημα που απομένει για την ολοκλήρωση του προγράμματος, έχει προχωρήσει σε αναθεώρηση του ελληνικού προγράμματος.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το αναθεωρημένο σχέδιο αναμένεται να υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός του Μαΐου.
Παρότι, η Κομισιόν είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν θα δοθεί καμία παράταση στο ΤΑΑ, οι πρόσφατες πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα, πιέζοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναζητήσει λύσεις στο αδιέξοδο που προκαλεί η αυστηρή ημερομηνία λήξης των έργων του RRF.
Χωρίς λογική η ίδια παράταση για όλα τα προγράμματα
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο Business Daily πηγές της αγοράς από τον κατασκευαστικό κλάδο, σχολιάζοντας τη νέα παράταση, σημείο αναφοράς για οποιαδήποτε παράταση πρέπει να είναι ο χρόνος έναρξης κάθε προγράμματος και όχι μια οριζόντια κοινή ημερομηνία ολοκλήρωσης για όλα.
Η παράταση, επομένως, θεωρείται θεμιτό και χρήσιμο εργαλείο, αρκεί να συνδέεται με τις ιδιαιτερότητες κάθε προγράμματος.
Όπως εξηγούν, δε θεωρείται λογικό προγράμματα με έως και τέσσερα χρόνια διαφορά στην περίοδο υποβολής αιτήσεων να έχουν κοινή ημερομηνία ολοκλήρωσης.
«Για παλαιότερα προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ 2021», που διανύει ήδη πενταετία, μια νέα παράταση δεν φαίνεται να έχει ουσιαστικό νόημα.
Αντίθετα, για το «Εξοικονομώ 2025», η ανάγκη επανεξέτασης των προθεσμιών θεωρείται υπαρκτή», σχολιάζουν χαρακτηριστικά.
«Οι αυξήσεις στο κόστος, οι πιέσεις στην κατασκευαστική αγορά και οι επιπτώσεις από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα την υλοποίηση των έργων. Υπό αυτές τις συνθήκες, μια τόσο μικρή παράταση για το «Εξοικονομώ 2025» θεωρείται μία τρύπα στο νερό.
Αντίστοιχα, στο «Εξοικονομώ 2023» και στο «Εξοικονομώ - Ανακαινίζω για Νέους», υπάρχουν αιτήσεις των οποίων οι αποφάσεις υπαγωγής εκδόθηκαν ακόμη και τον Φεβρουάριο, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να απομένει μόλις ένα τετράμηνο για την ολοκλήρωση του έργου», εξηγούν.
Παρότι οι υπερβολικά μεγάλες παρατάσεις δεν θεωρούνται ορθές, η αγορά τονίζει πως θα πρέπει να υπάρχει ίσο χρονικό περιθώριο υλοποίησης για όλους, ειδικά όταν η διαθεσιμότητα συνεργείων και οι συνθήκες της αγοράς επηρεάζουν τους δικαιούχους.
Καθυστερούν οι πληρωμές, «ματώνει» η αγορά
«Όπως αντιλαμβάνονται όλοι, οι συνεχείς παρατάσεις στα προγράμματα είναι το όπλο της διοίκησης για την καθυστέρηση - αναβολή των διαδικασιών πληρωμών.
Για εργασίες έχουν ήδη εκτελεστεί και τιμολογηθεί, η πληρωμή εκκρεμεί, όχι λόγω αμφισβήτησης, αλλά λόγω μη εκκίνησης διαδικασιών πληρωμής από τη διοίκηση.
Αυτό δημιουργεί ταμειακή πίεση στις επιχειρήσεις, που επαναλαμβάνεται σε ανάλογα έργα σε ολόκληρη τη χώρα.
Επιπλέον, επειδή οι περισσότερες επιχειρήσεις της χώρας είναι μικρομεσαίες, έχουν αδυναμία να χρηματοδοτήσουν περισσότερα των δύο με τριών έργων», αναφέρει στο BD ο Παντελής Πατενιώτης, Γενικός Διευθυντής του Πανελλήνιου Συνδέσμου Διογκωμένης Πολυστερίνης (ΠΑΣΥΔΙΠ).
«Συνεπώς θα πρέπει να τίθενται χρονικά όρια σε όλες τις διαδικασίες (και των πληρωμών) για να μπορεί και οι επιχειρήσεις να λειτουργούν σωστά και η χώρα να μπορεί να απορροφά περισσότερα κονδύλια», προτείνει.
Η δύσκολη περίπτωση του «Εξοικονομώ 2025» και τι εξετάζεται
Με δεδομένο ότι ειδικά για το «Εξοικονομώ 2025», ο διαθέσιμος χρόνος κρίνεται περιορισμένος, η αγορά τονίζει πως θα πρέπει να υπάρξει, είτε ουσιαστικότερη παράταση, είτε διαφορετικό μέτρο στήριξης, ώστε οι αιτήσεις να υλοποιηθούν και να αξιολογηθούν με ίσους όρους σε σχέση με τα υπόλοιπα προγράμματα.
Έτσι εκτιμά, πως τουλάχιστον για το «Εξοικονομώ 2025», ενδέχεται να επαναξιολογηθεί η παράταση.
Αξίζει να σημειώσουμε πως υπάρχει φημολογία για πιθανή μεταφορά κονδυλίων στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, κίνηση που θα διασφάλιζε τη συνέχιση των έργων χωρίς το άγχος της άμεσης απώλειας χρηματοδότησης.
Η πάροχοι μπαίνουν στην ενεργειακή αναβάθμιση
Το ΥΠΕΝ, έχοντας ως οδηγό τις αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων, εξετάζει μία πιο βελτιωμένη εκδοχή «Εξοικονομώ», σύμφωνα με την οποία, στην ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών αναμένεται να εμπλακούν οι πάροχοι ενέργειας.
Το νέο «Εξοικονομώ», το οποίο επιδοτείται με 1,2 δισ. ευρώ (μετά φόρων) από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, αναμένεται να ωφελήσει 60.000 ευάλωτα νοικοκυριά με πολύ υψηλές επιδοτήσεις που μπορεί να ξεπερνούν και το 80% (με επιδότηση και του ΦΠΑ).
Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν δαπάνες, όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κλ.π. με την αποπληρωμή του αναλογούντος ποσού από το νοικοκυριό να μπορεί να γίνεται για πρώτη φορά με σταδιακές καταβολές και μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν συμφωνίας του με τον πάροχο.
Μάλιστα, η τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας με αντικείμενο την εισαγωγή του λεγόμενου on-bill financing έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από την ΡΑΑΕΥ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
