Σοβαρούς κινδύνους για την αποτελεσματική υλοποίηση του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» επισημαίνει η ΓΣΕΒΕΕ, με αφορμή τη θεσμοθέτηση του μηχανισμού on-bill financing, που δίνει τη δυνατότητα στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας να διαχειρίζονται κονδύλια και να χρηματοδοτούν απευθείας ενεργειακές αναβαθμίσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΓΣΕΒΕΕ, το θέμα συζητήθηκε εκτενώς σε πρόσφατη σύσκεψη που συγκάλεσε η συνομοσπονδία με τη συμμετοχή κλαδικών ομοσπονδιών-μελών της.
Όπως σημειώνεται, «οι αρνητικές αλλαγές που έρχονται με την ανάμειξη των πάροχων στο νέο πρόγραμμα “Εξοικονομώ”» αποτέλεσαν κεντρικό ζήτημα της συζήτησης, στην οποία συμμετείχαν οι εξής ομοσπονδίες: Ομοσπονδία Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας (ΟΒΥΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων (ΠΟΣΕΗ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ), Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδας (ΟΨΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ) και Ένωση Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ).
Κίνδυνοι από την εμπλοκή των παρόχων
Η ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει ότι προκύπτουν σοβαρές αντιφάσεις και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, καθώς οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην πώληση ενέργειας θα αναλάβουν έργα που αποσκοπούν στη μείωση της κατανάλωσης. Όπως τίθεται εύλογα, ποιο είναι το κίνητρό τους να επενδύσουν σε μια δραστηριότητα που περιορίζει τις πωλήσεις και τα κέρδη τους;
Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι το πρόγραμμα στοχεύει στην οικονομική ενίσχυση ευάλωτων νοικοκυριών που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια. Ωστόσο, πολλοί πάροχοι έχουν καταχωρίσει τέτοια νοικοκυριά στον λεγόμενο «ενεργειακό Τειρεσία» λόγω οφειλών, γεγονός που ενδέχεται να τα αποκλείσει από τη συμμετοχή, περιορίζοντας την κοινωνική εμβέλεια του προγράμματος.
Παράλληλα, η είσοδος των 11 παρόχων στις ενεργειακές αναβαθμίσεις ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες μονοπώλησης ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, καθώς διαθέτουν εκτεταμένα δίκτυα λιανικής και προνομιακή πρόσβαση σε πελατολόγιο.
Τέλος, εκφράζονται ανησυχίες για την απώλεια της τεχνικής αυτονομίας των επαγγελματιών του κλάδου, που διασφαλίζει την ποιότητα των παρεμβάσεων. Συμφωνίες παρόχων με συγκεκριμένους προμηθευτές υλικών, όπως αντλίες θερμότητας, μπορεί να μειώσουν το κόστος για τις εταιρείες αλλά να υποβαθμίσουν την ενεργειακή απόδοση των έργων.
Επόμενα βήματα της ΓΣΕΒΕΕ
Η ΓΣΕΒΕΕ και οι συμμετέχουσες ομοσπονδίες αποφάσισαν να προχωρήσουν σε σειρά δημόσιων παρεμβάσεων για να αναδείξουν «τον κίνδυνο που ελλοχεύει ακόμη και για τον χαρακτήρα του “Εξοικονομώ”». Οι ενέργειες αυτές θα ξεκινήσουν με την ενημέρωση των συναρμόδιων υπουργείων, ενώ εξετάζονται και άλλες μορφές αντίδρασης.