Η έλλειψη διαφάνειας στην αγορά κατοικίας, καθώς και η ανάγκη κρατικής παρέμβασης αναδεικνύονται ως τα δύο βασικά «αγκάθια» της στεγαστικής κρίσης, τα οποία ενισχύουν τις ήδη υψηλές τιμές ακινήτων.
Όπως αναδεικνύει η σχετική έρευνα της BluPeak Estate Analytics σε συνεργασία με την Ierax Analytics, το 71% των ερωτηθέντων ηλικίας 25-35 ετών θεωρεί την αγορά κατοικίας «λίγο» ή «καθόλου» διαφανή, ενώ στους 36-55 ετών το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 79%.
Παράλληλα, το 76% και το 85% αντίστοιχα δηλώνει πως η κρατική παρέμβαση είναι αναγκαία προκειμένου το κόστος στέγασης να γίνει πιο προσιτό, ενώ το 81% πιστεύει ότι η έλλειψη ελέγχου επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση των τιμών.
«Είναι ξεκάθαρο πως χρειάζονται περισσότερες θεσμικές λύσεις. Το κράτος πρέπει να παρέμβει και να παρέχει λύσεις στο στεγαστικό πρόβλημα, γιατί υπάρχει μεγάλη πίεση», δήλωσε ο Βασίλης Ηλιόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της BluPeak Estate Analytics.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, το 56% των νέων εκτιμά πως ένα Ενιαίο Μητρώο Ιδιοκτησίας θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, ενώ το 70% της ομάδας 36-55 ετών κρίνει ως σημαντική τη δημιουργία μιας τέτοιας πλατφόρμας, με την πλειοψηφία αυτών να διαμένουν σε επαρχιακή πόλη ή σε νησί, που οι συνθήκες είναι συχνά πιο περίπλοκες.
Αντιστοίχως, το 75% θεωρεί σημαντική την πλήρη ψηφιακή καταγραφή όλων των ακινήτων, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη των Ελλήνων για θεσμική διαφάνεια.
Αναγκαίο το Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων
Ο κ. Ηλιόπουλος ανέδειξε μια βαθύτερη παθογένεια που κρύβεται πίσω από τις αυξήσεις στα ενοίκια και την αδυναμία πρόσβασης σε προσιτή στέγη: Την έλλειψη πληροφορίας και συντονισμού.
Οι δημόσιες βάσεις δεδομένων που αφορούν την ιδιοκτησία, τη χρήση γης και την αξία των ακινήτων παραμένουν κατακερματισμένες και μη ολοκληρωμένες, γεγονός που δυσκολεύει την αξιοποίηση περιουσίας που θα μπορούσε να κατευθυνθεί προς την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και τη στήριξη των ευάλωτων.
O κ. Ηλιόπουλος επεσήμανε πως η δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού ελέγχου και χαρτογράφησης αποτελεί το κρίσιμο πρώτο βήμα για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Με ένα Εθνικό Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων θα υπάρξει σαφής εικόνα για το τι διαθέτει το Δημόσιο, ποια ακίνητα βρίσκονται σε χρήση, ποια είναι ανενεργά και ποια μπορούν να αξιοποιηθούν.
«Για παράδειγμα, ο Δήμος Αμαρουσίου έχει καταγεγραμμένα 183 ακίνητα στο Ε9, ενώ τα ακίνητά του είναι περίπου 2.000. Την ίδια στιγμή, υπάρχει Δήμος ο οποίος έχει 10.000 ακίνητα και δεν έχει καν Ε9», κατέληξε ο κ. Ηλιόπουλος.
Στεγαστική «ασφυξία» στην Ελλάδα
Το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί ένα διαγενεακό ζήτημα, καθώς τόσο οι νεότερες όσο και οι μεγαλύτερες ηλικίες επηρεάζονται από το κόστος ζωής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, σχεδόν 6 στους 10 ανθρώπους ηλικίας 25-35 ετών χαρακτηρίζει το κόστος στέγασης οριακό, δύσκολα διαχειρίσιμο ή μη βιώσιμο, ενώ μόλις το 38% το αξιολογεί ως προσιτό.
Την ίδια στιγμή, το 81% των νέων και το 61% των ερωτηθέντων ηλικίας 36-55 ετών δηλώνει πως η στεγαστική κατάσταση στην οποία βρίσκεται επηρεάζει αρκετά ή πολύ τις αποφάσεις ζωής που σχετίζονται με την οικογένεια, την καριέρα κτλ.
Στο «μάτι» του κυκλώνα βρίσκονται οι χαμηλόμισθοι και όσοι ζουν στο ενοίκιο, ανεξαρτήτως ηλικίας, που επιβαρύνονται ακόμη πιο έντονα από τα έξοδα στέγασης, τα οποία περιλαμβάνουν το ενοίκιο, την αποπληρωμή ενός στεγαστικού δανείου, τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και τα κοινόχρηστα.
Σύμφωνα με την έρευνα, η ηλικιακή ομάδα 36-55 ετών διαθέτει το 34% του μηνιαίου καθαρού εισοδήματός της στη στέγαση, με το ποσό αυτό να διαμορφώνεται στα 443 ευρώ, ενώ η ηλικία 25-35 ετών δαπανά περίπου το 32% του εισοδήματος.
Συνολικά, οι νεότεροι βιώνουν πιο έντονα την οικονομική πίεση και τον περιορισμό στις επιλογές ζωής, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες επηρεάζονται από αυξημένες ανάγκες μετακόμισης, αναβάθμισης κατοικίας και οικονομικής προσαρμογής στα νέα δεδομένα.