Οι επαφές και οι διεργασίες των τελευταίων ημερών για την αντιμετώπιση των αγκυλώσεων του Κάθετου Διαδρόμου στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, φαίνεται πως κινητοποίησαν την Κομισιόν. Μετά τη «βροχή» μακροχρόνιων συμβολαίων για αμερικανικό LNG, το Κοινό Ανακοινωθέν 13 χωρών για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αλλά και τις αλλεπάλληλες συσκέψεις τεχνικές και μη για τα «αγκάθια» του Διαβαλκανικού Αγωγού, το βάρος μεταφέρεται πλέον σε ευρωπαϊκό πεδίο, με το νέο ραντεβού να δίνεται για την ερχόμενη Τρίτη στις Βρυξέλλες.
Τη διεξαγωγή της σύσκεψης της 3ης Μαρτίου, η οποία θα αποτελέσει τεστ για το αν το έργο μπορεί να σταθεί εμπορικά σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, επιβεβαίωσε η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Κομισιόν Ντίτε Γιόργκενσεν (DG Energy), η οποία συμμετείχε στις επαφές των τελευταίων εικοσιτετραώρων στην Ουάσιγκτον. Το παρών αναμένεται να δώσει και ο ειδικός σύμβουλος για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, Κλάους Ντίτερ Μπόρχαρντ.
Η συνάντηση αυτή βέβαια δεν αναμένεται να δώσει όλες τις απαντήσεις, αλλά θα δώσει μία ξεκάθαρη εικόνα για το αν η Κομισιόν είναι διατεθειμένη να συμβάλει στη δημιουργία ενός εμπορικά βιώσιμου Κάθετου Διαδρόμου, εξετάζοντας πλέον ένα πιο εναρμονισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, που θα μειώνει τις στρεβλώσεις κόστους και θα καθιστά το εγχείρημα προβλέψιμο σε βάθος χρόνου.
Τι εξετάζει η Κομισιόν
Όπως έχουμε αναφέρει ξανά, το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου αντιμετωπίζει μία σειρά από αγκυλώσεις. Οι υψηλές ταρίφες διαμετακόμισης, η πολυπλοκότητα στο ρυθμιστικό πλαίσιο και έλλειψη ενιαίων κανόνων εξακολουθούν να λειτουργούν αποτρεπτικά για νέους πελάτες και επενδυτές.
Στη συνάντηση που έγινε χθες στην Ουάσιγκτον υπό τον συντονισμό του Αμερικανικού υπουργού Ενέργειας, η Κομισιόν εξέφρασε τη βούληση για τη δημιουργία ενός νέου βελτιωμένου προϊόντος μεγαλύτερης διάρκειας για τη δέσμευση δυναμικότητας, κάτι που ζητούν καιρό τόσο οι προμηθευτές όσο και οι traders.
«Επιχειρούμε να βρούμε λύση στα ανοικτά θέματα του Κάθετου Διαδρόμου, από τα ρυθμιστικά ζητήματα και τη χρηματοδότηση των υποδομών έως το ''αγκάθι'' των σημαντικά υψηλότερων χρεώσεων διαμετακόμισης συγκριτικά με άλλες οδεύσεις ώστε να γίνει κοστολογικά ανταγωνιστική η διαδρομή», ανέφερε χαρακτηριστικά η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Κομισιόν κατά τη συνάντηση.
Όοσν αφορά στις ταρίφες, που επιβάλλονται κατά μήκος της διαδρομής, παρά τις επιμέρους εκπτώσεις από τους διαχειριστές, οι χρεώσεις παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σύγκριση με εναλλακτικές οδεύσεις μέσω Πολωνίας ή Κροατίας, γεγονός που περιορίζει την ανταγωνιστικότητα του Διαδρόμου ιδίως για αγορές-στόχους όπως η Ουκρανία.
Θυμίζουμε πως στο ειδικό working group, που διεξήχθη χθες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι υπουργοί Ενέργειας των πέντε χωρών διέλευσης του Κάθετου Διαδρόμου, η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοιλ, ο ειδικός απεσταλμένος για την Παγκόσμια Ενεργειακή Ολοκλήρωση του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Τζόσουα Βολτς, καθώς και η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Κομισιόν.
Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό, ο κ. Παπασταύρου έθεσε επί τάπητος, μεταξύ άλλων, την ανάγκη να αποτραπεί η έμμεση επανείσοδος ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω τρίτων χωρών, ιδίως από τα Δυτικά Βαλκάνια.
Επιπλέον, η ελληνική πλευρά ζήτησε την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις «καμουφλαρισμένου» ρωσικού αερίου που διακινείται με άλλη ετικέτα, με το ζήτημα να βρίσκει την κατανόηση της Κομισιόν, χωρίς ωστόσο να προκύπτει από τη χθεσινή τουλάχιστον συνάντηση άμεσα συγκεκριμένος οδικός χάρτης.
Αξίζει να σημειώσουμε πως αμέσως μετά ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας είχε επίσημες διμερείς συναντήσεις τόσο με τον Αμερικανό ομόλογό του, Κρις Ράιτ και τον Υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, όσο και με μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου και της Γερουσίας.
Πώς θα χρηματοδοτηθούν οι υποδομές
Παράλληλα με τα ρυθμιστικά, κρίσιμο παραμένει και το ζήτημα της χρηματοδότησης υποδομών για την αναβάθμιση της μεταφορικής ικανότητας του Διαδρόμου, που απαιτεί κεφάλαια που δύσκολα μπορούν να απορροφηθούν χωρίς εξωτερική στήριξη.
Σε αυτό το σημείο, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται πρόθυμη να συμβάλει, τόσο πολιτικά όσο και χρηματοδοτικά. Η συζήτηση για χαμηλότοκες πιστώσεις μέσω φορέων όπως η Exim Bank, αλλά και η πρόταση να ενταχθούν οι σχετικές επενδύσεις ως τμήμα της αξίας των αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων που έχει δεσμευτεί να αγοράσει η ΕΕ κατά τη τριετία 2026-2028 στο πλαίσιο της συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τους δασμούς, προσθέτουν έναν νέο παράγοντα πίεσης προς τις Βρυξέλλες για ταχύτερες αποφάσεις.
Η ελληνική διάσταση και ο ρόλος των LNG
Για την Ελλάδα, ο Κάθετος Διάδρομος συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική αξιοποίηση των τερματικών LNG από τη Ρεβυθούσα έως το FSRU Αλεξανδρούπολης, αλλά και με νέες επενδύσεις σε υποδομές και ηλεκτροπαραγωγή.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αλεξανδρούπολη εξελίσσεται σε στρατηγικό πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου, με τη νέα μονάδα ηλεκτροπαραγωγής, που βρίσκεται υπό κατασκευή να αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας υποδομών.
Η μονάδα, ισχύος 800 MW και αμιγώς εξαγωγικού προσανατολισμού, υλοποιείται από ΔΕΗ και ΔΕΠΑ Εμπορίας και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό το σχήμα διαδραματίζει το FSRU της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη. Το πλωτό τερματικό LNG θα μπορεί να τροφοδοτεί τη μονάδα με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, επιτρέποντας την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που προορίζεται κυρίως για εξαγωγές προς τις γειτονικές αγορές.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα όσα προκύπτουν από πρόσφατη ανακοίνωση της Atlantic SEE LNG Trade, (κοινοπραξία του Ομίλου Aktor-ΔΕΠΑ Εμπορίας) η εταιρεία εξετάζει ενεργά την εμπλοκή της και σε άλλους τομείς των ενεργειακών υποδομών.
Στο «ραντάρ» της περιλαμβάνονται νέα FSRU, καθώς και έργα αγωγών φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τη δυναμικότητα και την ευελιξία του Κάθετου Διαδρόμου.
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, ιδιαίτερη σημασία έχει η χθεσινή υπογραφή συμφωνίας της ελληνικής ONEX Shipyards and Technologies με τον νοτιοκορεάτικο όμιλο Hanwha Power Systems παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του Σταύρου Παπασταύρου.
Στόχος είναι η κατασκευή στις ΗΠΑ πλοίων μεταφοράς LNG και πλωτών χώρων παραγωγής ενέργειας, ενώ η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει το «κλειδί» για την ενεργειακή αναβάθμιση της χώρας μας, αλλά και την καθιέρωσή της ως ενεργειακό κόμβο, μέσω των πλοίων μεταφοράς LNG και FSRU.
Σύμφωνα με όσα είπε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, η συμφωνία αυτή μπορεί να επεκταθεί στο μέλλον, επιτρέποντας την κατασκευή ανάλογων πλοίων και στα ναυπηγεία της Ελευσίνας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
