Η περιοδική έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ με τίτλο «Οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στις χώρες προέλευσης των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα» αναδεικνύει τη διατήρηση της ανθεκτικότητας και των αναπτυξιακών προοπτικών της παγκόσμιας οικονομίας το 2026, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις και την άνοδο του εμπορικού προστατευτισμού.
Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ, η σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων και η ενίσχυση της κατανάλωσης λόγω του wealth effect από την άνοδο των χρηματιστηριακών αξιών, αποτελούν βασικούς παράγοντες που αναμένεται να οδηγήσουν σε σταδιακό εξορθολογισμό των αγορών το 2026.
Παρά τις πιέσεις από τις αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη και τους κινδύνους χρηματοοικονομικών ανισορροπιών, οι κύριες αγορές του ελληνικού τουρισμού εμφανίζουν ισχυρή ανθεκτικότητα. Η εκτιμώμενη μείωση των τιμών ενέργειας κατά -4,5%, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση των επενδύσεων μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δημιουργούν προοπτικές συγκρατημένης αισιοδοξίας για το 2026.
Η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας
Το 2025 χαρακτηρίστηκε από τη νέα εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, με την επιβολή υψηλών δασμών που έφτασαν σε επίπεδα δεκαετίας του 1950. Παρά τους δασμούς 37,1% στις εισαγωγές από την Κίνα, το παγκόσμιο εμπόριο αυξήθηκε κατά +3,6% και το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά +3,2%.
Η ανθεκτικότητα αυτή αποδίδεται στη μεγάλη άνοδο των χρηματιστηριακών αξιών, την υποτίμηση του δολαρίου και την έντονα επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ. Οι παράγοντες αυτοί αντιστάθμισαν τις αρνητικές επιπτώσεις του εμπορικού προστατευτισμού, επιτρέποντας σε Κίνα (+5,0%), ΗΠΑ (+2,0%) και ΕΕ-20 (+1,3%) να ξεπεράσουν τις αρχικές προσδοκίες ανάπτυξης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά τους αυξημένους δασμούς, η Κίνα και η ΕΕ-20 αύξησαν τις εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ κατά +4,4% και +1,7% αντίστοιχα. Στην Ευρώπη, η Ιρλανδία (+14,2%), η Κύπρος (+3,7%) και η Ισπανία (+2,7%) ξεχώρισαν, ενώ η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία σημείωσαν χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Κύριοι προσδιοριστικοί παράγοντες για το 2026
Η έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ εντοπίζει πέντε βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας:
1. Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ, με το ομοσπονδιακό έλλειμμα να προβλέπεται στο -7,8% του ΑΕΠ.
2. Η νομισματική πολιτική και οι αγορές, με πιθανές μειώσεις επιτοκίων από τη FED και τον δείκτη S&P 500 να προσεγγίζει τις 7.500-8.000 μονάδες.
3. Οι νέοι δασμοί που επέβαλε ο Πρόεδρος Τραμπ μετά την ακύρωση προηγούμενων μέτρων από το Ανώτατο Δικαστήριο, με την έγκρισή τους να εκκρεμεί στο Κογκρέσο.
4. Η μείωση των τιμών ενέργειας κατά -4,5% και η αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, που αναμένεται να υπερβούν το 3% του ΑΕΠ.
5. Η εντατικοποίηση των επενδύσεων μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) έως το τέλος του 2026.
Παρά το θετικό σενάριο, η έκθεση επισημαίνει τον κίνδυνο δημιουργίας χρηματοοικονομικών «φουσκών» λόγω της συνύπαρξης επεκτατικών πολιτικών και υψηλών αποτιμήσεων, καθώς και πιθανών αρνητικών γεωπολιτικών εξελίξεων.
Προοπτικές για τις αγορές του ελληνικού τουρισμού
Η οικονομία της ΕΕ-20 αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,4% το 2026, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1,2%) και του ΔΝΤ (1,1%). Τα έσοδα της Ελλάδας από τον τουρισμό της Ευρωζώνης το 2025 ανήλθαν σε 9,9 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά +4,0% σε σχέση με το 2024, με τις αφίξεις να ενισχύονται κατά +3,8%.
Από τη Γερμανία, τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε 3,8 δισ. ευρώ (+2,2%), ενώ οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά +5,8%. Από τη Γαλλία, τα έσοδα διαμορφώθηκαν στα 1,3 δισ. ευρώ (+5,9%) με οριακή αύξηση αφίξεων +0,8%.
Η Ιταλία κατέγραψε τουριστικά έσοδα 1,3 δισ. ευρώ (+5,1%) και αύξηση αφίξεων +4,2%. Το Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε ισχυρή άνοδο, με έσοδα 3,7 δισ. ευρώ (+18,5%) και αύξηση αφίξεων +3,5%.
Τέλος, από τις Ηνωμένες Πολιτείες τα τουριστικά έσοδα προς την Ελλάδα ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ (+8,5%), ενώ οι αφίξεις αυξήθηκαν εντυπωσιακά κατά +18,5%, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της αμερικανικής αγοράς για τον ελληνικό τουρισμό.