Μέσω τραπέζης προβλέπεται να γίνεται η καταβολή μισθωμάτων από 1η Απριλίου 2026, επιχειρώντας να μπει ένα τέλος στα ενοίκια που πληρώνονται κάτω από το «τραπέζι» με μετρητά.
Στόχος της παρέμβασης είναι να καταπολεμήσει τα αδήλωτα έξοδα των ενοικιαστών και τα αδήλωτα έσοδα των ιδιοκτητών, ενδυναμώνοντας τη φορολογική διαφάνεια και τα έσοδα της χώρας.
Για να γίνει αυτό, κάθε νέα ή ανανεωμένη μίσθωση θα πρέπει να προβλέπει ρητά ότι το ενοίκιο καταβάλλεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικής κατάθεσης ή μεταφοράς στον λογαριασμό του ιδιοκτήτη, ο οποίος θα πρέπει να είναι στο όνομά του και να έχει δηλωθεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Η αποκλειστική χρήση τραπεζικού λογαριασμού για την πληρωμή των ενοικίων επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να διασταυρώνει αυτόματα τα δηλωμένα μισθώματα με τις τραπεζικές κινήσεις, περιορίζοντας τις συμφωνίες με μετρητά.
Σε περίπτωση κοινού λογαριασμού, το όνομα του ιδιοκτήτη πρέπει να εμφανίζεται πρώτο στους συνδικαιούχους, ενώ αν υπάρχουν πολλοί συνεκμισθωτές για το ίδιο ακίνητο, θα πρέπει ο καθένας να δηλώνει το δικό του IBAN, προκειμένου να του καταβάλλεται το ποσό που του αναλογεί.
Κίνητρα και… αντικίνητρα για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες
Για να προτρέψει τους πολίτες προς φορολογική συμμόρφωση, η ρύθμιση προβλέπει πως όσοι συνεχίσουν τις συναλλαγές με μετρητά θα χάνουν τις οικονομικές ενισχύσεις και τις εκπτώσεις που σχετίζονται με τις μισθώσεις ακινήτων.
Ως αποτέλεσμα, η ηλεκτρονική πληρωμή θα αποτελεί προϋπόθεση για τη χορήγησή τους, αφήνοντας «εκτός» τους φορολογούμενους που αδιαφορούν. Οι ενοικιαστές που πληρώνουν μετρητά θα αποκλείονται από το στεγαστικό επίδομα και από την επιστροφή ενός ενοικίου έως 800 ευρώ που θεσπίστηκε πρόσφατα, το οποίο καταβάλλεται σε όσους δηλώνουν κανονικά τα ενοίκιά τους.
Αντίστοιχα, οι φορολογούμενοι που νοικιάζουν ακίνητα και λαμβάνουν μισθώματα στο χέρι θα χάσουν την έκπτωση 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ενοίκια, η οποία υπολογίζεται αυτόματα χωρίς την προσκόμιση δικαιολογητικών.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει και το «παραθυράκι» των συμφωνιών που προβλέπουν «μισές-μισές» πληρωμές, δηλαδή να δηλώνεται ένα μικρότερο ποσό στο μισθωτήριο και άρα στην τραπεζική πληρωμή, ενώ το υπόλοιπο καταβάλλεται στο «χέρι», καθώς με αυτόν τον τρόπο ο ενοικιαστής θα λάβει μικρότερη επιστροφή.
Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και για τις επιχειρήσεις, οι οποίες θα μπορούν να δηλώσουν το ενοίκιο ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδά τους μόνο στην περίπτωση που το πληρώνουν μέσω τραπέζης.
Τα προβλήματα που εγείρει το νέο μέτρο
«Υπάρχει μεγάλη δυσκολία στην εφαρμογή, ειδικά για ηλικιωμένους και για κατοίκους επαρχίας, με αποτέλεσμα το μέτρο να προκαλεί μεγαλύτερη ταλαιπωρία από ό,τι όφελος για τους πολίτες» σχολίασε ο Στράτος Παραδιάς, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), στο Business Daily.
Σημειώνει πως ακόμη δεν υπάρχει κάποια ειδική πρόβλεψη για τους πολίτες άνω των 70 ετών που έτσι και αλλιώς εξαιρούνται από τις ηλεκτρονικές πληρωμές, αλλά και τους ανθρώπους εκτός μεγάλων πόλεων, που δεν έχουν πάντα άμεση πρόσβαση σε ATM και εξυπηρετούνται με την πληρωμή μέσω μετρητών.
Επιπλέον, η ρύθμιση δεν αποτελεί πανάκεια για τη φοροδιαφυγή, αφού οι ιδιοκτήτες δεν έχουν επαρκές κίνητρο να δηλώνουν το πλήρες ενοίκιο στην ΑΑΔΕ, ενώ παράλληλα υπάρχουν ακόμη αρκετά αναπάντητα ερωτήματα ως προς τους σαφείς όρους που θα ισχύουν στην περίπτωση πολλών ενοικιαστών ή ιδιοκτητών.
«Είναι πολύ εύκολο να μην φαίνεται η πλήρης αντιστοιχία των ενοικίων σε περίπτωση που ο ενοικιαστής πληρώσει για ένα έξοδο του σπιτιού το οποίο μετά θα αφαιρεθεί από το ενοίκιο, και τόσο αυτός όσο και ο ιδιοκτήτης θα βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις χωρίς λόγο» πρόσθεσε ο κ. Παραδιάς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΠΟΜΙΔΑ έχει προτείνει τουλάχιστον την εξαίρεση των ηλικιωμένων από τη ρύθμιση, καθώς και των ενοικίων που είναι από ένα ποσό και κάτω, ώστε να μην ταλαιπωρηθούν «άδικα» οι ευάλωτες ομάδες, αλλά να μπορέσουν να ελεχθούν τα μεγάλα μισθώματα.
Πάντως, η Ομοσπονδία επεσήμανε εγκαίρως την ανάγκη αναβολής του μέτρου, που αρχικά προβλεπόταν να εφαρμοστεί με την έναρξη του νέου έτους και έτσι η έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης μετατέθηκε κατά ένα τρίμηνο και πλέον ορίζεται ως η 1η Απριλίου 2026.
Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η παράταση ήταν αναγκαία προκειμένου να μην χρειαστεί να ταλαιπωρηθούν οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες αλλά και οι ενοικιαστές να προσαρμόσουν τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους στις προδιαγραφές του νέου μέτρου.
Ακόμη έξι παρεμβάσεις για το στεγαστικό το 2026
Πάντως, το 2026 θα «τρέξουν έξι νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, τα οποία αποσκοπούν τόσο στην ενίσχυση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών όσο και στη δημιουργία προϋποθέσεων για μακροχρόνιες επενδύσεις στην προσιτή στέγαση.
- Πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών
Με συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ, το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών και κλειστών κατοικιών αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της δέσμης μέτρων και προβλέπει επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως και το 90% της συνολικής δαπάνης, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία.
Τα εισοδηματικά κριτήρια ορίζονται στα 35.000 ευρώ για ζευγάρι, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Το μέτρο αποσκοπεί στην ενεργοποίηση ενός σημαντικού μέρους του αδρανούς οικιστικού αποθέματος, αίροντας το υψηλό κόστος ανακαίνισης που μέχρι σήμερα λειτουργούσε αποτρεπτικά για πολλούς ιδιοκτήτες.
- Διπλή επιστροφή ενοικίου σε κρίσιμες επαγγελματικές ομάδες
Περίπου 50.000 εκπαιδευτικοί, νοσηλευτές και γιατροί που υπηρετούν εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης θα λάβουν δύο επιστροφές ενοικίου αντί για μία, ανεξαρτήτως εισοδήματος.
Το μέτρο αναγνωρίζει ότι το υψηλό κόστος στέγης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την εγκατάσταση και παραμονή εργαζομένων σε απομακρυσμένες ή τουριστικά επιβαρυμένες περιοχές, μετατρέποντας τη στέγαση σε ένα κρίσιμο εργαλείο πολιτικής για τη σταθεροποίηση της περιφέρειας.
- Αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων
Έμφαση θα δοθεί και στην αξιοποίηση δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, δημιουργώντας ένα σταθερό απόθεμα κατοικιών με κοινωνικό πρόσημο, που θα μπορεί να εξυπηρετεί τις στεγαστικές ανάγκες δημοσίων υπαλλήλων.
- Ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης
Στο ρυθμιστικό «στόχαστρο» μπαίνει και η βραχυχρόνια μίσθωση, η οποία θα δει τους υφιστάμενους περιορισμούς στο κέντρο της Θεσσαλονίκης να επεκτείνονται, ενώ σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης όπου ισχύει απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης, κάθε ακίνητο που μεταβιβάζεται θα διαγράφεται αυτομάτως από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, προκειμένου να μην μπορεί να επανενταχθεί στο καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης από τον νέο ιδιοκτήτη.
Η παρέμβαση αυτή δίνει απάντηση σε ένα πολύ πραγματικό πρόβλημα: τα ακίνητα που διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb έχουν αυξηθεί κατά 93% κατά την περίοδο 2018-2024 σε επίπεδο ΕΕ.
- Νέα κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις
Νέα κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις στην προσιτή στέγη προανήγγειλε η κυβέρνηση, επιτρέποντας στις κατασκευαστικές εταιρείες να μετατρέψουν υφιστάμενα κτίρια σε κατοικίες ή να αναγείρουν νέα διαμερίσματα, αρκεί να διατίθενται αποκλειστικά προς ενοικίαση για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ετών.
Τα μισθώματα θα εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος, ενώ το ανώτατο όριο ενοικίου θα καθορίζεται κεντρικά, διασφαλίζοντας ελεγχόμενο κόστος για τους ενοικιαστές.
- Πολεοδομική ρύθμιση από το ΥΠΕΝ για τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων προς οικιστική χρήση
Η έκτη και τελευταία ρύθμιση αφορά στα εγκαταλελειμμένα ή ημιτελή κτίρια, τα οποία πλέον θα εντάσσονται στην κατηγορία ιδιωτικών επενδύσεων με κίνητρο την έκπτωση φόρου, αίροντας έτσι τα πολεοδομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
