Με το τέλος της σχολικής χρονιάς για τα Λύκεια και την έναρξη της περιόδου εξετάσεων, το άγχος των μαθητών έρχεται στο προσκήνιο. Από τη Δευτέρα 18 Μαΐου ξεκινούν οι προαγωγικές εξετάσεις για την Α' και Β' Λυκείου, ενώ οι Πανελλαδικές αρχίζουν στις 29 Μαΐου. Στα Γυμνάσια, οι εξετάσεις θα ξεκινήσουν στις 2 Ιουνίου, με τα μαθήματα να ολοκληρώνονται στις 27 Μαΐου.
Οι αυξημένες προσδοκίες και η πίεση για καλή επίδοση συχνά συνοδεύονται από έντονο άγχος. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε στην Ελένη Κουτσοπούλου, ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια της Γραμμής 115 25 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του Μαζί για το Παιδί, για να αναλύσει το φαινόμενο και να δώσει πρακτικές συμβουλές σε γονείς και μαθητές.
Πώς εκδηλώνεται το άγχος και από ποια ηλικία
Η κ. Κουτσοπούλου επισημαίνει ότι κάθε χρόνο αυξάνεται ο αριθμός των γονιών που ζητούν καθοδήγηση σχετικά με το άγχος των παιδιών τους. Όπως εξηγεί, «το άγχος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε πραγματικούς ή φανταστικούς κινδύνους». Για τα παιδιά, οι εξετάσεις μπορεί να βιώνονται ως απειλή, παρότι δεν είναι.
Το άγχος επίδοσης, σύμφωνα με την ίδια, δεν εμφανίζεται ξαφνικά στο λύκειο. Διαμορφώνεται από τα πρώτα σχολικά χρόνια, όταν το παιδί αρχίζει να συγκρίνει τις επιδόσεις του με άλλους και να συνδέει την αξία του με τη σχολική επιτυχία. Στο δημοτικό, το άγχος σχετίζεται κυρίως με τους βαθμούς και τις εξωσχολικές δραστηριότητες.
Ένας επιβαρυντικός παράγοντας είναι η αυξημένη χρήση οθόνης, η οποία, σύμφωνα με έρευνες, συνδέεται με κοινωνικοσυναισθηματικές δυσκολίες όπως άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνουν συγκεκριμένους χρόνους χρήσης ανά ηλικία, ωστόσο τα όρια αυτά συχνά δεν τηρούνται.
Η σημασία της σωστής διαχείρισης και της υποστήριξης από τους γονείς
Η ψυχολόγος τονίζει ότι στόχος δεν είναι να εξαλειφθεί το άγχος, αλλά τα παιδιά να μάθουν να το διαχειρίζονται. «Να αντιλαμβάνονται ότι η προσωπική τους αξία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αποτέλεσμα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Οι γονείς καλούνται να υπενθυμίζουν στα παιδιά ότι οι εξετάσεις είναι μια σημαντική διαδικασία, αλλά δεν καθορίζουν τη ζωή τους. Η θετική στάση απέναντι στην πρόκληση μειώνει το βάρος του άγχους και το καθιστά πιο διαχειρίσιμο.
Η κ. Κουτσοπούλου υπογραμμίζει ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται ισορροπία για να αποδώσει: ξεκούραση, ύπνο, φυσική δραστηριότητα και επικοινωνία με αγαπημένα πρόσωπα. Αυτά ενισχύουν τη συγκέντρωση και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Πρακτικές συμβουλές για μαθητές και γονείς
Οι μαθητές μπορούν να οργανώσουν τον χρόνο τους με ρεαλιστικούς στόχους, να κάνουν διαλείμματα χωρίς ενοχές και να διατηρούν την κοινωνικότητά τους. Είναι σημαντικό να θυμούνται ότι ο βαθμός δεν καθορίζει την αξία τους και να μιλούν ανοιχτά για τις ανησυχίες τους με ανθρώπους που εμπιστεύονται.
Για τους γονείς, η συμβολή τους είναι καθοριστική. Μπορούν να βοηθήσουν δημιουργώντας ένα ήρεμο περιβάλλον, ακούγοντας χωρίς κριτική και αναγνωρίζοντας το άγχος ως φυσιολογικό. Παράλληλα, θα πρέπει να αποφεύγουν τις συγκρίσεις και την υπερβολική πίεση, ενώ είναι σημαντικό να υπενθυμίζουν ότι η αγάπη και η αποδοχή δεν εξαρτώνται από την επίδοση.
Σε περιπτώσεις όπου το άγχος είναι έντονο και επιμένει, επηρεάζοντας τον ύπνο, τη διάθεση ή τη λειτουργικότητα του παιδιού, συνίσταται η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας. Έφηβοι και γονείς μπορούν να απευθυνθούν στη γραμμή υποστήριξης 11525 του Μαζί για το Παιδί, η οποία παρέχει δωρεάν συμβουλευτική από Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00-19:00.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news