Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα ενισχυτικής διδασκαλίας για παιδιά Ρομά και τις μητέρες τους υλοποιείται από τον Φεβρουάριο στο Ναύπλιο, με στόχο τη σχολική και κοινωνική ένταξη της κοινότητας και την ανάδειξη της πολιτιστικής της ταυτότητας. Η Χρύσα Σαββάκη, διευθύντρια του 3ου Δημοτικού Σχολείου Ναυπλίου και υπεύθυνη του προγράμματος, η οποία εργάζεται πάνω από 35 χρόνια με Ρομά, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την εφαρμογή και τα πρώτα αποτελέσματα της δράσης.
Οι δύσκολες συνθήκες ζωής και το μαθησιακό κενό
Ανάμεσα στο Ναύπλιο και τη Νέα Κίο, στην περιοχή Γλυκιά, ζει η κοινότητα των Ρομά για περισσότερα από 70 χρόνια. Οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν «μεγάλη φτώχια και πολύ άσχημες συνθήκες», σύμφωνα με την κ. Σαββάκη. «Μένουν σε παράγκες, μέσα στη λάσπη, χωρίς καθαρό νερό, δίπλα σε ένα πυρηνεργοστάσιο», περιγράφει χαρακτηριστικά.
Η ιστορία των Ρομά στην Ελλάδα ξεκινά από τα τέλη του 14ου αιώνα, όταν ήρθαν από την Ινδία. Μέχρι το 1955 θεωρούνταν ανιθαγενείς και είχαν ειδικό δελτίο ταυτότητας του Τμήματος Αλλοδαπών. Όπως σημειώνει η κ. Σαββάκη, όταν ξεκίνησε να εργάζεται το 1989, «δε δέχονταν τα παιδιά των Ρομά στα σχολεία», καθώς φοιτούσαν σε ξεχωριστές δομές που έκλεισαν το 2003-2004. Έκτοτε, όλα τα παιδιά φοιτούν στα ίδια σχολεία με τους υπόλοιπους μαθητές.
Ωστόσο, η διευθύντρια υπογραμμίζει ότι «η συμπερίληψη από μόνη της δεν αρκεί». Τα περισσότερα παιδιά Ρομά παρουσιάζουν χαμηλή φοίτηση και συχνές απουσίες, γεγονός που δημιουργεί μαθησιακά κενά. «Χρειάζεται να εισαχθούν παρασκευαστικά τμήματα στα σχολεία, ώστε τα παιδιά με ελλείψεις να καλύπτουν τα κενά και μετά να παρακολουθούν τα μαθήματα με την τάξη τους», τονίζει.
Η καθημερινότητα του προγράμματος και η ανταπόκριση των συμμετεχόντων
Τα μαθήματα του προγράμματος πραγματοποιούνται καθημερινά, από τις 13:30 έως τις 17:00, στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπλίου. Συμμετέχουν περίπου 30 άτομα, από παιδιά έξι ετών έως ενήλικες. Ανάμεσά τους, μαθητές που χρειάζονται υποστήριξη στο διάβασμα, μεγαλύτερα παιδιά που έχουν διακόψει τη φοίτησή τους, αλλά και γονείς, πολλοί από τους οποίους είναι αναλφάβητοι.
Παράλληλα, παρέχεται ενημέρωση για θέματα υγείας, πρόληψης και φροντίδας παιδιού. Στόχος είναι όχι μόνο η εκπαίδευση, αλλά και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ σχολείου και κοινότητας, καθώς και η συνεργασία με τους τοπικούς φορείς. Μέσα από εργαστήρια ενσυναίσθησης, συνεργασίας, διαχείρισης συναισθημάτων και επίλυσης συγκρούσεων, τα παιδιά αναπτύσσουν κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες.
Η κ. Σαββάκη αναφέρει ότι τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά. «Τα παιδιά έρχονται στα μαθήματα και μετά δε θέλουν να φύγουν, τόσο ωραία περνάνε μας λένε», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας των Ρομά
Μέρος της δράσης είναι και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ρομά. Καταγράφονται τα έθιμα, η ιστορία και η γλώσσα της κοινότητας, με στόχο να δημιουργηθεί ένα λεξικό. «Εκτός του ότι και τα ίδια τα παιδιά πρέπει να νιώσουν ότι η δική τους κουλτούρα είναι σημαντική, πράγματι είναι», σημειώνει η κ. Σαββάκη.
Η ίδια προσθέτει ότι οι δυσκολίες δεν προέρχονται από τους ανθρώπους, αλλά από τις συνθήκες διαβίωσης και τις ελλείψεις στην εκπαίδευση. «Ως άνθρωποι που ασχολούμαστε με την εκπαίδευση, οφείλουμε να κάνουμε αυτό που περνάει από το χέρι μας. Αν δεν προσπαθήσουμε, δε θα έχουμε αποτέλεσμα», καταλήγει.
Την Κυριακή των Βαΐων, τα παιδιά του προγράμματος θα συμμετάσχουν με δικές τους κατασκευές στο Πασχαλινό Μπαζάρ του Δήμου Ναυπλίου. Τα έσοδα θα διατεθούν για έργα στον καταυλισμό, όπως η τοποθέτηση χαλικιού σε σημεία με λιμνάζοντα νερά.
Η δράση πραγματοποιείται από το Συμβούλιο της Ευρώπης, με τη συμβολή της επικεφαλής του Τμήματος Ρομά και Μετακινούμενων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Ελένης Τσετσέκου, σε συνεργασία με τον Δήμο Ναυπλιέων και την ΚοινΣΕπ «Χάρτες».