Ένα εμβληματικό έργο ψηφιακής τεκμηρίωσης που συνιστά πολύτιμο εργαλείο για την έρευνα της ιστορίας των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα, είναι πλέον ελεύθερα προσβάσιμο στο κοινό. Το έργο «Ιώσηπος», που υλοποιήθηκε από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης με συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του «ΕΣΠΑ 2021-2027» και του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός», αποτελεί ένα εκτεταμένο Ψηφιακό Αποθετήριο για τις ισραηλίτικες κοινότητες της Ελλάδας. Περιλαμβάνει περισσότερα από 212.000 μοναδικά τεκμήρια και πάνω από 2.000.000 ψηφιακές λήψεις, αναδεικνύοντας το κοινωνικό, πολιτισμικό και πνευματικό αποτύπωμα του ελληνικού εβραϊσμού.
Από τον 15 Μαρτίου 1943, όταν το πρώτο «τρένο του θανάτου» αναχώρησε από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό το Άουσβιτς, έως τον Αύγουστο του ίδιου έτους, περισσότεροι από 50.000 Εβραίοι της πόλης εκτοπίστηκαν από τις γερμανικές αρχές κατοχής. Μόλις περίπου 1.950 επέστρεψαν. Η ακμαία εβραϊκή κοινότητα, που για αιώνες αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της Θεσσαλονίκης, σχεδόν εκμηδενίστηκε.
Από τους Ρωμανιώτες της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής έως τους Σεφαραδίτες που κατέφυγαν μετά το 1492, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης διαμόρφωσαν την οικονομική, κοινωνική και πνευματική φυσιογνωμία της πόλης. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 86% των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα αφανίστηκε, αφήνοντας πίσω ένα τεράστιο κενό πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς.
Η πρωτοβουλία «Ιώσηπος» και ο ψηφιακός θησαυρός του ελληνικού εβραϊσμού
Το έργο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης έρχεται να καλύψει αυτό το κενό μνήμης, διασώζοντας και προβάλλοντας με σύγχρονα ψηφιακά μέσα την ιστορική και πολιτιστική παρακαταθήκη του εβραϊκού ελληνισμού. Μέσα από εξειδικευμένες εφαρμογές και πλατφόρμες, συγκεντρώνει και διαθέτει στο κοινό πολύτιμο αρχειακό υλικό.
• Ψηφιακό Αποθετήριο των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων Ελλάδος, με περισσότερα από 212.000 τεκμήρια και πάνω από 2.000.000 ψηφιακές λήψεις, διαθέσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα (repository.jct.gr).
• Λαογραφικός Άτλας του ελληνοεβραϊκού πολιτισμού, με προφορικές μαρτυρίες, φωτογραφίες και αρχειακές καταγραφές της άυλης και υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς (atlas.jct.gr).
• Πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης για τη γλώσσα και τον πολιτισμό, με μαθήματα και δραστηριότητες γύρω από τη γραφή, το ημερολόγιο, τις γιορτές και τις παραδόσεις (classroom.jct.gr).
• Προσωπογραφίες σημαντικών προσωπικοτήτων του ελληνικού εβραϊσμού, όπως ο Αλμπέρτος Ναρ, ο Μαρδοχαίος Φριζής, ο Τζούλιο Καΐμη και η οικογένεια Αλλατίνη, φωτίζουν τη συμβολή τους στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας (heritage.jct.gr).
• Ψηφιακή καταγραφή της εβραϊκής μουσικής παράδοσης, βασισμένη στο αρχείο της Φλώρας Μόλχο, υπό την επιστημονική εποπτεία της Μαριάντζελας Χατζησταματίου (music.jct.gr).
• Διαδραστικές εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) με εκθέματα του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
• Διαδραστικός χάρτης εβραϊκών τοπόσημων μνήμης και πολιτισμού, που προσφέρει μια βιωματική περιήγηση στην ιστορία της Αθήνας (athensroutes.jct.gr).
• Τρισδιάστατη ψηφιακή ανασύνθεση των εβραϊκών συνοικιών της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου, βασισμένη σε αρχειακά δεδομένα και δηλώσεις περιουσίας των Εβραίων της πόλης πριν τον εκτοπισμό τους.
Το έργο «Ιώσηπος» αναδεικνύει τον πλούτο και τη διαχρονική συμβολή των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα, συνδέοντας τη μνήμη με τη γνώση και την ιστορική ευθύνη μέσα από την τεχνολογία και τον ψηφιακό πολιτισμό.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
