Η προετοιμασία και το μαγείρεμα σπιτικού φαγητού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους έως και 30%, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Epidemiology & Community Health.
Όπως αναφέρουν Ιάπωνες ερευνητές από το Ινστιτούτο Επιστημών του Τόκιο και το Πανεπιστήμιο της Τσίμπα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενη προτίμηση σε έτοιμα γεύματα, εστιατόρια και κατεψυγμένα προϊόντα.
Η στροφή αυτή, όπως σημειώνουν, έχει περιορίσει τη μαγειρική στο σπίτι, η οποία για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας λειτουργεί τόσο ως μορφή σωματικής δραστηριότητας όσο και ως γνωστικό ερέθισμα.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 10.978 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, στο πλαίσιο της μακροχρόνιας έρευνας Japan Gerontological Evaluation Study. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για έξι χρόνια, έως το 2022.
Το ένα πέμπτο ήταν άνω των 80 ετών, οι μισές γυναίκες, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ήταν συνταξιούχοι. Ένα τρίτο είχε λιγότερα από εννέα χρόνια εκπαίδευσης.
Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγια σχετικά με τη συχνότητα μαγειρέματος στο σπίτι και τις δεξιότητές τους, από το ξεφλούδισμα φρούτων και λαχανικών έως την προετοιμασία πλήρων γευμάτων.
Περίπου οι μισοί μαγείρευαν τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα, ενώ πάνω από το ένα τέταρτο σπανιότερα. Οι γυναίκες και οι πιο έμπειροι μάγειρες μαγείρευαν συχνότερα σε σχέση με τους άνδρες και τους λιγότερο έμπειρους.
Η συχνότητα μαγειρέματος και ο κίνδυνος άνοιας
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συχνότερη μαγειρική σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, ανεξαρτήτως φύλου, αλλά με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το επίπεδο δεξιοτήτων.
Η προετοιμασία σπιτικού φαγητού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα συνδέθηκε με 23% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας για τους άνδρες και 27% για τις γυναίκες, σε σύγκριση με όσους μαγείρευαν σπανιότερα.
Ακόμη και στους ηλικιωμένους με περιορισμένες μαγειρικές δεξιότητες, η ελάχιστη ενασχόληση με το μαγείρεμα συσχετίστηκε με μείωση του κινδύνου άνοιας κατά 67%.
Τα ευρήματα διατηρήθηκαν στατιστικά ισχυρά ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως τρόπος ζωής, εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο, ενώ ήταν ανεξάρτητα από άλλες δραστηριότητες που ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία, όπως η χειροτεχνία, ο εθελοντισμός και η κηπουρική.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, η οποία δεν μπορεί να τεκμηριώσει αιτιώδη σχέση μεταξύ μαγειρέματος και πρόληψης της άνοιας, ωστόσο αναδεικνύει τη σημασία της καθημερινής δραστηριότητας και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην υγεία των ηλικιωμένων.