Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ) εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για τον θάνατο της Ιωάννας Παπαντωνίου, μιας από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής σκηνογραφίας και ενδυματολογίας.
Σε ανακοίνωσή του σημειώνει ότι «η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον χώρο του Θεάτρου και του Πολιτισμού, ενώ το πολυσχιδές έργο της αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο για τη χώρα μας και σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές δημιουργών και ερευνητών».
Το ΚΘΒΕ υπογραμμίζει ότι η Παπαντωνίου υπήρξε πρωτοπόρος στην έρευνα, τη μελέτη και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για εκείνη, όπως αναφέρει, η σκηνή, το κοστούμι και η ιστορική έρευνα ήταν «ζωντανοί τρόποι αφήγησης της ταυτότητας και της μνήμης ενός τόπου». Ήταν, πάνω απ’ όλα, άνθρωπος με καλλιέργεια, σεμνότητα και διαρκή προσφορά στον πολιτισμό.
Η συνεργασία με το ΚΘΒΕ
Η Ιωάννα Παπαντωνίου συνεργάστηκε με το ΚΘΒΕ εννέα φορές, σε παραγωγές όπως «Το δάσος» του Αλεξάντερ Οστρόφσκυ (1972), «Δρυς και κουνέλια ανγκορά» του Μάρτιν Βάλζερ (1973), «Χάνς Κολχάας» του Τζαίημς Σώντερς (1974) και «Το προξενιό της Αντιγόνης» – «Γωνιά, ποτάμι και Γέφυρα» (1979). Επίσης, συμμετείχε σε παραστάσεις όπως «Ο ασυλλόγιστος» (1986), «Οράματα και θάματα» (1990), «Γαλιλαίος» (1990), «Επτά επί Θήβας» (1993) και «Ο γάμος» (2001).
Διαδρομή και προσφορά
Γεννημένη στην Αθήνα το 1936, η Παπαντωνίου σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο Wimbledon School of Art του Λονδίνου (1966-1970). Υπήρξε σκηνογράφος-ενδυματολόγος, ιστορικός του ενδύματος και επίτιμη διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ.
Η πρώτη της δουλειά στο θέατρο ήταν ο «Κοριός» του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι (1971), σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού στο Θέατρο «Προσκήνιο».
Συνεργάστηκε με όλες τις κρατικές σκηνές και πολλούς θιάσους του ελεύθερου θεάτρου, μεταξύ αυτών το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν και το Θεσσαλικό Θέατρο.
Στην πορεία της σχεδίασε σκηνικά και κοστούμια για περισσότερες από 100 παραστάσεις, καλύπτοντας ευρύ φάσμα έργων, από το αρχαίο δράμα έως το σύγχρονο ρεπερτόριο. Συνεργάστηκε με κορυφαίους Έλληνες σκηνοθέτες, ενώ υπήρξε συνεργάτις του Michael Elliot στο Royal Exchange Theatre της Αγγλίας.
Ερευνητικό έργο και διακρίσεις
Από το 1956 έως το 1976 ασχολήθηκε με την επιτόπια ενδυματολογική έρευνα. Το 1974 ίδρυσε το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα (ΠΛΙ), το οποίο τιμήθηκε το 1981 με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείου της Χρονιάς.
Το 2003 ίδρυσε την Ελληνική Εταιρεία Ενδυμασιολογίας, ως συνέχεια του Εθνικού Αρχείου Ενδυμασίας, που είχε ανατεθεί στο ΠΛΙ από τη Μελίνα Μερκούρη το 1989.
Η Παπαντωνίου δίδαξε στα Τμήματα Θεατρολογίας των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πατρών και Πελοποννήσου. Έχει τιμηθεί με διακρίσεις όπως το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (1981), το κρατικό βραβείο για την ταινία «Δοξόμπους» (1987), τον Χρυσό Σταυρό του Φοίνικος (2000), το έπαθλο «Πάνος Αραβαντινός» (2004) και το «Lifetime Achievement Award» της European Museum Academy (2013).