Σημαντικές αυξήσεις κόστους, μετατοπίσεις χρονοδιαγραμμάτων και νέες προσθήκες έργων περιλαμβάνει η επικαιροποίηση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης (ΔΠΑ) 2025-2034 του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, το οποίο τέθηκε υπό διαβούλευση από την ΡΑΑΕΥ ύστερα από σχετική εισήγηση του ΑΔΜΗΕ.
Με την ολοκλήρωση των νησιωτικών διασυνδέσεων για τα Δωδεκάνησα και το Βορειοανατολικό Αιγαίο να μετατίθενται κατά ένα έτος, και τη δεύτερη γραμμή διασύνδεσης με την Ιταλία να μεταφέρεται δύο χρόνια αργότερα, το συνολικό μπάτζετ και των τριών εμβληματικών έργων αυξάνεται αθροιστικά κατά περίπου 1,5 δισ. ευρώ.
Σε τι φάση βρίσκεται η ΑΜΚ
Θυμίζουμε πως στις 5 Φεβρουαρίου ο ΑΔΜΗΕ έλαβε το «πράσινο φως» από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για να ξεκινήσει τη διπλή Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου 1 δισ. ευρώ που του ήταν απαραίτητη για να βάλει στις ράγες το δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα που πριν την επικαιροποίηση κοστολογούταν στα 7,5 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στον ΑΔΜΗΕ, έχει πραγματοποιηθεί Γενική Συνέλευση και η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο της κεφαλαιακής ενίσχυσης της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών (στην οποία συμμετέχουν το Δημόσιο και η ελεύθερη διασπορά του Χρηματιστηρίου), καθώς σύμφωνα με το αρχικό πλάνο από εκεί θα ξεκινούσε η πρώτη από τις δύο φάσεις τις ΑΜΚ.
Με βάση τις ίδιες πηγές, η ολοκλήρωση της διαδικασίας θα πάρει αρκετούς μήνες, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η αναθεώρηση του επενδυτικού προγράμματος του ΑΔΜΗΕ κατά 1,5 δισ. ευρώ προς τα πάνω δε θα επηρεάσει καθόλου την προγραμματισμένη ΑΜΚ.
Σχεδόν 1 δισ. ανεβαίνει ο προϋπολογισμός για τα Δωδεκάνησα
Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά το έργο διασύνδεσης των Δωδεκανήσων με το ηπειρωτικό σύστημα. Ο συνολικός προϋπολογισμός, που στο εγκεκριμένο ΔΠΑ 2024-2033 ανερχόταν σε 2,048 δισ. ευρώ, αυξάνεται πλέον στα 2,957 δισ. ευρώ, δηλαδή από 900 εκατ. ευρώ πάνω, με καθοριστικό παράγοντα το κόστος των υποβρύχιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος (HVDC) Κορίνθου-Κω.
Ο αρχικός διαγωνισμός για τα καλώδια αυτά κατέληξε άγονος τον Σεπτέμβριο του 2025, καθώς όπως παραδέχεται ο ΑΔΜΗΕ στην εισήγησή του, ο προϋπολογισμός δεν ανταποκρινόταν πλέον στις συνθήκες της διεθνούς αγοράς καλωδίων.
Μετά από συγκριτική ανάλυση αντίστοιχων έργων, όπως η Αττική-Κρήτη και η Κρήτη-Κύπρος, το κόστος για τα καλωδιακά τμήματα επαναπροσδιορίστηκε στα 1,35 δισ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, ενώ ο νέος διαγωνισμός θα επιτρέπει προσφορές τόσο για τεχνολογία 320 kV όσο και 525 kV.
Παράλληλα, αλλάζει και ο σχεδιασμός της τηλεπικοινωνιακής υποδομής του έργου. Η αρχική λύση απευθείας υποβρύχιας σύνδεσης Κορίνθου–Κω κρίθηκε τεχνικά σύνθετη και υπερβολικά δαπανηρή, οδηγώντας σε επιλογή λύσης με ενδιάμεσους κόμβους σε νησιά, όπως η Σύρος και η Κάρπαθος, και σε ξεχωριστό πλέον υποέργο οπτικών ινών, κόστους 42 εκατ. ευρώ.
Οι αλλαγές αυτές όπως είναι αναμενόμενο μεταθέτουν και τον χρόνο ολοκλήρωσης των έργων. Έτσι, η Α' και Β’ φάση της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων τοποθετούνται πλέον στο 2030 αντί για το 2029, ενώ η εγκατάσταση των HVDC καλωδίων Κορίνθου-Κω εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2029.
Ωστόσο, η πλήρης λειτουργία θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των σταθμών μετατροπής σε Κόρινθο και Κω, έργα με ασφυκτικό όπως χαρακτηρίζεται ορίζοντα 48 μηνών.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, σημαντικό ρόλο στις καθυστερήσεις παίζουν και οι αδειοδοτικές διαδικασίες. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση επηρεάστηκε από αρχαιολογικά ζητήματα σε Κω και Κορινθία, με εμπλοκή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, αλλά και από αλλαγές στη χάραξη γραμμών μεταφοράς.
Πάει πίσω και για το Βορειοανατολικό Αιγαίο
Ανάλογη εικόνα χρονικής ολίσθησης παρουσιάζει και η διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου. Τα έργα όλων των φάσεων μετατίθενται στο 2030 αντί του 2029, εξαιτίας σύνθετων περιβαλλοντικών διαδικασιών, αλλαγών στις θέσεις προσαιγιάλωσης, μεταξύ άλλων, λόγω περιοχών Natura και πεδίων βολής, αλλά και αναπροσαρμογών της όδευσης για να αποφευχθούν επικαλύψεις με υφιστάμενα ή υπό αδειοδότηση αιολικά πάρκα στη Θράκη.
Έτσι, το μπάτζετ αυξάνεται στα 1,425 δισ. ευρώ Από τα 1,246 δισ. ευρώ, δηλαδή αυξάνεται κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ.
Κατά δύο χρόνια καθυστερεί η νέα διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας
Όσον αφορά τη νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Ιταλίας, αυτή τοποθετείται πλέον στο 2033 (έναντι του 2031), ενώ το κόστος φτάνει στα 950 εκατ. έναντι 608 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά 344 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, σε συνεργασία με τον ιταλικό διαχειριστή Terna, αναθεωρούνται οι ετήσιες χρηματορροές, με μεταφορά σημαντικών δαπανών προς το τέλος της δεκαετίας.
Αιτία είναι η ανάγκη να ενσωματωθούν στα τεύχη διαγωνισμού τα αποτελέσματα γεωτεχνικών και βυθομετρικών μελετών, αλλά και οι χρονοβόρες διαδικασίες διεθνών διαγωνισμών από ιταλικής πλευράς. Αξίζει να σημειώσουμε πως το έργο παραμένει ενταγμένο στο δεκαετές πλάνο του ENTSO-E.
Προστίθενται νέα έργα εσωτερικής θωράκισης
Πέρα από τις μεγάλες διασυνδέσεις, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει την ένταξη τεσσάρων νέων έργων στο ΔΠΑ 2025-2034, συνολικού ύψους άνω των 200 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για εκτεταμένες κτηριακές ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις υποσταθμών, ψηφιακό σύστημα ασφάλειας με 24ωρη επιτήρηση, νέες στεγαστικές και αποθηκευτικές υποδομές, καθώς και τη δημιουργία Ψηφιακού Κέντρου Συντήρησης, το οποίο θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης για προβλεπτική συντήρηση του δικτύου.
Σημαντικές αυξήσεις στις χρεώσεις χρήσης συστήματος και αντιστάθμιση ΥΚΩ
Αξίζει να σημειώσουμε πως η έγκριση του επικαιροποιημένου ΔΠΑ είναι κρίσιμη, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για τον καθορισμό του επιτρεπόμενου εσόδου του ΕΣΜΗΕ στη νέα Ρυθμιστική Περίοδο 2026-2029.
Οι χρεώσεις χρήσης συστήματος που προτείνει ο Διαχειριστής για την περίοδο αυτή είναι σημαντικές και διαφοροποιούνται ανά κατηγορία καταναλωτών και ανά έτος.
Ενδεικτικά για τους καταναλωτές Χαμηλής Τάσης με τηλεμέτρηση, η χρέωση από 5,482 ευρώ/MWh το 2025 αυξάνεται στα 6,59 ευρώ/MWh το 2026 και ακολουθεί έντονη ανοδική πορεία, φτάνοντας τα 12,2 ευρώ/MWh το 2029.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η επιβάρυνση αυτή αναμένεται να αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από τη δραστική μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), χάρη στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
Για την περίοδο 2026-2029, η εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση ΥΚΩ από τις διασυνδέσεις Κυκλάδων και Κρήτης ανέρχεται σε 509 έως 547 εκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό υπερβαίνει το αντίστοιχο έσοδο του Συστήματος Μεταφοράς από τις ίδιες διασυνδέσεις, οδηγώντας σε καθαρή ελάφρυνση των καταναλωτών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
