Απογοητευτική ήταν η εικόνα που παρουσίασε το λιανεμπόριο κατά τη φετινή περίοδο των θερινών εκπτώσεων, με τον κλάδο να έρχεται αντιμέτωπος με περιορισμένη καταναλωτική δαπάνη και αξιοσημείωτη πτώση στις πωλήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία και τις εκτιμήσεις φορέων, σχεδόν τέσσερις στους δέκα εμπόρους συνεχίζουν να διατηρούν χαμηλές τιμές και προσφορές, επιχειρώντας να προσελκύσουν αγοραστικό κοινό, παρά τους περιορισμούς του θεσμικού πλαισίου.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, υπογραμμίζει ότι οι προσδοκίες για ανάκαμψη, οι οποίες διαμορφώθηκαν το δεύτερο τρίμηνο με άνοδο κύκλου εργασιών στα 19 δισ. ευρώ (αύξηση 2,5% μετά από διετή ύφεση), διαψεύστηκαν τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, εξαιρουμένων βασικών κλάδων όπως οχήματα, τρόφιμα και καύσιμα, ο κύκλος εργασιών το ίδιο διάστημα ανήλθε στα 6,87 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 1,5%, ωστόσο η άνοδος αυτή υπολείπεται σημαντικά του πληθωρισμού που ξεπερνά το 3%.
Αρνητικό πρόσημο και περιορισμένη κατανάλωση
Όπως επισημαίνει ο κ. Κορκίδης, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στο λιανεμπόριο βγήκαν «φτωχότερες» από την εκπτωτική περίοδο, επηρεασμένες και από τη μειωμένη επισκεψιμότητα λόγω του παρατεταμένου καύσωνα. Το συνολικό αποτύπωμα των θερινών εκπτώσεων είναι αρνητικό και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, δεν αναμένεται ουσιαστική ανάκαμψη από τις ολιγοήμερες εκπτώσεις που θα ακολουθήσουν.
Οι θερινές εκπτώσεις φανέρωσαν το έλλειμμα στο διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών και τη μειωμένη αγοραστική δύναμη. Η συνολική κατά κεφαλήν κατανάλωση παραμένει μειωμένη κατά 19% συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ παρατηρήθηκε στροφή της θερινής δαπάνης ύψους 7 δισ. ευρώ από την αγορά προϊόντων στις υπηρεσίες, με ανάλογη συρρίκνωση του τζίρου στους τομείς ένδυσης, υπόδησης, ειδών σπιτιού, ηλεκτρικών συσκευών και άλλων εποχικών αγαθών.
Ενδεικτικό της τάσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, είναι ότι οι καταναλωτές τοποθέτησαν σε προτεραιότητα φέτος τις διακοπές, με το επίδομα αδείας να απορροφάται κυρίως από έξοδα μετακίνησης και διαμονής σε παραθεριστικούς προορισμούς. Ως επακόλουθο, η καταναλωτική εμπιστοσύνη καταγράφει τη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων εννέα μηνών, με περίπου το 60% των νοικοκυριών να δηλώνουν αβεβαιότητα ή δυσκολία για το μέλλον, γεγονός που επηρεάζει τις αγορές τους βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Χαμηλές επιδόσεις και στο ηλεκτρονικό εμπόριο
Εκτιμάται ότι ο φετινός εκπτωτικός τζίρος, τόσο στα μεγάλα όσο και στα μικρότερα καταστήματα, κινήθηκε χαμηλότερα κατά 10% έως 20%. Μόνο στο ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) παρατηρήθηκε ήπια μονοψήφια αύξηση, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης παρουσιασμένου κύκλου εργασιών (36,7%) σημειώθηκε στον κλάδο των μεταχειρισμένων ειδών.
Συνολικά, όπως αναφέρει ο κ. Κορκίδης, «ούτε οι φετινές εκπτώσεις κατάφεραν να ανασχέσουν το κύμα της ακρίβειας που πιέζει τα ελληνικά νοικοκυριά» και διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα την κατανάλωση στην αγορά.
Αποτελέσματα έρευνας Ινστιτούτου ΕΣΕΕ
Το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ δημοσιοποίησε πρόσφατα τα αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας για την εξέλιξη των θερινών εκπτώσεων, σύμφωνα με τα οποία ένα σημαντικό ποσοστό επιχειρηματιών εξετάζει τη διατήρηση μειωμένων τιμών και προσφορών για να αντιμετωπίσει τη μειωμένη ζήτηση.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Τα αποτελέσματα των θερινών εκπτώσεων έρχονται να συμπληρώσουν το αρνητικό "σερί" της αγοράς από την αρχή του χρόνου. Έξι στις δέκα επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση πωλήσεων...Η Πολιτεία οφείλει να προχωρήσει σε άμεσες παρεμβάσεις, στηρίζοντας ουσιαστικά τις επιχειρήσεις που κρατούν ζωντανή την αγορά και την απασχόληση. Και, επιπλέον, ήρθε η ώρα να επαναξιολογήσουμε τον θεσμό των εκπτώσεων ώστε να έχει θετικό αντίκτυπο σε επιχειρήσεις και καταναλωτές».
Βασικά ευρήματα έρευνας ΕΣΕΕ:
- 59% των επιχειρήσεων κατέγραψαν χαμηλότερες πωλήσεις κατά τις φετινές θερινές εκπτώσεις συγκριτικά με το 2023, με θετικό πρόσημο να αναφέρεται μόνο στο 10% των επιχειρήσεων (κυρίως μεγάλου μεγέθους).
- Σχεδόν το 47% των επιχειρήσεων δήλωσε χαμηλή ή μηδαμινή ικανοποίηση από την πορεία των πωλήσεων.
- Το 37% αναμένεται να διατηρήσει χαμηλές τιμές μετά τη λήξη των εκπτώσεων.
- 6/10 επιχειρήσεις προσέφεραν εκπτώσεις άνω του 30%.
- Για το 38% η μεγαλύτερη κίνηση σημειώθηκε το πρώτο δεκαπενθήμερο Αυγούστου, λόγω έλλειψης ρευστότητας και καταβολής επιδόματος αδείας.
- Για το 70% των επιχειρήσεων, η πτώση πωλήσεων έφτασε έως και 20%.
- Αντίστοιχα, όπου υπήρξε αύξηση, δεν ξεπέρασε το 10%.
- Το 51% των επιχειρήσεων κατέγραψε χαμηλότερη επισκεψιμότητα.
- Μόνο το 21% δήλωσε πολύ ή πάρα πολύ ικανοποιημένο από την επισκεψιμότητα στο κατάστημα.
Στα κρίσιμα ζητήματα για το λιανεμπόριο, εξακολουθούν να επικρατούν η ακρίβεια, η άνοδος του λειτουργικού κόστους, το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα και η αύξηση τιμών προμηθευτών. Ιδιαίτερα, το 74% των επιχειρήσεων σημειώνει αύξηση άνω του 10% στα λειτουργικά έξοδα από τις αρχές του έτους, ενώ το 67% παραμένει ελάχιστα ευχαριστημένο από τα μέτρα στήριξης της πολιτείας έναντι των αυξήσεων και του ενεργειακού κόστους.