Η αποκλιμάκωση των τιμών σε ορισμένες περιόδους δεν επαρκεί για να αντιστρέψει τις πιέσεις που δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ). Το Επιμελητήριο εκτιμά ότι τα στοιχεία των χειμερινών εκπτώσεων του 2026, οι οποίες ολοκληρώνονται το Σάββατο, επιβεβαιώνουν αυτή την τάση.
Όπως σημειώνει το ΕΒΕΠ, η στασιμότητα των πωλήσεων και η περιορισμένη αύξηση του τζίρου αντανακλούν τη μετατόπιση των καταναλωτικών συνηθειών προς πιο συγκρατημένες και επιλεκτικές αγορές. Η αύξηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ιδιαίτερα στην ένδυση και υπόδηση, δεν σχετίζεται με αυξημένη ζήτηση, αλλά με παράγοντες κόστους, εποχικότητας και στατιστικών επιδράσεων. Η πρόκληση για την αγορά, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, αφορά πλέον την αναπροσαρμογή των στρατηγικών ώστε να διασφαλιστεί ισορροπία μεταξύ τιμών, κατανάλωσης και βιωσιμότητας των επιχειρήσεων σε περιβάλλον παρατεταμένης πληθωριστικής πίεσης.
Ανάλυση του ΕΒΕΠ
Στην ανάλυσή του, το ΕΒΕΠ υπενθυμίζει ότι είχε εκτιμήσει στις αρχές Ιανουαρίου πως η περίοδος των εκπτώσεων θα μπορούσε να περιορίσει τον χειμερινό πληθωρισμό. Ωστόσο, η επιμονή των ανατιμήσεων ανέτρεψε τις προσδοκίες, με τον ετήσιο πληθωρισμό στην Ελλάδα να διαμορφώνεται στο 2,8% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την Eurostat, έναντι 1,7% στην Ευρωζώνη. Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε ποσοστό 2,5%, υποδεικνύοντας τη μικρότερη ετήσια αύξηση πενταετίας στο λιανικό εμπόριο, η οποία μάλιστα υπολείπεται του πληθωρισμού κατά μισή μονάδα.
Ο κλάδος της ένδυσης-υπόδησης συνεχίζει να παρουσιάζει αποθαρρυντικές επιδόσεις, με τις πωλήσεις στο λιανεμπόριο να παραμένουν στάσιμες και να αυξάνονται μόλις κατά 2% σε ετήσια βάση. Το θετικό πρόσημο +5% που ανέμεναν οι έμποροι στην έναρξη του έτους δεν επαληθεύτηκε. Αξιοσημείωτο είναι ότι, αφαιρώντας τους μεγάλους κλάδους τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων, η αύξηση του ετήσιου τζίρου των λοιπών επιχειρήσεων λιανικής φτάνει επίσης μόλις το 2%.
Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο κύκλος εργασιών των σούπερ μάρκετ, που αυξήθηκε κατά 4,4%, στα 20,4 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το 27% του συνολικού τζίρου του λιανεμπορίου. Οι καταναλωτές παρέμειναν προσηλωμένοι στις καθιερωμένες επιλογές, δίνοντας έμφαση σε προσωπικές και οικογενειακές αγορές, αλλά με μικρότερη συχνότητα και ένταση.
Κατά τις φετινές εκπτώσεις, έξι στους δέκα καταναλωτές εκμεταλλεύτηκαν τις προσφορές, με τρεις στους δέκα να αγοράζουν είδη ένδυσης-υπόδησης, δύο στους δέκα προϊόντα τεχνολογίας και έναν στους δέκα είδη σπιτιού. Για το υπόλοιπο 40% των καταναλωτών, η περίοδος των εκπτώσεων ήταν «αδιάφορη», λόγω της συνεχιζόμενης ακρίβειας.
Οι λόγοι πίσω από την αύξηση τιμών
Στην κατηγορία ένδυσης και υπόδησης, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε ετήσια αύξηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατά 8% μεταξύ Ιανουαρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026. Η αύξηση αυτή δεν αποδίδεται σε ενίσχυση της ζήτησης, αλλά σε επτά βασικούς παράγοντες, όπως επισημαίνει το ΕΒΕΠ:
1. Ισχυρό εποχικό αποτέλεσμα και σύγκριση με χαμηλή βάση τιμών.
2. Αυξημένο κόστος εισαγωγών και ενέργειας.
3. Ακριβότερα λειτουργικά έξοδα, όπως ενοίκια και μισθοί.
4. Μικρότερη ένταση εκπτώσεων και υψηλότερες αρχικές τιμές.
5. Αλλαγή στο καταναλωτικό μείγμα, με στροφή σε ακριβότερα brand name προϊόντα.
6. Μετακύλιση κόστους από προηγούμενους μήνες.
7. Στατιστική σύγκριση που δεν αποτυπώνει πραγματική αύξηση κατανάλωσης.
Η δήλωση του προέδρου του ΕΒΕΠ
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, τόνισε: «Το ζητούμενο των τακτικών εκπτώσεων είναι με τη μείωση των τιμών να ρευστοποιήσουν οι επιχειρήσεις εποχικό εμπόρευμα και να δώσουν την ευκαιρία στους καταναλωτές να αποφορτίσουν τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό».
Όπως πρόσθεσε, «η ακρίβεια εξακολουθεί να επηρεάζει τους καταναλωτές, που περιορίζουν τις αγορές τους για να καλύψουν βασικές δαπάνες, αγοράζοντας λιγότερα και φθηνότερα προϊόντα». Ο ίδιος εκτίμησε ότι, παρότι ο τζίρος του διμήνου Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2026 ενδέχεται να ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ, σε πολλούς κλάδους αυτό δεν είναι αρκετό.
Καταλήγοντας, ο κ. Κορκίδης επεσήμανε ότι θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η αναδιάταξη της καταναλωτικής συμπεριφοράς, προκειμένου να βρεθούν τρόποι που θα δώσουν νέο ενδιαφέρον στις χειμερινές εκπτώσεις και θα ενισχύσουν την αγορά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
