Η επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό εξαπλώνεται με ταχύτερο ρυθμό από τις δυνατότητες άμεσης αντιμετώπισης, προειδοποίησαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF), εκφράζοντας ανησυχία για «επικίνδυνα κενά» στην υγειονομική αντίδραση.
«Έναν μήνα μετά την κήρυξη της επιδημίας, η ασθένεια εξαπλώνεται πιο γρήγορα από την αντίδραση», ανέφερε η Κέιτ Γουάιτ, συντονίστρια ιατρικών εκτάκτων καταστάσεων των MSF στη ΛΔ Κονγκό, σε επίσημη ανακοίνωση.
Η Γουάιτ σημείωσε ότι «κανείς δεν γνωρίζει το πραγματικό μέγεθος της επιδημίας στη ΛΔ Κονγκό, ούτε ποιες είναι ακριβώς οι περιοχές στις οποίες κυκλοφορεί ο ιός». Η οργάνωση κάλεσε σε άμεση κινητοποίηση με αντίδραση που θα σταθεί «στο ύψος της τρέχουσας κρίσης».
Επιδημία χωρίς εμβόλιο ή εγκεκριμένη θεραπεία
Η ΛΔ Κονγκό κήρυξε στις 15 Μαΐου επιδημία Έμπολα, τη 17η στην ιστορία της χώρας με πληθυσμό άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων. Δύο ημέρες αργότερα, ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους σήμανε διεθνή υγειονομικό συναγερμό.
Το τρέχον ξέσπασμα αποδίδεται στο στέλεχος Bundibugyo του ιού, για το οποίο δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε εγκεκριμένη θεραπεία, γεγονός που δυσχεραίνει τις προσπάθειες περιορισμού.
Ανεπαρκείς υποδομές και καθυστερήσεις
Οι MSF προειδοποιούν ότι, παρά την ενίσχυση της αντίδρασης, «σημαντικά κενά υπονομεύουν τις προσπάθειες για τον έλεγχο της επιδημίας», ιδίως στη διάγνωση, την επιτήρηση και την ιχνηλάτηση επαφών.
Στην επαρχία Βόρειο Κίβου λειτουργεί μόνο ένα εργαστήριο για την ανάλυση δειγμάτων αίματος, προκαλώντας καθυστερήσεις ημερών στην έκδοση αποτελεσμάτων, σύμφωνα με την οργάνωση.
Ανησυχία για υποεκτίμηση των κρουσμάτων
Ο ΠΟΥ, επικαλούμενος τα επίσημα στοιχεία των αρχών της ΛΔ Κονγκό, αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί 782 κρούσματα, εκ των οποίων 181 θανατηφόρα. Ωστόσο, οι MSF εκτιμούν ότι «τα επίσημα στοιχεία πιθανόν δεν αντικατοπτρίζουν παρά μέρος της πραγματικότητας».
Η Γουάιτ εξηγεί ότι «ο έλεγχος παραμένει μία από τις κύριες αδυναμίες στην αντιμετώπιση», παρά τις βελτιώσεις στις εργαστηριακές δυνατότητες και την άφιξη εκατοντάδων φορητών τεστ ειδικά σχεδιασμένων για τον ιό Bundibugyo.
Πολλές περιοχές, ιδίως εκείνες με αυξημένη ανασφάλεια, εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση στα τεστ, ενώ οι δομές υγείας περιμένουν για ημέρες τα αποτελέσματα. Όπως τονίζει η Γουάιτ, «χωρίς πιο γρήγορο και ευρέως διαθέσιμο έλεγχο, θα είναι δύσκολο να εντοπίζονται τα κρούσματα έγκαιρα ώστε να περιοριστεί η επιδημία».
Σύγκριση με την επιδημία της Δυτικής Αφρικής
Ο ΠΟΥ είχε επισημάνει πρόσφατα ότι η επιδημία Έμπολα συνεχίζει να εξαπλώνεται, αν και η ιχνηλάτηση επαφών παρουσιάζει βελτίωση, με πάνω από το 70% των επαφών να εντοπίζονται έναντι 45% στις αρχές του μήνα.
Οι MSF είχαν επικρίνει τον ΠΟΥ και κατά την επιδημία στη δυτική Αφρική (2013-2016), θεωρώντας ότι ο οργανισμός αντέδρασε με καθυστέρηση. Εκείνη η κρίση είχε προκαλέσει περισσότερους από 11.300 θανάτους και περίπου 29.000 κρούσματα, κυρίως στη Γουινέα, τη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε.