ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν εκατέρωθεν επιθέσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας Κυριακής προς Δευτέρα, επιφέροντας νέο πλήγμα στην ισχύουσα εκεχειρία, ενώ οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν σε αδιέξοδο.
Δημοσιεύματα σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης το Σαββατοκύριακο, με αναφορές για νέες απαιτήσεις της Ουάσινγκτον προς την Τεχεράνη, μείωσαν τις ελπίδες για επικείμενη συμφωνία. Οι προσδοκίες αυτές είχαν τροφοδοτηθεί από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Την ώρα που το Ισραήλ εντείνει τη στρατιωτική του εκστρατεία στον Λίβανο, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε νέο κύμα «αμυντικών» επιθέσεων στο νότιο Ιράν το Σαββατοκύριακο, τις τρίτες μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Διοίκηση για τη Μέση Ανατολή (Centcom), οι επιθέσεις στόχευσαν ιρανικά συστήματα ελέγχου ραντάρ και drones στην πόλη Γκορούκ και στο νησί Κεσμ στα Στενά του Ορμούζ. Τα πλήγματα έγιναν ως απάντηση σε «επιθετικές ιρανικές ενέργειες», που περιελάμβαναν την κατάρριψη αμερικανικού drone MQ-1 πάνω από διεθνή ύδατα.
Λίγο αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσης που χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό για επιχειρήσεις κατά της ιρανικής επικράτειας. Η τοποθεσία της βάσης δεν διευκρινίστηκε, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν.
Παράλληλα, ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι δέχθηκε επίθεση με drones και πυραύλους, με τις σειρήνες να ηχούν σε όλη τη χώρα. Ουάσινγκτον και Τεχεράνη είχαν ήδη ανταλλάξει κατηγορίες την Πέμπτη για παραβίαση της εκεχειρίας, σε ισχύ από τις 8 Απριλίου, μετά από αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν και επίθεση στο Κουβέιτ.
Εντάσεις και οικονομικές επιπτώσεις
Ο πόλεμος πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου από ισραηλινο-αμερικανική επίθεση στο Ιράν, ενώ οι δύο χώρες βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και έντονη αναταραχή στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να εκτινάσσονται.
Παρά τις ενδείξεις προόδου, οι New York Times ανέφεραν ότι ο Τραμπ σκλήρυνε τους όρους της πρότασής του, αποστέλλοντας νέα εκδοχή του κειμένου στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, η Ουάσινγκτον επιδιώκει αυστηρότερη στάση, ειδικά στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος.
Το CBS News μετέδωσε ότι η νέα πρόταση των ΗΠΑ προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, με ρήτρες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και επανέναρξη των πυρηνικών συνομιλιών.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης Μοχάμαντ Μαγέρ Γαλιμπάφ προειδοποίησε ότι «δεν θα εγκριθεί καμία συμφωνία χωρίς εγγυήσεις για τα δικαιώματα του ιρανικού λαού». Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να διατηρεί πυρηνικό πρόγραμμα για μη στρατιωτικούς σκοπούς και ζητεί την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ τόνισε μέσω Truth Social ότι το σχέδιο συμφωνίας «δηλώνει ξεκάθαρα ότι το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα» και αυτό «με πολύ αυστηρούς όρους».
Η κρίση στον Λίβανο και οι διπλωματικές κινήσεις
Η Τεχεράνη ζητεί επίσης να περιληφθεί στον διάλογο ο τερματισμός των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τις επιχειρήσεις του με στόχο την εξάλειψη της Χεζμπολάχ. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε την κατάληψη του κάστρου Μποφόρ, στρατηγικής σημασίας θέσης στον νότιο Λίβανο, για πρώτη φορά μετά την αποχώρησή του το 2000.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, προωθώντας νέο σχέδιο εκεχειρίας. Σύμφωνα με πηγές του Axios, οι ΗΠΑ προτείνουν να σταματήσει η Χεζμπολάχ τις επιθέσεις της και το Ισραήλ να αναστείλει τα πλήγματα στη Βηρυτό.
Ο πρόεδρος Αούν εμφανίσθηκε θετικός στην πρόταση, ωστόσο ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι υπογράμμισε ότι το Ισραήλ πρέπει πρώτο να σταματήσει τις επιθέσεις του. Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει το απόγευμα της Δευτέρας, κατόπιν αιτήματος της Γαλλίας, για να εξετάσει την κρίση στον Λίβανο.