Σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, οι ινδονησιακές αρχές, συμπεριλαμβανομένου του στρατού, αξιοποίησαν εκστρατείες διαδικτυακής παραπληροφόρησης για να χαρακτηρίσουν ακτιβιστές και δημοσιογράφους ως «ξένους πράκτορες» και να φιμώσουν τις αντίθετες φωνές, με ορισμένες περιπτώσεις να οδηγούν ακόμη και σε σωματικές απειλές.
Η οργάνωση προειδοποιεί ότι η κατάσταση αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία στην Ινδονησία, την τρίτη μεγαλύτερη δημοκρατία παγκοσμίως, για πιθανή επιστροφή σε στρατιωτική διακυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Πραμπόβο Σουμπιάντο. Ο πρώην διοικητής των ειδικών δυνάμεων έχει, σύμφωνα με την έκθεση, ενισχύσει τον ρόλο του στρατού σε πολιτικές υποθέσεις μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2024.
Η γενική γραμματέας της οργάνωσης, Ανιές Καλαμάρ, σημειώνει ότι «μέσα σε ενάμιση χρόνο από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο Πραμπόβο, η διαδικτυακή παραπληροφόρηση έγινε βασικό εργαλείο για τη δυσφήμιση των επικριτών, την κατάργηση του δημόσιου διαλόγου και την αιτιολόγηση της καταστολής». Η έκθεση φέρει τον τίτλο «Κατασκευάζοντας Φανταστικούς Εχθρούς».
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, οι εκστρατείες αυτές προέρχονται από λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που φαίνεται να συνδέονται με στρατιωτικές μονάδες και με το κόμμα του Πραμπόβο, Gerindra. Το γραφείο του προέδρου και ο στρατός δεν απάντησαν σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Διαδικτυακές επιθέσεις και εκφοβισμός ακτιβιστών
Τον Μάρτιο του περασμένου έτους, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων ο Αντρί Γιούνους της Επιτροπής Αγνοούμενων και Θυμάτων Βίας, διαμαρτυρήθηκαν για την αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία στη χώρα. Την επόμενη ημέρα, ένα βίντεο που τους χαρακτήριζε «ξένους πράκτορες» έγινε viral.
Η ανάλυση μεταδεδομένων της Αμνηστίας έδειξε ότι το βίντεο αναρτήθηκε αρχικά από τρεις λογαριασμούς που ανήκουν στο κόμμα Gerindra και στη συνέχεια από 31 λογαριασμούς συνδεδεμένους με 27 στρατιωτικές μονάδες σε Instagram, Facebook, X και YouTube. Ένα χρόνο αργότερα, ο Γιούνους δέχθηκε επίθεση με οξύ, για την οποία κατηγορούνται τέσσερις αξιωματικοί του στρατού που δικάζονται σε στρατοδικείο.
Παράλληλα, η οργάνωση αναφέρει ότι λογαριασμοί που συνδέονται με στρατιωτικές μονάδες διέδωσαν ψευδείς ισχυρισμούς ότι το περιοδικό Tempo ενεργούσε ως ξένος κατάσκοπος. Λίγο αργότερα, στο γραφείο του περιοδικού στάλθηκαν αποκεφαλισμένα πτώματα ζώων, σε μια προφανή προσπάθεια εκφοβισμού του προσωπικού.
Η χρήση του όρου «ξένοι πράκτορες»
Από την ανάληψη της εξουσίας, ο Πραμπόβο έχει αναφερθεί στους «ξένους πράκτορες» τουλάχιστον 25 φορές σε δημόσιες ομιλίες, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία. Οι σχετικοί ισχυρισμοί δεν έχουν τεκμηριωθεί με στοιχεία.
Ο υπουργός Ενέργειας Μπαχλίλ Λαχαντάλια κατηγόρησε επίσης την οργάνωση Greenpeace ότι εξυπηρετεί ξένα συμφέροντα, ύστερα από τις διαμαρτυρίες της κατά της εξόρυξης στα νησιά Raja Ampat της Παπούα. Η δήλωση αυτή, σύμφωνα με την Αμνηστία, πυροδότησε νέο κύμα παραπληροφόρησης, με προσπάθειες να συνδεθεί η Greenpeace με αυτονομιστικές ομάδες της περιοχής.
Ο ρόλος των ψηφιακών πλατφορμών
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Meta, το TikTok, το X και το YouTube, συνέβαλαν στην ταχεία διάδοση της παραπληροφόρησης, καθώς οι περισσότερες αναρτήσεις παρέμειναν ενεργές για μήνες. «Οι αποτυχίες των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών έχουν συμβάλει σε σοβαρά πλήγματα στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε η Καλαμάρ.
Από τις τέσσερις πλατφόρμες στις οποίες απευθύνθηκε η Διεθνής Αμνηστία, μόνο το TikTok απάντησε, δεσμευόμενο να ενισχύσει την παρακολούθηση του περιεχομένου.