Ρεκόρ παγκόσμιων εκτελέσεων το 2025, με πρωταγωνιστή το Ιράν

Ραγδαία αύξηση παρουσίασε το 2025 ο αριθμός των εκτελέσεων παγκοσμίως, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο από το 1981, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας. Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στο Ιράν, όπου οι εκτελέσεις διπλασιάστηκαν σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η οργάνωση με έδρα το Λονδίνο κατέγραψε τουλάχιστον 2.707 εκτελέσεις παγκοσμίως το 2025, χωρίς να περιλαμβάνονται οι χιλιάδες που εκτιμάται ότι πραγματοποιήθηκαν στην Κίνα. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, η Κίνα θεωρείται η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό εκτελέσεων παγκοσμίως.

Ο συνολικός αριθμός των εκτελέσεων αυξήθηκε κατά 78%, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Το Ιράν ευθύνεται για το 80% των καταγεγραμμένων εκτελέσεων, με τουλάχιστον 2.159 ανθρώπους να έχουν απαγχονιστεί, έναντι 972 το 2024.

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι «οι ιρανικές αρχές ενέτειναν την καταφυγή τους στην ποινή του θανάτου», χρησιμοποιώντας την ως «εργαλείο καταστολής και πολιτικού ελέγχου». Η τάση αυτή οδήγησε σε «άνοδο άνευ προηγουμένου του αριθμού των εκτελέσεων».

Εκτελέσεις μετά τον πόλεμο και κοινωνικές αναταραχές

Η αύξηση των εκτελέσεων στο Ιράν επιταχύνθηκε μετά τον πόλεμο 12 ημερών που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ τον Ιούνιο. Από τις 654 εκτελέσεις που είχαν πραγματοποιηθεί πριν τον πόλεμο, ο αριθμός εκτοξεύθηκε σε 1.505 το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Οι καταδίκες σε θάνατο που ακολούθησαν τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου και το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τουλάχιστον 21 άτομα εκτελέστηκαν στο Ιράν μετά τα τέλη Φεβρουαρίου για πολιτικούς λόγους ή υποθέσεις που συνδέονταν με την εθνική ασφάλεια.

Διεθνής εικόνα και παρατηρήσεις

Η Διεθνής Αμνηστία υπογραμμίζει ότι σχεδόν οι μισές εκτελέσεις στο Ιράν (998) σχετίζονταν με παραβιάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2024. Σημαντική δραστηριότητα καταγράφηκε επίσης στη Σαουδική Αραβία με 356 εκτελέσεις, στην Υεμένη με τουλάχιστον 51, στις ΗΠΑ με 47 και στην Αίγυπτο με 23. Εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν συνολικά σε 17 κράτη.

Η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Ανιές Καλαμάρ, χαρακτήρισε τα κράτη που συνεχίζουν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή ως «ξεδιάντροπη μειοψηφία» που τη χρησιμοποιεί «για να ενσταλάξει φόβο, να συντρίψει κάθε διαφωνία και να επιδείξει την εξουσία των κρατικών θεσμών σε ανθρώπους σε μειονεκτική θέση και περιθωριοποιημένες κοινότητες».