Η Ουάσινγκτον φιλοξενεί σήμερα τις πρώτες απευθείας ειρηνευτικές συνομιλίες από το 1993, μεταξύ εκπροσώπων του Λιβάνου και του Ισραήλ, με τη Χεζμπολάχ να απουσιάζει, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας.
Παράλληλα, συνεχίζεται ο αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον οποίο το Πεκίνο χαρακτήρισε «επικίνδυνο και ανεύθυνο». Ο αποκλεισμός τέθηκε σε ισχύ μετά την αποτυχία των συνομιλιών Ουάσινγκτον – Τεχεράνης στο Πακιστάν για τη διευθέτηση της σύγκρουσης.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, έχει προκαλέσει αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία και χιλιάδες νεκρούς, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.
Μετά από πέντε εβδομάδες συγκρούσεων, εφαρμόζεται από τις 8 Απριλίου μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, σύμφωνα με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αυτή δεν καλύπτει τον Λίβανο, όπου συνεχίζονται τα πλήγματα κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ.
Οι συνομιλίες και οι όροι της Ουάσινγκτον
Πριν από τη συνάντηση, ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, ζήτησε την «ακύρωσή» της, χαρακτηρίζοντάς την «συνθηκολόγηση».
Από την έναρξη του πολέμου, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έχουν προκαλέσει περισσότερους από 2.000 θανάτους και τον εκτοπισμό άνω του ενός εκατομμυρίου Λιβανέζων.
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται υπό τη μεσολάβηση του Μάρκο Ρούμπιο, με τη συμμετοχή των πρεσβευτών του Ισραήλ και του Λιβάνου στην Ουάσινγκτον, Γέσιελ Λάιτερ και Νάντα Χαμαντέχ Μοαουάντ, καθώς και του πρεσβευτή των ΗΠΑ στον Λίβανο, Μιτσέλ Ίσα.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει θέσει δύο βασικούς όρους: τον «αφοπλισμό της Χεζμπολάχ» και την επιδίωξη μιας «πραγματικής συμφωνίας ειρήνης».
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι στόχος είναι «η μακροπρόθεσμη ασφάλεια των βόρειων συνόρων του Ισραήλ» και η ενίσχυση της λιβανέζικης κυβέρνησης ώστε να αποκαταστήσει την πλήρη κυριαρχία της.
Η στάση του Λιβάνου και οι προσδοκίες
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, εξέφρασε την ελπίδα για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, προκειμένου να ξεκινήσουν απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ. Οι δύο χώρες παραμένουν τεχνικά σε πόλεμο εδώ και δεκαετίες.
Στη Βηρυτό, πολλοί πολίτες εκφράζουν την επιθυμία τους για ειρήνη. «Θέλουμε ειρήνη, για τα παιδιά μας και για το μέλλον μας, έχουμε κουραστεί από τους πολέμους», δηλώνει ο 49χρονος Καμάλ Αγιάντ.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει στον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, επικρίνοντας τον λιβανέζικο στρατό που δεν έχει καταφέρει να το επιτύχει. Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην υποστήριξη της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου και το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα.
Πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας εκτιμά ότι θα είναι «πολύ δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία» και προβλέπει τη δημιουργία «ουδέτερης ζώνης» στον βόρειο Λίβανο, παρόμοιας με εκείνη στη Γάζα.
Το Ισραήλ σχεδιάζει τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο, με σκοπό την εξουδετέρωση της απειλής της Χεζμπολάχ για τους κατοίκους του βόρειου Ισραήλ.
Η διεθνής διάσταση και οι αντιδράσεις
Η Χεζμπολάχ εισήλθε στις 2 Μαρτίου στον πόλεμο για να εκδικηθεί τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα της επίθεσης. Το Ισραήλ απάντησε με μαζικά αεροπορικά πλήγματα και εισβολή στο νότιο Λίβανο.
Στο Ιράν, ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ συνεχίζεται, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Κίνας. Το Πεκίνο, που εξαρτάται ενεργειακά από το Ιράν, ζήτησε την αποκατάσταση «χωρίς εμπόδια» ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ, κρίσιμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκούο Ζιακούν, προειδοποίησε ότι ο αποκλεισμός «θα επιδεινώσει τις εντάσεις» και χαρακτήρισε την αμερικανική στάση «επικίνδυνη και ανεύθυνη».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με «καταστροφή» οποιοδήποτε ιρανικό «πλοίο ταχείας επίθεσης» πλησιάσει τον αποκλεισμό, ενώ η Τεχεράνη απάντησε ότι θα πλήξει λιμάνια γειτονικών χωρών αν «απειληθεί η ασφάλεια των λιμανιών της Ισλαμικής Δημοκρατίας».