Η κυβέρνηση των ΗΠΑ φέρεται να έχει αποστείλει στο Ιράν ένα «σχέδιο» δεκαπέντε σημείων με στόχο τη σύναψη «συμφωνίας» για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών και ισραηλινών μέσων ενημέρωσης. Το σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να απεμπολήσει το εμπλουτισμένο σε υψηλό βαθμό ουράνιο που διαθέτει και να ανοίξει το στενό του Χορμούζ.
Όπως αναφέρουν ρεπορτάζ των New York Times και του Καναλιού 12, το κείμενο με τις απαιτήσεις της κυβέρνησης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ διαβιβάστηκε μέσω Πακιστάν, χώρας που διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δύο εμπόλεμες πλευρές.
Τρεις πηγές του Καναλιού 12, οι οποίες δεν κατονομάζονται, υποστηρίζουν ότι οι αμερικανοί διαπραγματευτές –ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ– πρότειναν κατάπαυση του πυρός διάρκειας ενός μήνα ώστε οι ιρανικές αρχές να μελετήσουν την πρόταση.
Οι όροι του σχεδίου
Τα πρώτα πέντε από τα δεκαπέντε σημεία εστιάζουν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Ουάσιγκτον ζητεί από την Τεχεράνη να δεσμευτεί πως δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων, να παραδώσει στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει και να σταματήσει πλήρως τον εμπλουτισμό ουρανίου. Παράλληλα, ζητείται η οριστική παύση λειτουργίας μεγάλων ιρανικών εγκαταστάσεων, όπως αυτές στη Νατάνζ, το Ισφαχάν και το Φορντό.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, το Ιράν καλείται επίσης να σταματήσει να υποστηρίζει, να χρηματοδοτεί και να εξοπλίζει περιφερειακές οργανώσεις, όπως τη Χεζμπολά στον Λίβανο και τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. Προβλέπονται, ακόμη, περιορισμοί στην ποσότητα και στην εμβέλεια των πυραύλων του ιρανικού στρατού.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την πλήρη επαναλειτουργία του στενού του Χορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υδρογονανθράκων.
Ανταλλάγματα και αντιδράσεις
Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα εξασφαλίσει άρση των διεθνών κυρώσεων και υποστήριξη στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, πάντα σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Μέχρι στιγμής, ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχουν σχολιάσει επίσημα τις πληροφορίες.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις πιθανότητες επίτευξης «συμφωνίας» με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας ότι οι συνομιλητές του στην ιρανική πλευρά είναι οι «σωστοί» και ότι επιθυμούν «διακαώς» την επίτευξη συμφωνίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, στη διαδικασία εμπλέκονται ενεργά ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Τα δεκαπέντε σημεία δεν περιλαμβάνουν αναφορά σε αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, ενώ παραμένει ασαφές πώς θα αντιδράσουν τόσο η Τεχεράνη όσο και το Ισραήλ, σύμφωνα με τους Τάιμς και τον ιστότοπο Axios.
Τα δημοσιεύματα για το «σχέδιο» αυτό έρχονται καθώς οι εχθροπραξίες συνεχίζονται και οι ΗΠΑ μετακινούν αερομεταφερόμενες δυνάμεις και μονάδες ειδικών επιχειρήσεων στην περιοχή.