Ο νέος πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Νότια Αφρική, που διορίστηκε τον Μάρτιο του 2025 από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, έφτασε στη χώρα εν μέσω αυξημένης έντασης μεταξύ Πρετόριας και Ουάσινγκτον, σύμφωνα με αμερικανική διπλωματική πηγή.
Οι σχέσεις ΗΠΑ - Νότιας Αφρικής έχουν επιδεινωθεί σημαντικά μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025.
Η Ουάσινγκτον κατηγορεί τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση για «διώξεις» εις βάρος των Αφρικάνερς, ενώ ασκεί κριτική για την προσφυγή της στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά του Ισραήλ για «γενοκτονία» στη Λωρίδα της Γάζας.
Ο νέος πρεσβευτής, Μπρεντ Μπόζελ, 70 ετών, είναι ιδρυτής του Media Research Center, ενός αμερικανικού οργανισμού που ασκεί κριτική στα μέσα ενημέρωσης, και θεωρείται ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ.
«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι βρίσκεται στη χώρα», ανέφερε στο AFP πηγή από την αμερικανική πρεσβεία στην Πρετόρια, η οποία ζήτησε ανωνυμία, επιβεβαιώνοντας τις σχετικές πληροφορίες του Τύπου.
Ωστόσο, δεν διευκρινίστηκε πότε ο Μπόζελ θα παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του στην κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής. Το νοτιοαφρικανικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει «σε αυτό το στάδιο».
Διπλωματικές εντάσεις και δηλώσεις
Κατά την ακρόασή του ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής της αμερικανικής Γερουσίας τον Οκτώβριο, ο Μπόζελ είχε δηλώσει ότι θα επιδιώξει να πείσει την Πρετόρια να αποσύρει την προσφυγή της κατά του Ισραήλ.
«Θα εκφράσω τις αντιρρήσεις μας αναφορικά με τη γεωστρατηγική αλλαγή της Νότιας Αφρικής, η οποία πέρασε από τη στάση της μη ευθυγράμμισης (στη σύναψη σχέσεων με) τους ανταγωνιστές μας, ιδίως τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, δεσμεύθηκε να ενισχύσει το πρόγραμμα παροχής καθεστώτος πρόσφυγα στις ΗΠΑ για μεγάλο αριθμό Αφρικάνερς, εκ των οποίων αρκετές εκατοντάδες έχουν ήδη επωφεληθεί.
Η στάση του Τραμπ και οι εμπορικές σχέσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας τον διορισμό του Μπόζελ, είχε υπογραμμίσει ότι ο νέος πρεσβευτής θα προσφέρει «την τολμηρή επιμονή του, την εξαιρετική του εμπειρία και τις εκτενείς του γνώσεις σε ένα έθνος που τις έχει απεγνωσμένα ανάγκη».
Λιγότερες από δύο εβδομάδες πριν, οι ΗΠΑ είχαν ζητήσει την απέλαση του Νοτιοαφρικανού πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον, Εμπραχίμ Ρασούλ, τον οποίο ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε χαρακτηρίσει «ρατσιστή πολιτικό που απεχθάνεται την Αμερική». Η Πρετόρια δεν έχει ακόμη ανακοινώσει τον αντικαταστάτη του.
Ο προηγούμενος Αμερικανός πρεσβευτής στην Πρετόρια, Ρούμπεν Μπρίγκετι, αποχώρησε από τη θέση του τον Νοέμβριο του 2024, μετά την επανεκλογή Τραμπ.
Εμπόριο και οικονομικές πιέσεις
Οι ΗΠΑ αποτελούν τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Νότιας Αφρικής, με περίπου 500 αμερικανικές επιχειρήσεις και 30.000 Αμερικανούς πολίτες να δραστηριοποιούνται στη χώρα. Ωστόσο, η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει δασμούς 30% σε μεγάλο μέρος των νοτιοαφρικανικών εισαγωγών, τους υψηλότερους που έχουν επιβληθεί σε χώρα της υποσαχάριας Αφρικής.
Αποκορύφωμα της διένεξης αποτέλεσε το κάλεσμα του Τραμπ για μποϊκοτάζ της συνόδου της G20 τον Νοέμβριο στο Γιοχάνεσμπουργκ, δηλώνοντας έκτοτε ότι η Νότια Αφρική δεν έχει θέση στην ομάδα των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.