Σε ένα ενεργειακό περιβάλλον που αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, η ψηφιοποίηση των δικτύων αναδεικνύεται ως καθοριστικός παράγοντας για τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των συστημάτων. Το μήνυμα αυτό κυριάρχησε στο πάνελ με θέμα «Digital integration – Turning variable power into a resilient regional grid», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe». Το συνέδριο, που διοργανώθηκε στις 13 και 14 Μαΐου από τους Financial Times και την Καθημερινή στο Four Seasons Astir Palace Hotel στην Αθήνα, συγκέντρωσε κορυφαία στελέχη του ενεργειακού και τεχνολογικού τομέα.
Υπό τον συντονισμό της Rachel Millard, Clean Energy Correspondent των Financial Times, η συζήτηση εστίασε στις προκλήσεις της ενσωμάτωσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), στον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και στους αυξανόμενους κινδύνους κυβερνοεπιθέσεων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η σταθερότητα των δικτύων
Ο Νικόλαος Χατζηαργυρίου, Ομότιμος Καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, επισήμανε ότι η διείσδυση των ΑΠΕ έχει αλλάξει ριζικά τη φυσιογνωμία του δικτύου. Οι ανανεώσιμες πηγές, συνδεδεμένες μέσω ηλεκτρονικών ισχύος, μειώνουν τη φυσική αδράνεια του συστήματος, καθιστώντας το πιο ευάλωτο σε διαταραχές.
Για την αντιμετώπιση αυτής της μεταβλητότητας, οι τεχνολογίες AI επιτρέπουν προγνωστική αξιολόγηση και πρόβλεψη υπερφορτώσεων. Ωστόσο, ο κ. Χατζηαργυρίου υπογράμμισε ότι οι διαχειριστές δικτύων απορρίπτουν μοντέλα τύπου «black box», προκρίνοντας «εξηγήσιμες» και διαφανείς τεχνικές, όπως επιβάλλει και ο Ευρωπαϊκός Νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη (European AI Act).
Η νέα δυναμική των δικτύων και η πρόκληση των δεδομένων
Ο Dimitar Zarchev, Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου του ESO Βουλγαρίας, ανέδειξε την ανατροπή που φέρνει η ενεργειακή μετάβαση: τα δίκτυα διανομής (DSOs) πλέον λειτουργούν και ως παραγωγοί (prosumers). Σε περιόδους υψηλής παραγωγής, τροφοδοτούν το δίκτυο μεταφοράς με μεγάλες ποσότητες ενέργειας.
Για τη διατήρηση της ισορροπίας, απαιτούνται τηλεπικοινωνίες σε πραγματικό χρόνο και διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων, καθώς οι πληροφορίες με καθυστέρηση δεν επαρκούν για αγορές που λειτουργούν σε κύκλους 15 λεπτών.
Τα Data Centers ως ενεργοί παίκτες
Ο Mihai Manole, Managing Partner της Tema Energy στη Ρουμανία, παρουσίασε τη νέα δυναμική των Data Centers. Όπως ανέφερε, οι εγκαταστάσεις αυτές δεν είναι πλέον παθητικοί καταναλωτές ενέργειας, αλλά μπορούν να μετατοπίζουν φορτία ή να διακόπτουν τη λειτουργία τους προβλέψιμα.
Με την αντικατάσταση των γεννητριών diesel από μεγάλα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, τα Data Centers συμβάλλουν στη σταθερότητα των περιφερειακών δικτύων και στη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης.
Ο ρόλος της τεχνολογίας και η κυβερνοασφάλεια
Ο Δημήτρης Πρίμπας, Γενικός Διευθυντής της IBM για την Ελλάδα και την Κύπρο, υπογράμμισε τον διττό ρόλο της τεχνολογίας: από τη μία πλευρά αυξάνει τη ζήτηση ενέργειας, αλλά από την άλλη προσφέρει εργαλεία ελέγχου, βελτιστοποίησης και πρόβλεψης βλαβών μέσω ιστορικών και μετεωρολογικών δεδομένων.
Κοινός παρονομαστής όλων των ομιλητών ήταν η κρισιμότητα της κυβερνοασφάλειας. Η σύγκλιση ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών πολλαπλασιάζει τα τρωτά σημεία, καθιστώντας την προστασία των συστημάτων προτεραιότητα.
Ο κ. Zarchev αποκάλυψε ότι οι διαχειριστές δέχονται συνεχείς επιθέσεις phishing, κυρίως στα συστήματα διαχείρισης αγορών, προειδοποιώντας για τις πιθανές φυσικές και οικονομικές συνέπειες μιας παραβίασης. Για τον λόγο αυτό, τα επιχειρησιακά συστήματα (OT) παραμένουν απομονωμένα από τα δημόσια δίκτυα.
Ο κ. Πρίμπας σημείωσε ότι η ψηφιοποίηση και η εγκατάσταση εκατομμυρίων αισθητήρων καθιστούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία «online», αυξάνοντας την έκθεση σε κινδύνους. Τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης γραμμών άμυνας ενισχυμένων από AI, ικανών να αντιδρούν σε πραγματικό χρόνο, καθώς ένα ενεργειακό δίκτυο δεν μπορεί να τεθεί εκτός λειτουργίας ούτε για ένα λεπτό.
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Χατζηαργυρίου υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα του συστήματος εξαρτάται από την ικανότητα ταχείας ανίχνευσης και απομόνωσης κυβερνοεπιθέσεων, ώστε να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη λειτουργία του δικτύου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
