Η αυξανόμενη τάση για κατοχύρωση πατεντών από ερευνητές και ερευνήτριες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) επεκτείνεται πλέον σε αγορές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιδρύματος, τουλάχιστον το 50% των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κατατίθεται στο εξωτερικό, γεγονός που αποτυπώνει τη διεθνή εξωστρέφεια και τη στρατηγική κατοχύρωσης της έρευνας.
Οι τομείς της υγείας, των υλικών και της ενέργειας συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητα, ενώ αιτήσεις υποβάλλονται και από σχολές όπως η Φιλοσοφική και το Τμήμα Μουσικών Σπουδών. Το ΑΠΘ ήταν το πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο που προχώρησε σε συστηματική οικονομική υποστήριξη των πατεντών με ίδιους πόρους, ενισχύοντας την προσπάθεια μετατροπής της έρευνας σε προϊόν ή υπηρεσία.
Η ανάπτυξη των εταιρειών τεχνοβλαστών (spin-off) αποτελεί ακόμη μία ένδειξη αυτής της κατεύθυνσης. Περίπου το 20% των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της τελευταίας πενταετίας συνδέεται άμεσα με την ίδρυση νέων spin-off ή με συμφωνίες αδειοδότησης προς επιχειρήσεις, ποσοστό που θεωρείται σημαντικό για ακαδημαϊκό ίδρυμα, σύμφωνα με τον αντιπρύτανη Έρευνας και Καινοτομίας του ΑΠΘ, Ιωάννη Ρέκανο.
Διεθνής κατοχύρωση και εξωστρέφεια
Όπως επισημαίνει ο κ. Ρέκανος, το ΑΠΘ διαχειρίζεται σήμερα μέσω του ΕΛΚΕ 108 ενεργά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εκ των οποίων 52 έχουν κατατεθεί στην Ελλάδα, 32 σε ευρωπαϊκές χώρες και 24 σε διεθνείς αγορές όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία. Οι κατοχυρώσεις αυτές αντιστοιχούν σε 55 μοναδικές εφευρέσεις, αποτυπώνοντας την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του πανεπιστημίου. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), το ΑΠΘ συγκαταλέγεται μεταξύ των πρωταγωνιστών σε δημοσιευμένα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στη χώρα.
Χρηματοδότηση και ρυθμός ανάπτυξης
Την τελευταία δεκαετία το ΑΠΘ έχει καταθέσει περισσότερες από 130 επιτυχείς αιτήσεις ευρεσιτεχνίας, εκ των οποίων οι 80 πραγματοποιήθηκαν από το 2020 έως σήμερα. Κατά μέσο όρο, υποβάλλονται 12-13 αιτήσεις ετησίως, με σταθερά αυξητική τάση. Ο αντιπρύτανης εξηγεί ότι οι αριθμοί αυτοί συνδέονται με τους κύκλους ολοκλήρωσης εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων, τα οποία επηρεάζουν τη ροή των καταθέσεων. Παράλληλα, το πανεπιστήμιο επενδύει μέρος των αποθεματικών του για την κάλυψη του κόστους κατάθεσης και διατήρησης πατεντών με δυναμική αξιοποίησης.
Οι τομείς με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα
Σύμφωνα με τον κ. Ρέκανο, οι περισσότεροι τομείς κατοχυρώσεων αφορούν τη βιοϊατρική και τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, τη φαρμακευτική, τα προηγμένα υλικά και τη νανοτεχνολογία, την ενέργεια και τις βιώσιμες τεχνολογίες, το περιβάλλον, την αγροδιατροφή, τις ψηφιακές τεχνολογίες και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι περισσότερες ευρεσιτεχνίες προέρχονται από οργανωμένες, διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες, συχνά σε συνεργασία με άλλα πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις.
Από την έρευνα στην αγορά
Όπως αναφέρει ο αντιπρύτανης, η πλειονότητα των ευρεσιτεχνιών βρίσκεται σήμερα σε στάδιο proof of concept ή αναζητά χρηματοδότηση για να περάσει στο επόμενο επίπεδο τεχνολογικής επαλήθευσης. Η μετάβαση από την κατοχύρωση στην εμπορική εφαρμογή είναι απαιτητική, ιδιαίτερα στους τομείς της ιατρικής τεχνολογίας, όπου οι διαδικασίες πιστοποίησης είναι χρονοβόρες και κεφαλαιουχικές. Ωστόσο, οι νεοφυείς επιχειρήσεις που προκύπτουν από αυτές τις εφευρέσεις βρίσκονται ήδη σε φάση ανάπτυξης.
Το ΑΠΘ εφαρμόζει πιλοτικά ένα νέο μοντέλο συνεργασίας μέσω της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας, συνδέοντας ερευνητές με επαγγελματίες της αγοράς για στοχευμένη αξιοποίηση τεχνολογιών στην ελληνική και ευρωπαϊκή βιομηχανία. Όπως τονίζει ο κ. Ρέκανος, «η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι απλώς η κατοχύρωση, αλλά η πραγματική ενσωμάτωση των εφευρέσεων στην παραγωγή και την κοινωνία». Το ΑΠΘ επικεντρώνεται στη συστηματική υποστήριξη της τεχνολογικής ωρίμανσης, ώστε η έρευνα να μετατρέπεται σε πρακτικές λύσεις με αντίκτυπο στην οικονομία και την καινοτομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
