Οι γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν αλλάξει ριζικά το περιβάλλον ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, όπως υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας Εσωτερικών και Οργάνωσης Αθανάσιος Μπαλέρμας στο 14ο Regional Growth Conference, που συνδιοργανώνουν η εφημερίδα «Πελοπόννησος», η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.
Ο κ. Μπαλέρμας επισήμανε ότι η διοίκηση Τραμπ εισήγαγε τη συναλλακτική λογική στις διεθνείς συμμαχίες, ενώ η Ελλάδα έχει πλέον εξελιχθεί σε σημαντικό παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη.
Τόνισε την ανάγκη προετοιμασίας όχι μόνο σε στρατιωτικό αλλά και σε πολιτικό επίπεδο άμυνας. Όπως ανέφερε, «οι σύγχρονες απειλές περιλαμβάνουν την παραπληροφόρηση, τις κυβερνοεπιθέσεις και τις υβριδικές μορφές επιθέσεων, που απαιτούν διαρκή ετοιμότητα και εκπαίδευση της κοινωνίας». Η Ελλάδα, όπως είπε, επενδύει στον εκσυγχρονισμό των υποδομών ασφαλείας και στην ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας, με στόχο τη μετάβαση σε πλήρως ψηφιακά και ασφαλή συστήματα τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κανόνες του διεθνούς δικαίου αμφισβητούνται ολοένα και περισσότερο, με σημείο καμπής την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όπου «επικράτησε η λογική του δικαίου του ισχυρού».
Παράλληλα, ανέφερε ότι η πολιτική Τραμπ επαναπροσδιόρισε τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους συμμάχους τους, εισάγοντας πιο συναλλακτική προσέγγιση απέναντι στην Ευρώπη και μετατοπίζοντας το στρατηγικό ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον προς τον Ειρηνικό.
Η πολυεπίπεδη κρίση και η ανάγκη ανθεκτικότητας
Ο διεθνολόγος και πολιτικός επιστήμονας Δρ. Κωνσταντίνος Μπαλωμένος αναφέρθηκε στη συνολική αλλαγή παραδείγματος στις διεθνείς σχέσεις, τονίζοντας ότι πλέον δεν αντιμετωπίζουμε μία μόνο κρίση, αλλά ένα πλέγμα αλληλεξαρτώμενων ενεργειακών, γεωπολιτικών και οικονομικών κρίσεων που δημιουργούν ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Όπως σημείωσε, το σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον είναι δικτυοκεντρικό και η εθνική ανθεκτικότητα αποκτά καθοριστική σημασία. Το ΝΑΤΟ έχει καθορίσει επτά βασικές κατευθύνσεις ανθεκτικότητας, όμως η εφαρμογή τους αποτελεί ευθύνη κάθε κράτους, ενώ αντίστοιχες πρωτοβουλίες αναπτύσσονται και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κλείνοντας, τόνισε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται απόλυτα ασφαλής απέναντι στις σύγχρονες απειλές, ωστόσο έχουν ήδη δρομολογηθεί σημαντικές πρωτοβουλίες ενίσχυσης της ασφάλειας κρίσιμων υποδομών από μεγάλους οργανισμούς και επιχειρήσεις στην Ελλάδα.
Ο ρόλος του κυβερνοχώρου στη νέα εποχή άμυνας
Η διευθύνουσα σύμβουλος της ThreatScene στην Ελλάδα και της Exelasis στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και εκτελεστική διευθύντρια της Thyreos Cyber στην Ελλάδα, κα Κατερίνα Τασιοπούλου, αναφέρθηκε στην αλλαγή του πλαισίου του σύγχρονου πολέμου, υπογραμμίζοντας ότι οι συγκρούσεις πλέον εκτείνονται και στον ψηφιακό χώρο.
Όπως επισήμανε, η ενίσχυση της άμυνας δεν περιορίζεται στην προμήθεια οπλικών συστημάτων, αλλά απαιτεί επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές που θα υποστηρίξουν και θα προστατεύσουν τον εξοπλισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον κυβερνοχώρο, ο οποίος αντιμετωπίζεται πλέον ως τέταρτος επιχειρησιακός κλάδος άμυνας, δίπλα στον στρατό ξηράς, την αεροπορία, το ναυτικό και το διάστημα. Μια κυβερνοεπίθεση, όπως εξήγησε, μπορεί να ακινητοποιήσει κρίσιμες λειτουργίες και να διαταράξει τη λειτουργία μιας χώρας χωρίς φυσική στρατιωτική σύγκρουση.
Η κ. Τασιοπούλου υπογράμμισε την ανάγκη διαρκούς προετοιμασίας, επένδυσης στην κυβερνοασφάλεια και ενίσχυσης της ψηφιακής ανθεκτικότητας απέναντι στις νέες μορφές υβριδικών απειλών.
Τη συζήτηση για τη γεωπολιτική και την ασφάλεια συντόνισε ο δημοσιογράφος Φάνης Παπαθανασίου.
Το 14ο Regional Growth Conference διεξάγεται από τις 19 έως τις 21 Μαΐου στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών και έχει καθιερωθεί ως σημαντικός θεσμός διαλόγου για το μέλλον των ελληνικών Περιφερειών και της πραγματικής οικονομίας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για τη χώρα.