Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, οι ευρωπαϊκές χώρες αναδεικνύουν εκ νέου τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας, της εμπιστοσύνης και της συνέχειας.
Η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης απειλείται από πολέμους, υβριδικές επιθέσεις, ενεργειακή αστάθεια και μεταναστευτικές ροές, συνθέτοντας ένα πλαίσιο συστημικής αστάθειας που χαρακτηρίζει τον 21ο αιώνα.
Αυτά επεσήμανε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, από την Αυστρία, μετά τη συμμετοχή του στο Europa-Forum Wachau ’26 με θέμα «European Security Architecture: From the End of Order to Joint Initiative».
Το Φόρουμ πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστημιακό Campus της πόλης Κρεμς, με τη συμμετοχή της υπουργού Άμυνας της Αυστρίας Klaudia Tanner και του υπουργού Άμυνας της Μολδαβίας Anatolie Nosatii.
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια και οι προκλήσεις του 21ου αιώνα
Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η Ελλάδα, όπως και η Αυστρία, αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με «ματιά 360 μοιρών».
Εξήρε την αλληλεγγύη της Αυστρίας στα γεγονότα του 2020 στον Έβρο, όταν, όπως σημείωσε, «οργανωμένη μεταναστευτική πίεση εργαλειοποιήθηκε σε μία προσπάθεια αμφισβήτησης όχι μόνο της κυριαρχίας της Ελλάδας αλλά και της συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Υπογράμμισε ότι «τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας είναι και τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφερόμενος στο Άρθρο 42 παρ. 7 της Συνθήκης της ΕΕ. Όπως δήλωσε, «η στρατηγική αλληλεγγύη δεν πρέπει να παραμένει θεωρητική διάταξη, αλλά να εξελιχθεί σε ζωντανό ευρωπαϊκό αντανακλαστικό».
Η ελληνική αμυντική πολιτική και η τεχνολογική καινοτομία
Ο υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα επενδύει σταθερά στην άμυνα, διαθέτοντας πάνω από το 3% του ΑΕΠ της – το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και ένα από τα υψηλότερα στο ΝΑΤΟ.
Η χώρα, όπως ανέφερε, «αναδιαμορφώνει ολιστικά τα θεμέλια της αμυντικής της αρχιτεκτονικής» μέσω της «Ατζέντας 2030» και του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε το νέο αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο «σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε στην Ελλάδα πριν αναπτυχθεί σε επιχειρησιακά απαιτητικά περιβάλλοντα στην Ερυθρά Θάλασσα».
Η ευρωπαϊκή διάσταση της άμυνας
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι «κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του το πλήρες φάσμα των σύγχρονων απειλών». Τόνισε ότι μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική χρειάζεται «πολιτική βούληση, βιομηχανική ικανότητα, καινοτομία και τεχνολογική κυριαρχία».
Αναφέρθηκε στα εργαλεία όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, η PESCO και το πρόγραμμα Diana, ενώ για το SAFE επεσήμανε ότι «παρά τη σημασία του, δημιουργεί πρακτικές ανησυχίες και χρειάζεται εξέλιξη σε ένα πειθαρχημένο εργαλείο ενίσχυσης της κυριαρχικής ανθεκτικότητας».
Άμυνα, ανάπτυξη και οικονομία
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «οι αμυντικές δαπάνες, όταν σχεδιάζονται στρατηγικά, δεν αποτελούν εμπόδιο αλλά πηγή ανάπτυξης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα διαθέτει «μία από τις μεγαλύτερες και πιο ικανές αεροπορικές δυνάμεις στην Ευρώπη» και έχει καταφέρει να συνδέσει την άμυνα με την καινοτομία, δημιουργώντας νέα δυναμική για τη βιομηχανία και την τεχνολογία.
«Αν η Ευρώπη επιθυμεί να μιλά τη γλώσσα της στρατηγικής αξιοπιστίας, τότε οι υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας πρέπει να κατοχυρωθούν σε μηχανισμούς με προκαθορισμένα όρια και δεσμεύσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ανάγκη για ενωμένη και ανθεκτική Ευρώπη
Ο κ. Δένδιας κατέληξε λέγοντας ότι «οι κοινωνίες πρέπει να υπερασπίζονται τον εαυτό τους» και ότι η Ευρώπη «δεν μπορεί να βλέπει την ασφάλειά της απλώς ως αγορά». Όπως τόνισε, «η εποχή μας απαιτεί μια Ευρώπη κυρίαρχη, ικανή, ενωμένη και έτοιμη να υπερασπιστεί τις αξίες και τους λαούς της».
Μετά το Φόρουμ, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε συνάντηση με την υπουργό Άμυνας της Αυστρίας Klaudia Tanner, όπου συζήτησαν για την ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας–Αυστρίας στην αμυντική καινοτομία και την περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης στον τομέα της ασφάλειας.