Η πρόταση για τη σύσταση ενός νέου Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας βρέθηκε στο επίκεντρο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών 2026. Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, η έκθεση της επιτροπής που εργάζεται για το υπό ίδρυση Υπουργείο – μια επιτροπή αποτελούμενη από «καταξιωμένους ακαδημαϊκούς πρωτίστως» – αναμένεται να παραδοθεί τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες.
Στην πρώτη αντίδραση από την αντιπολίτευση, η πρώην υπουργός Άννα Διαμαντοπούλου, που συμμετείχε στο ίδιο πάνελ, δήλωσε: «Περιμένουμε την πρόταση με πολύ μεγάλη ανυπομονησία, να προχωρήσουμε μπροστά, είμαστε ανοιχτοί να βοηθήσουμε». Παράλληλα, τόνισε ότι επιθυμεί να δει τις λεπτομέρειες της πρότασης και χαρακτήρισε εσφαλμένη την απόφαση υπαγωγής της έρευνας στο Υπουργείο Ανάπτυξης το 2019.
Η θέση της κυβέρνησης και τα στοιχεία καινοτομίας
Ο Άκης Σκέρτσος αναφέρθηκε στο European Innovation Scoreboard 2025, το οποίο δημοσιεύθηκε πρόσφατα, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα δεν είναι ούτε στον πάτο, ούτε στην κορυφή. Θεωρείται μια χώρα και οικονομία μέτριας καινοτομίας». Ωστόσο, επισήμανε πως η επίδοση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής.
Όπως εξήγησε, είναι αναγκαία η ενσωμάτωση όλων των δομών έρευνας και καινοτομίας σε ένα ενιαίο Υπουργείο, κάτι που αποτελεί ευρωπαϊκή πρακτική. «Χρειάζεται ένα Υπουργείο - στρατηγείο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το νέο Υπουργείο μπορεί να αποτελέσει τη βάση για το επενδυτικό και αναπτυξιακό άλμα της χώρας.
Επιπλέον, ο υπουργός σημείωσε ότι «από το 2019 και μετά έχουν συμβεί σημαντικά βήματα προόδου», καθώς η ερευνητική και επιστημονική παραγωγή έχει αυξηθεί κατά 24% τα τελευταία έξι χρόνια, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όπως είπε, η εξέλιξη αυτή οφείλεται στους ερευνητές, στις κυβερνητικές πολιτικές και στην αύξηση της χρηματοδότησης.
Οι τοποθετήσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας
Ο πρύτανης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Χατζηγεωργίου, δήλωσε θετικός στη διασύνδεση της έρευνας με την ανώτατη εκπαίδευση, επισημαίνοντας ότι οι δύο τομείς είναι αλληλένδετοι και κρίσιμοι για την κοινωνικοοικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη της χώρας.
Από την πλευρά του, ο ερευνητής Τεχνητής Νοημοσύνης στη Google Deep Mind, Γιάννης Ασσαέλ, χαρακτήρισε την ίδρυση του νέου Υπουργείου «νέα σελίδα στην ελληνική ανταγωνιστικότητα», βλέποντας σημαντικά οφέλη όπως η μείωση της γραφειοκρατίας και η δημιουργία νέων ευκαιριών. Ο Δρ. Γιώργος Νούνεσης, που συντόνισε τη συζήτηση, έκανε λόγο για «ένα Υπουργείο από το μέλλον».
Η πολιτική αντιπαράθεση για την παιδεία
Η συζήτηση δεν έλειψε να αποκτήσει πολιτικό χρώμα, με τον Άκη Σκέρτσο να υποστηρίζει ότι «η ελληνική δημόσια εκπαίδευση, δυστυχώς για πάρα πολλές δεκαετίες, είχε ενσωματώσει πάρα πολλούς αναχρονισμούς». Όπως είπε, η σημερινή κυβέρνηση είχε καθήκον να αφαιρέσει αυτούς τους αναχρονισμούς, όπως το άβατο, οι αιώνιοι φοιτητές, η περιορισμένη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα και η έλλειψη εξωστρέφειας.
Η Άννα Διαμαντοπούλου, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι «μέσω της μεταρρύθμισης του 2011 είχαν φύγει 150.000 αιώνιοι φοιτητές». Ο υπουργός Επικρατείας αντέτεινε ότι «δεν διαγράφηκε κανένας αιώνιος φοιτητής γιατί ο νόμος σας δεν εφαρμόσθηκε», προτείνοντας «εξ ημισείας την ευθύνη γιατί ο νόμος σας δεν εφαρμόσθηκε από την συγκυβέρνηση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ με πρόεδρο (του ΠΑΣΟΚ) τον κύριο Βενιζέλο».
Η πρώην υπουργός υπενθύμισε ότι «για πρώτη φορά υιοθετήθηκε νομοθετικό πλαίσιο για τα θέματα του ασύλου και των αγγλόφωνων τμημάτων», ενώ ο Άκης Σκέρτσος απάντησε πως τότε δεν ιδρύθηκαν ξενόγλωσσα μεταπτυχιακά προγράμματα.
Κλείνοντας, η επικεφαλής του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη υπογράμμισε ότι επί υπουργίας της είχε ξεκινήσει η συζήτηση για πανεπιστημιακές έδρες με χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα, προσθέτοντας πως «συζητάμε για το θέμα των αιωνίων φοιτητών τώρα, τον έκτο χρόνο» της παρούσας κυβέρνησης.