Με αιχμή τα ζητήματα της υποστελέχωσης, της υποχρηματοδότησης και τις νέες ανάγκες που δημιουργούν οι διεθνείς οικονομικές συνθήκες, πραγματοποιήθηκε η 111η Σύνοδος Πρυτάνεων, από 1 έως 4 Απριλίου 2026, υπό την προεδρία του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Κατά την ολοκλήρωση των εργασιών, συμμετείχε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Η Σοφία Ζαχαράκη τοποθετήθηκε επί των προτάσεων των πρυτάνεων, επαναλαμβάνοντας τη «στρατηγική επιλογή» του υπουργείου να καταστήσει την Ελλάδα διεθνή και περιφερειακό εκπαιδευτικό κόμβο.
Η υπουργός έδωσε έμφαση στη διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων, με ενίσχυση της εξωστρέφειας και ανάπτυξη ξενόγλωσσων προγραμμάτων. Συνέδεσε, επίσης, την προσέλκυση ξένων φοιτητών με τη διάσταση του δημογραφικού προβλήματος.
Ανακοίνωσε ότι εντός Απριλίου θα καταβληθεί στα πανεπιστήμια τακτική επιχορήγηση 120 εκατ. ευρώ για κάλυψη κρίσιμων λειτουργικών αναγκών, όπως το ενεργειακό κόστος, η φύλαξη, η καθαριότητα και η συντήρηση υποδομών. Όπως υπογράμμισε, αυτή η ενίσχυση αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη λειτουργία των πανεπιστημίων.
Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε ακόμη στη συνολική αύξηση της χρηματοδότησης προς τα ΑΕΙ τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ότι «η αύξηση της χρηματοδότησης κατά 1,5 δισ. ευρώ από το 2019 και μετά, μέσα από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, δείχνει ότι υπάρχει ουσιαστική στήριξη».
Στις εργασίες συμμετείχαν επίσης ο Υφυπουργός Παιδείας αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης, Δημήτρης Μπουραντώνης, ο Υπηρεσιακός Γραμματέας, Ιωάννης Βλάσσης, και ο Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, Περικλής Μήτκας.
Ως προσκεκλημένες ομιλήτριες συμμετείχαν η Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Σωτηρία Ντούνη, και η Πρόεδρος της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, Ανδρονίκη Θεοτοκάτου.
Φοιτητική μέριμνα και στέγαση
Η Σύνοδος Πρυτάνεων έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη φοιτητική μέριμνα, μέσα στο περιβάλλον «αυξημένης οικονομικής επισφάλειας». Προτάθηκε η αύξηση του στεγαστικού επιδόματος και η επέκτασή του σε περισσότερες κατηγορίες φοιτητών, καθώς και η δυνατότητα κάθε Ιδρύματος να καθορίζει αυτόνομα τα κριτήρια για τη δωρεάν σίτιση.
Η υπουργός δεσμεύτηκε για εκσυγχρονισμό του πλαισίου φοιτητικής σίτισης και εξέταση αύξησης του ημερήσιου σιτηρεσίου. Τόνισε ότι το κονδύλι για τη φοιτητική στέγαση έχει αυξηθεί από 42 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 90 εκατ. ευρώ, με προτεραιότητα στα Περιφερειακά Πανεπιστήμια.
Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα δημιουργίας και αναβάθμισης φοιτητικών εστιών, επισημαίνοντας ότι τα έργα που υλοποιούνται θα αλλάξουν τον χάρτη της φοιτητικής στέγασης. Όπως είπε, «οι νέες φοιτητικές εστίες που θα δημιουργηθούν μέσω ΣΔΙΤ είναι κόσμημα για τα Πανεπιστήμια μας». Το νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης των εστιών στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ, ύψους άνω των 220 εκατ. ευρώ, θα συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας και δημόσιων πόρων.
Παράλληλα, ανακαινίζονται υπάρχουσες εστίες μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του ΥΠΑΙΘΑ, ενώ νέα έργα προχωρούν σε πανεπιστήμια που δεν διέθεταν εστίες, όπως το Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Υποστελέχωση και χρηματοδότηση
Η Σύνοδος επανέλαβε την ανάγκη αντιμετώπισης της υποστελέχωσης των πανεπιστημίων, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση του διοικητικού προσωπικού. Προτάθηκε η πίστωση τουλάχιστον μίας θέσης πρόσληψης για κάθε αφυπηρέτηση ετησίως.
Οι πρυτάνεις υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, ώστε να προχωρήσουν έργα συντήρησης και ανακαίνισης των πανεπιστημιακών υποδομών, ιδιαίτερα σε Ιδρύματα με παλαιές εγκαταστάσεις.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι «χωρίς ισχυρές διοικητικές δομές, δεν μπορεί να υλοποιηθεί καμία μεταρρύθμιση». Παρουσίασε παρεμβάσεις για ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, όπως οι τριετείς αποσπάσεις και οι δυνατότητες μετατάξεων προσωπικού.
Για το διδακτικό προσωπικό, αναφέρθηκε στη νομοθετική ρύθμιση που επιτρέπει σε δημόσιους υπαλλήλους να καλύπτουν διδακτικές ανάγκες μερικής απασχόλησης, αξιοποιώντας την εμπειρία τους. Όπως σημείωσε, από το 2019 έχει αυξηθεί ο αριθμός των μελών ΔΕΠ, ενώ πρόσφατα καταβλήθηκαν 3.772.400 ευρώ για την ενίσχυση των εντεταλμένων διδασκόντων.
Λοιπές διαπιστώσεις
Οι πρυτάνεις αναφέρθηκαν σε «δυσλειτουργίες που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων για τη διαδικασία εκλογής και μονιμοποίησης μελών ΔΕΠ» και πρότειναν συνεργασία με το υπουργείο για τις απαραίτητες τροποποιήσεις.
Τέλος, η Σύνοδος αναμένει νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για την υλοποίηση των εγκεκριμένων Διεθνών Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων και τη δημιουργία νέων προγραμμάτων σπουδών.