Σημαντική συμφωνία μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιτεύχθηκε σήμερα, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Όπως αναφέρουν πηγές, η εξέλιξη αυτή θεωρείται δικαίωση των ελληνικών θέσεων και προσπαθειών για ρυθμιστική βεβαιότητα στη λειτουργία της εναλλακτικής αυτής ενεργειακής οδού για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Η συμφωνία προέκυψε μέσα από τη στενή συνεργασία του ΥΠΕΝ, του ΔΕΣΦΑ και της ΡΑΑΕΥ.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, είχε αναδείξει το ζήτημα και κατά τη συμμετοχή του στην κορυφαία ενεργειακή διοργάνωση CERAWeek στο Χιούστον, σε κοινό πάνελ με τη γενική διευθύντρια Ενέργειας της ΕΕ, κ. Jorgensen. Ο υπουργός είχε επισημάνει ότι «χρειάζεται τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου να συνεργαστούν, ώστε το προϊόν να γίνει πολύ πιο ελκυστικό εμπορικά... Υπάρχει και η ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαλείψει κάθε μορφή ρυθμιστικής αβεβαιότητας».
Ορόσημο για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής
Όπως ανακοίνωσε ο ΔΕΣΦΑ, οι συμμετέχοντες Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς — ΔΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουμανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία) και ο ανεξάρτητος διαχειριστής ICGB — κατέληξαν σήμερα στην Αθήνα σε αμοιβαία αποδεκτή πρόταση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση αφορά την εμπορική προώθηση του Διαβαλκανικού Αγωγού του Κάθετου Διαδρόμου, έπειτα από εντατικές διαβουλεύσεις. Η συμφωνία αυτή αποτελεί ορόσημο για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής, δημιουργώντας έναν ανθεκτικό και αξιόπιστο ενεργειακό διάδρομο στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Νέα μεθοδολογία και τιμολογιακή προσέγγιση
Η νέα μεθοδολογία, που συμφωνήθηκε σε τηλεδιάσκεψη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την παρουσία του ACER και των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η συμφωνία σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια μακροπρόθεσμη λύση, συμβατή με τους Κανονισμούς της ΕΕ, καθιερώνοντας ένα διαφανές πλαίσιο τιμολόγησης σε όλο το μήκος του Διαδρόμου, σύμφωνα με τον Κανονισμό 2017/460.
Η νέα εμπορική προσέγγιση εισάγει τιμολόγια που καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και στρατηγικό για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Οι Διαχειριστές θα προσφέρουν για πρώτη φορά πλήρες εύρος προϊόντων δυναμικότητας — ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια — από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027, με ανταγωνιστική τιμολόγηση.
Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την ελκυστικότητα των προϊόντων, παρέχοντας στους χρήστες καλύτερη ορατότητα κόστους και δυνατότητα μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Ο Κάθετος Διάδρομος καθίσταται έτσι κρίσιμη οδός ενεργειακού εφοδιασμού και εργαλείο διαφοροποίησης για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Κατά τη μεταβατική περίοδο έως την πλήρη εφαρμογή των νέων προϊόντων, οι Διαχειριστές θα ζητήσουν από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές την παράταση της διαθεσιμότητας των υφιστάμενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026, ώστε να διασφαλιστεί η ενεργειακή επάρκεια της Ουκρανίας στο μεσοδιάστημα.