Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, τόνισε ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων πριν από την αντιπυρική περίοδο αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης, καθώς ο περιορισμός της καύσιμης ύλης μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εξάπλωσης πυρκαγιών. «Όσο πιο καλά καθαρίσουμε τώρα μέχρι την αντιπυρική περίοδο, όλη αυτή η καύσιμη ύλη, στην ουσία δεν θα υπάρχει το καλοκαίρι», δήλωσε χαρακτηριστικά μιλώντας στον ANT1.
Αναφερόμενος στο νέο θεσμικό πλαίσιο, ο υπουργός εξήγησε ότι δίνεται η δυνατότητα στους δήμους να παρεμβαίνουν σε ακαθάριστα οικόπεδα, να προχωρούν στον καθαρισμό τους και να επιβάλλουν στον ιδιοκτήτη τόσο το πρόστιμο όσο και το κόστος των εργασιών. Παράλληλα, το κράτος ενισχύει οικονομικά τους δήμους για δράσεις πολιτικής προστασίας, με τη χρηματοδότηση να αυξάνεται σταδιακά από 18,5 εκατ. ευρώ το 2023, σε 31 εκατ. ευρώ το 2024 και σε 40 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση το 2026.
Στο πλαίσιο του νέου νομοθετικού πλαισίου προβλέπονται επίσης 350 προσλήψεις για τα γραφεία πολιτικής προστασίας των δήμων, ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ένα στέλεχος σε κάθε δήμο. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην αντιμετώπιση της υποστελέχωσης και στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας των τοπικών αρχών.
Νέο πλαίσιο για καθαρισμούς και πρόστιμα
Ο κ. Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε στο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», το οποίο καθορίζει με σαφήνεια τις αρμοδιότητες πολιτών και δήμων ως προς τον καθαρισμό οικοπέδων. Όπως σημείωσε, το νέο πλαίσιο εισάγει εξορθολογισμό στα πρόστιμα, ώστε να είναι αυστηρά αλλά αναλογικά, ανάλογα με το μέγεθος της ιδιοκτησίας. Παράλληλα, επεκτάθηκε η προθεσμία καθαρισμού από έναν μήνα σε περίπου δύο έως δυόμισι μήνες, διευκολύνοντας τους ιδιοκτήτες να ανταποκριθούν χωρίς πρακτικά προβλήματα.
Το 2024 το μέτρο εφαρμόστηκε πιλοτικά, ενώ το 2025 επιβλήθηκαν για πρώτη φορά τα πρόστιμα. Σύμφωνα με τον υπουργό, η εμπειρία αυτών των ετών δημιουργεί την προσδοκία για ακόμη μεγαλύτερη συμμόρφωση το 2026.
Πρόληψη και νέες τεχνικές αντιμετώπισης
Ο υπουργός επισήμανε ότι οι αυξημένες βροχοπτώσεις του χειμώνα, αν και ευνοούν τους υδροφόρους ορίζοντες, ενισχύουν τη βλάστηση που μετατρέπεται σε καύσιμη ύλη το καλοκαίρι. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου, θεσμοθετείται η προδιαγεγραμμένη καύση, όπως εφαρμόζεται διεθνώς, αλλά και η χρήση του «αντιπύρ» ως επιχειρησιακού εργαλείου, το οποίο πλέον εντάσσεται στο επίσημο σχέδιο δράσης.
Επιπλέον, προβλέπεται η αξιοποίηση της ελεγχόμενης βόσκησης ως φυσικού τρόπου περιορισμού της βλάστησης, μέσω παραχώρησης εκτάσεων σε κτηνοτρόφους, ειδικά σε περιοχές όπου υπάρχει εγκατάλειψη της υπαίθρου.
Επιχειρησιακή ετοιμότητα και τεχνολογία
Αναφορικά με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι βασική στρατηγική παραμένει η άμεση απόκριση στα πρώτα λεπτά εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς. Το 2025 καταγράφηκαν 5.253 πυρκαγιές, εκ των οποίων το 92% αντιμετωπίστηκαν άμεσα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση νέων τεχνολογικών μέσων, όπως drones που παρέχουν συνεχή εικόνα στο επιχειρησιακό κέντρο, καθώς και στις «έμφορτες περιπολίες» με εναέρια μέσα έτοιμα να επιχειρήσουν άμεσα.
«Όσο γίνεται περισσότερες δυνάμεις άμεσα για να σβήνουμε την πυρκαγιά», σημείωσε ο υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι το δόγμα της άμεσης απόκρισης, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της πρόληψης, αποτελεί τον βασικό άξονα της στρατηγικής για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών τα επόμενα χρόνια.