Τη στρατηγική σημασία των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο P-TEC, καθώς και τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ανέδειξε ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, μιλώντας στο πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας κατά τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Ο σύμβουλος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ενέργεια ως «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», επισημαίνοντας τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου στη μεταφορά φυσικού αερίου ως μέρος της αμερικανικής ατζέντας για ενεργειακή κυριαρχία.
Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο Jarred Agen συνεχάρη τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, που παρακολουθούσε τη συζήτηση. Όπως ανέφερε, «ο πρόεδρος έχει χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο όπως ποτέ άλλοτε», προσθέτοντας ότι προτιμά να βλέπει από κοντά την άφιξη φορτίων LNG παρά να μιλά θεωρητικά για τα ζητήματα αυτά.
Η συνεργασία μέσω του P-TEC
Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες του P-TEC, ο Agen σημείωσε πως πραγματοποιήθηκαν δύο ταξίδια στην Αθήνα το προηγούμενο έτος, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Στόχος ήταν η προώθηση συμφωνιών που θα επιτρέψουν τη ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς την Ουκρανία.
Ο ίδιος ανακοίνωσε ότι στις 24 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον συνάντηση για τον Κάθετο Διάδρομο, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας, προκειμένου να επιτευχθούν νέες συμφωνίες. Επιπλέον, προανήγγειλε ότι οι χώρες του Διαδρόμου θα συναντηθούν ξανά στο Χιούστον, στο πλαίσιο της Εβδομάδας CERAWeek (23-27 Μαρτίου), για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας.
Η ουκρανική διάσταση και οι νέες συμφωνίες LNG
Ιδιαίτερη απήχηση είχε η παρέμβαση του Διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της ουκρανικής εταιρείας φυσικού αερίου NAFTOGAZ, Oleksiy Ryabchyn, ο οποίος ευχαρίστησε τους ομιλητές για τη στήριξή τους προς την Ουκρανία. Αναφέρθηκε στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR-ΔΕΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι «τα τιμολόγια του κάθετου διαδρόμου απέκτησαν ενιαία δομή», γεγονός που επέτρεψε την πρώτη συμφωνία με τους Έλληνες εταίρους.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στις 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz. Το πρώτο φορτίο LNG θα φτάσει στη Ρεβυθούσα και θα μεταφερθεί στην Ουκρανία τον Μάρτιο, μέσω της διαδρομής Route 1 (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία).
Η συμφωνία προβλέπει ανώτατη ποσότητα 1 εκατ. MWh, υπό την προϋπόθεση επαρκούς χωρητικότητας στα δίκτυα μεταφοράς. Η εξέλιξη αυτή επισπεύδει την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς η πρώτη εμπορική συμφωνία για την προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ υπογράφηκε ήδη από το 2026, πολύ νωρίτερα από το αρχικά προβλεπόμενο 2030.