Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, κατά τις κοινές δηλώσεις του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της 6ης Συνόδου του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε για τη θερμή υποδοχή και την άψογη φιλοξενία, επισημαίνοντας ότι η παρουσία της ελληνικής αντιπροσωπείας στην τουρκική πρωτεύουσα υπογραμμίζει τη σημασία του διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη στρατηγική επιλογή του 2023 να ενταχθούν οι διμερείς επαφές σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Όπως σημείωσε, αυτή η διαδικασία επέτρεψε την αποκατάσταση ενός σταθερού πλαισίου επικοινωνίας προς όφελος των δύο λαών, ενώ καθιερώθηκε ένα νέο υπόδειγμα άμεσης συνεργασίας υπό την εποπτεία του υπουργείου Εξωτερικών.
Τόνισε ότι Ελλάδα και Τουρκία πρέπει να διαχειρίζονται τα ζητήματά τους με ψυχραιμία και υπευθυνότητα, έχοντας ως σταθερή αναφορά το διεθνές δίκαιο. Παρά τις διαφωνίες, υπογράμμισε τη σημασία του διαλόγου με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση διαφορών.
Συνεργασία σε εμπόριο, τουρισμό και μεταναστευτικό
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη θετική πορεία της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, αναφέροντας ότι οι πρόσφατες συνομιλίες στην Αθήνα απέδωσαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Μεταξύ άλλων, ανέδειξε το πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, το οποίο, όπως είπε, έφερε πιο κοντά τους δύο λαούς. Η Ελλάδα θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ανανέωση του προγράμματος.
Αναφερόμενος στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά σχεδόν 60% τον τελευταίο χρόνο, αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των συνόρων και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών. Εξέφρασε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας για την καταπολέμηση των δικτύων διακινητών.
Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία της διεύρυνσης της συνεργασίας στο εμπόριο, θέτοντας ως στόχο τα 10 δισ. δολάρια στις διμερείς εμπορικές συναλλαγές. Αναφέρθηκε επίσης στις επενδύσεις ελληνικών και τουρκικών επιχειρήσεων εκατέρωθεν, καθώς και στη σημασία της πολιτικής προστασίας ως πεδίου κοινής δράσης απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Θέσεις για θαλάσσιες ζώνες, Κυπριακό και μειονότητες
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η μόνη διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση.
Αναφορικά με το Κυπριακό, τόνισε ότι η ελληνική θέση παραμένει σαφής και στηρίζει τις πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για επανεκκίνηση των συνομιλιών, στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Σε σχέση με τις μειονότητες, υπογράμμισε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης καθορίζει με σαφήνεια το καθεστώς τους, επισημαίνοντας πως η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με τους χριστιανούς συμπολίτες τους, βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας, ενώ η ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη συνεχίζει να συμβάλλει στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας. «Ας εργαστούμε ώστε οι δύο μειονότητες να αποτελέσουν γέφυρες φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Περιφερειακές εξελίξεις και προοπτικές σταθερότητας
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις διεθνείς εξελίξεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διπλωματία, διάλογο και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Εξέφρασε την ελπίδα για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και στήριξε τη λύση των δύο κρατών ως τη μόνη ρεαλιστική προοπτική για μόνιμη ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Τόνισε την αντίθεση της Ελλάδας σε οποιοδήποτε σχέδιο προσάρτησης της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ και χαρακτήρισε καταδικαστέα την επέκταση των εποικισμών. Παράλληλα, πρότεινε συνεργασία Ελλάδας και Τουρκίας για την πολιτική σταθερότητα και ανοικοδόμηση της Συρίας, με στόχο την επιστροφή των προσφύγων στις πατρίδες τους.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «η γεωγραφία δεν αλλάζει, μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο», εκφράζοντας την επιθυμία για ένα μέλλον ειρήνης και προόδου. Προσκάλεσε τον Πρόεδρο Ερντογάν και τους υπουργούς του στην επόμενη Σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Ελλάδα.