Οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ανθεκτικές μπροστά στο γεωπολιτικό «σοκ» που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ενώ η εγχώρια οικονομία εμφανίζεται σημαντικά πιο θωρακισμένη σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.
Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της νέας έκθεσης που δημοσίευσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η οποία χαρακτηρίζει την ελληνική οικονομία ως «μισογεμάτο ποτήρι», υπογραμμίζοντας πως οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Ελλάδας ήταν χαμηλοί ήδη πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι, όπως προκύπτει από την Αξιολόγηση της Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος του 2026.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει πως ο συνδυασμός δημοσιονομικής πειθαρχίας, μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και ισχυρότερων τραπεζών λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις νέες γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις.
Ισχυρό τραπεζικό σύστημα
Επιπλέον, το τραπεζικό σύστημα επιδεικνύει ανθεκτικότητα στα stress tests, ωστόσο δεν πρέπει να εφησυχαστεί. Αντιθέτως, συστήνουν την προσεκτική παρακολούθηση των κοινών ανοιγμάτων έναντι μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και την ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων και του δικτύου χρηματοπιστωτικής ασφάλειας.
Επιπλέον, θεωρεί πως αν βελτιωθεί η εξυγίανση των παλαιών «κόκκινων» δανείων που βρίσκονται μεν εκτός του τραπεζικού συστήματος αλλά παραμένουν εντός της ελληνικής οικονομίας, τότε οι τράπεζες θα έχουν την ευκαιρία να διαφοροποιήσουν τις χορηγήσεις δανείων, ενισχύοντας έτσι την ανθεκτικότητά τους.
Πάντως, η έκθεση αναφέρει πως οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται πλέον με σημαντικά καθαρότερους ισολογισμούς, καθώς ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, κοντά στο 2,5%.
Επιπλέον, οι ισχυρές θέσεις ρευστότητας που διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες τους επιτρέπουν να καλύπτουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες της οικονομίας που μπορεί να προκύψουν, ιδιαιτέρως τώρα που «πιέζει» η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ισολογισμοί των τραπεζών παραμένουν υγιείς και η κερδοφορία τους κινείται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηριζόμενη από έσοδα από αμοιβές και προμήθειες, κέρδη από συναλλαγές και σταθερή πιστωτική δραστηριότητα.
Ενισχυμένη δημοσιονομική σταθερότητα
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναγνωρίζει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το νέο ενεργειακό σοκ αποτελούν σημαντική απειλή για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τον τουρισμό.
Ωστόσο, σημειώνει ότι η χώρα εισέρχεται σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία με ενισχυμένη δημοσιονομική σταθερότητα, ισχυρότερο τραπεζικό σύστημα και σημαντικά χαμηλότερους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026 από 2,1% το 2025, κυρίως λόγω των αυξημένων ενεργειακών τιμών και της ασθενέστερης εξωτερικής ζήτησης που προκαλεί ο πόλεμος. Παρά την επιβράδυνση, η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζεται από τις επενδύσεις, τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις.
Η έκθεση του ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, αναφέροντας πως το δημόσιο χρέος έχει σημειώσει εντυπωσιακή μείωση. Ενδεικτικά, από το 210% του ΑΕΠ το 2020 υποχώρησε στο 146,6% το 2025, ενώ προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η ισχυρή φορολογική επίδοση, οι παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής και η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.
«Καμπανάκι» για μικρομεσαίες και νοικοκυριά
Παρά τη θετική αξιολόγηση της δημοσιονομικής πολιτικής και του τραπεζικού συστήματος, το ΔΝΤ προειδοποιεί πως, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς και πιθανότατα θα επιδείξουν ανθεκτικότητα μπροστά σε μια κρίση, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις φαίνονται ευάλωτες, ενώ και τα νοικοκυριά με χαμηλό επίπεδο αποταμιεύσεων έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο από διαταραχές του πραγματικού εισοδήματος.
Ως αποτέλεσμα, το δανειακό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών περιορίζεται σε μεγάλες επιχειρήσεις, αφήνοντας εκτός δανεισμού τις μικρομεσαίες και τα νοικοκυριά.
Σχετικά με αυτό, το ΔΝΤ θεωρεί πως αν τα «κόκκινα» δάνεια του παρελθόντος εξυγιανθούν, τότε οι τράπεζες θα έχουν την ευκαιρία να διαφοροποιήσουν τις χορηγήσεις δανείων και να συμπεριλάβουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, ενισχύοντας έτσι την ανθεκτικότητά τους.
Επιπλέον, η έκθεση αναφέρει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές αδυναμίες που περιορίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Ως κύριες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία αναδεικνύει τη χαμηλή παραγωγικότητα, τη γήρανση του πληθυσμού, την περιορισμένη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και το υψηλό κόστος στέγασης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
