Σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση για τη μη αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στέλνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις στην επίλυση του προβλήματος αποτελούν σοβαρό βαρίδι για την οικονομία και υπονομεύουν τις προοπτικές του τραπεζικού συστήματος.
Ο επικεφαλής της αποστολής του Προγράμματος Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) του ΔΝΤ για την Ελλάδα, Τσαρλς Κόεν, αναδεικνύει ως βασική αδυναμία τον αργό ρυθμό διευθέτησης των οφειλών, αποδίδοντάς τον κυρίως στις χρόνιες καθυστερήσεις της Δικαιοσύνης.
Η παρέμβαση του ΔΝΤ δεν είναι η μόνη. Αποτελεί το δεύτερο ηχηρό καμπανάκι μέσα σε λίγες ημέρες, μετά και την ανάλυση οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που καταγράφει παρόμοιες δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
ΔΝΤ: Μεγάλες καθυστερήσεις στην Δικαιοσύνη
Αναλυτικότερα, ο Επικεφαλής Αποστολής του FSAP για την Ελλάδα, Τσάρλς Κόεν, τόνισε ότι ο ρυθμός επίλυσης των μη εξυπηρετούμενων οφειλών παραμένει αργός, κυρίως λόγω μεγάλων καθυστερήσεων στις δικαστικές διαδικασίες.
Αν και τα «κόκκινα» δάνεια έχουν σε μεγάλο βαθμό μεταφερθεί εκτός ισολογισμών και δεν αποτελούν κίνδυνο για τις τράπεζες, οι επιπτώσεις παραμένουν: χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης, περιορίζοντας την πιστωτική επέκταση και, κατ’ επέκταση, την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Ο κ. Κόεν σημείωσε χαρακτηριστικά ότι η αδυναμία αποτελεσματικής αντιμετώπισης των «κόκκινων» δανείων οδηγεί και σε χαμηλή ζήτηση για νέα στεγαστικά δάνεια.
Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που δημιουργήθηκαν στην κρίση αγοράστηκαν από ξένους επενδυτές και την ευθύνη της διαχείρισής τους έχουν οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, πιο γνωστές ως servicers.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι τα μέτρα που θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που απορρέουν από την προηγούμενη κρίση και στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής ανθεκτικότητας, και περιλαμβάνουν: περαιτέρω απλοποίηση της διαδικασίας ρύθμισης οφειλών, ενίσχυση του δικαστικού πλαισίου για υποθέσεις αφερεγγυότητας και ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης πιστώσεων.
Οι καθυστερήσεις μεγαλώνουν τα προβλήματα
Οι αιτιάσεις προς την κυβέρνηση για την αναποτελεσματικότητα αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων έρχονται σε μια συγκυρία όπου έχει αναβιώσει μια έντονα επικριτική στάση κατά των εταιριών διαχείρισης απαιτήσεων αλλά και των τραπεζών, με την κυβέρνηση σποραδικά να υποδαυλίζει το αρνητικό κλίμα.
Παράλληλα, ένα μέρος της αγοράς –σύμβουλοι και δικηγόροι– ενθαρρύνει τους δανειολήπτες να καθυστερούν τη ρύθμιση των οφειλών τους, εκμεταλλευόμενο τις γνωστές παθογένειες του δικαστικού συστήματος.
Η πρακτική αυτή μπορεί να κερδίζει χρόνο στους δανειολήπτες, ωστόσο δεν τους απαλλάσσει από τις οφειλές και τις τελικές επιπτώσεις.
Στην πράξη παγιώνει και μεγεθύνει το πρόβλημα, κρατώντας τους οφειλέτες εγκλωβισμένους και αποκλεισμένους από κάθε πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
ΕΚΤ: Διαρθρωτικό πρόβλημα χωρίς άμεση λύση
Την ίδια εικόνα καταγράφει και το άρθρο «Από το Grexit στο Grecovery: Η πορεία της Ελλάδας έξω από την κρίση – και τι απομένει να γίνει», που δημοσιεύτηκε στο Blog της ΕΚΤ, υπογραμμίζοντας ότι η διαχείριση του τεράστιου όγκου προβληματικών δανείων παραμένει μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις
Παρά την πρόοδο των τραπεζών, ένα τεράστιο βάρος ιδιωτικού χρέους –που φτάνει περίπου το ένα τρίτο του ΑΕΠ– έχει μεταφερθεί εκτός τραπεζικού συστήματος και παραμένει δύσκολο να επιλυθεί.
Οι θεσμικές παρεμβάσεις, όπως το νέο πλαίσιο αφερεγγυότητας και οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα, σημειώνεται στο άρθρο, καθώς οι καθυστερήσεις στα δικαστήρια και οι δομικές αδυναμίες συνεχίζουν να μπλοκάρουν τη διαδικασία.
Το αποτέλεσμα είναι ένα χρόνιο «στοκ» προβληματικού χρέους, που δε αντιμετωπίζεται και παραμένει στάσιμο με σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
«Ως αποτέλεσμα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις με μη ρυθμισμένα χρέη παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από τον τραπεζικό δανεισμό, περιορίζοντας έτσι την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη», σημειώνεται στο άρθρο.
Το κρίσιμο στοίχημα
Το μήνυμα από ΔΝΤ και ΕΚΤ είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική επιτάχυνση των διαδικασιών και αποκατάσταση της λειτουργικότητας του συστήματος, ειδικά στο σκέλος της Δικαιοσύνης, το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων θα συνεχίσει να λειτουργεί ως τροχοπέδη για την οικονομία.
«Η αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων είναι κρίσιμη, εάν η Ελλάδα επιθυμεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες του χρηματοπιστωτικού της τομέα και να στηρίξει ισχυρότερη και πιο βιώσιμη ανάπτυξη.
Η εμπειρία από άλλες χώρες που επλήγησαν από κρίσεις δείχνει ότι όταν μεγάλοι όγκοι μη εξυπηρετούμενων δανείων μεταφέρονται εκτός τραπεζικού συστήματος, η επίλυσή τους μετατρέπεται σε μακροχρόνιο εγχείρημα, χωρίς άμεση λύση», τονίζεται στο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ΕΚΤ.