Η έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) με τίτλο «Πώς η φορολογική διοίκηση στήριξε την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας» αναδεικνύει τη μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης ως ένα πολύτιμο παράδειγμα που μπορεί να έχει ευρύτερη εφαρμογή διεθνώς.
Παρά τις ιδιαιτερότητές της, η ελληνική εμπειρία προσφέρει σημαντικά διδάγματα για τη διαχείριση κρίσεων και την ενίσχυση θεσμικής ανθεκτικότητας.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, «η διαρκής προσπάθεια - βασισμένη στην καλή διακυβέρνηση, την προσεκτική σειρά ενεργειών και την επένδυση σε ανθρώπους - μπορεί να μετατρέψει την αντιμετώπιση κρίσεων σε μόνιμη θεσμική ισχύ».
Το ΔΝΤ τονίζει ότι η Ελλάδα, η οποία κάποτε θεωρούνταν παράδειγμα προς αποφυγή στην Ευρώπη, έχει πλέον καταφέρει να συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες της ΕΕ με πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό.
Η εντυπωσιακή αυτή αναστροφή, σύμφωνα με το Ταμείο, αντικατοπτρίζει μια πλήρως μεταμορφωμένη φορολογική διοίκηση που έχει ενισχύσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία και έχει συμβάλει καθοριστικά στην οικονομική ανάκαμψη.
Η τελευταία ετήσια αξιολόγηση του ΔΝΤ στο πλαίσιο της διαβούλευσης του Άρθρου IV επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ισχυρή θέση για να αντιμετωπίσει εξωτερικά σοκ, όπως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, χάρη στη βελτιωμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοοικονομική σταθερότητα.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να προσεγγίσει το 5% του ΑΕΠ τη διετία 2024-25, ενώ ο δείκτης δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά περίπου 65 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020.
Παράλληλα, τα spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν επιστρέψει σε επίπεδα προ της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
Οι φάσεις της μεταρρύθμισης
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε τρεις φάσεις: σταθεροποίηση (2010-12), οικοδόμηση θεσμών (2013-17) και ψηφιακός μετασχηματισμός (2018-25).
Κατά την περίοδο 2018-2025, η χώρα εισήγαγε ολοκληρωμένα ψηφιακά συστήματα, τα οποία ενίσχυσαν τη συμμόρφωση των φορολογουμένων και βελτίωσαν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Η έκθεση σημειώνει ότι «οι μεταρρυθμίσεις έκαναν τη συμμόρφωση πιο εύκολη για τους φορολογούμενους και παρείχαν στους ελεγκτές πιο ακριβή εργαλεία για να εντοπίζουν κινδύνους».
Ως αποτέλεσμα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε 15 χρόνια, από 7,1% το 2010 σε περίπου 9,5% το 2025.
Ένας ενάρετος κύκλος ανάπτυξης
Το ΔΝΤ περιγράφει τις ελληνικές μεταρρυθμίσεις ως τη δημιουργία ενός ενάρετου κύκλου, όπου η βελτιωμένη διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία με τη σειρά της ενίσχυσε τη φορολογική συμμόρφωση και αύξησε τα δημόσια έσοδα. Το ποσοστό φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ αυξήθηκε στο 28% το 2025, έναντι 20,5% το 2009.
Αν και η αύξηση των εσόδων συνδέεται και με άλλες οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η φορολογική διοίκηση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο, διευρύνοντας τη φορολογική βάση και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα.
Κλείνοντας, το Ταμείο επισημαίνει ότι «το ταξίδι συνεχίζεται», καθώς η επόμενη πρόκληση είναι η διατήρηση των πρόσφατων επιτευγμάτων μέσω της ενσωμάτωσης νέων πρακτικών και τεχνολογιών, όπως τα αναλυτικά εργαλεία και η τεχνητή νοημοσύνη, στη διαχείριση κινδύνων και στις υπηρεσίες προς τους φορολογούμενους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
