Μεγαλώνει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων που επιταχύνουν την υιοθέτηση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και των μικρομεσαίων που μένουν ολοένα και πιο πίσω.
Η ελληνική αγορά βλέπει να δημιουργείται μια κούρσα «δύο ταχυτήτων», όπου οι μεγάλες επιχειρήσεις ενισχύουν περαιτέρω τη θέση τους, αξιοποιώντας την AI για να αυξήσουν την παραγωγικότητα, να μειώσουν το κόστος και να βελτιώσουν την αποδοτικότητα των λειτουργιών τους.
Την ίδια στιγμή, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ακολουθήσουν τον ρυθμό του ψηφιακού μετασχηματισμού, παραμένοντας εγκλωβισμένες σε χαμηλά επίπεδα ψηφιακής έντασης και περιορισμένης αξιοποίησης νέων τεχνολογιών, μένοντας πίσω τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο επιχειρηματικής υπεροχής, οι εταιρείες που την ενσωματώνουν αποκτούν στρατηγικό πλεονέκτημα, αφήνοντας πίσω όσες καθυστερούν να προσαρμοστούν.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο κίνδυνος δεν είναι πλέον μόνο η υστέρηση, αλλά η σταδιακή απώλεια ανταγωνιστικότητας σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως καταλύτης για την ανακατανομή της ισχύος στην αγορά.
Την ίδια στιγμή που στην Ευρώπη, οι επιχειρήσεις υιοθετούν όλο και περισσότερο νέες τεχνολογίες και λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης, η Ελλάδα παραμένει στους ουραγούς. Οι επιχειρηματίες φαίνεται να εμφανίζονται διστακτικοί καθώς θεωρούν την επένδυση στην ΤΝ ως ρίσκο, ενώ παράλληλα η απουσία εξειδικευμένου προσωπικού από τις επιχειρήσεις κάνει πιο δύσκολη τη μετάβαση.
Είναι χαρακτηριστικό πως σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat μόλις το 8,9% των ελληνικών επιχειρήσεων κάνει χρήση τεχνολογιών ΤΝ, προσπερνώντας οριακά Βουλγαρία, Πολωνία και Ρουμανία, απέχοντας σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 20%
Μειώνονται οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση ΤΝ
Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη για να βελτιώσουν τη λειτουργία τους, με τα ποσοστά να ανεβαίνουν, την ίδια στιγμή που στη χώρα μας παραμένουν σταθερά χαμηλά.
Είναι χαρακτηριστικό πως ενώ το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν ΤΝ ανέβηκε σε όλες τις χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα υπήρξε η μοναδική χώρα στην οποία καταγράφηκε μείωση καθώς από το 9,8% έπεσε στο 8,9%. Στο ίδιο διάστημα ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέβηκε κατά 7%, με την χρήση της ΤΝ να είναι πιο διαδεδομένη στις μεγάλες επιχειρήσεις (55%) σε σχέση με τις μικρομεσαίες (19%).
Στην Ελλάδα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν μείνει σημαντικά πίσω αν και αναγνωρίζουν πλέον την ΤΝ ως βασικό μοχλό οργανωτικού μετασχηματισμού, με εφαρμογές που επικεντρώνονται στη βελτίωση της αποδοτικότητας, την εμπειρία πελάτη και τη μείωση κόστους.
Βασικός λόγος της υστέρησης είναι η καθυστέρηση που καταγράφουν οι ελληνικές επιχειρήσεις στην υιοθέτηση ψηφιακών λειτουργιών, με τις μικρομεσαίες να βλέπουν το χάσμα να διευρύνεται, εντός και εκτός συνόρων.
Ειδικότερα, την στιγμή που μόλις το 7,5% των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων καταγράφουν πολύ χαμηλά επίπεδα ψηφιακής έντασης, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 44% για τις μικρομεσαίες. Αντίστοιχα ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 3,7% και 28,6%.
Στο χαμηλό επίπεδο ψηφιακής έντασης οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις είναι στο 23,1% (13,9% ο ευρωπαϊκός μέσος όρος), ενώ οι μικρομεσαίες βρίσκονται στο 31% (35,1% ο μ.ο. στην ΕΕ).
Η ψαλίδα όμως ανοίγει περαιτέρω όταν φτάνουμε στα υψηλά επίπεδα ψηφιακής έντασης όπου το 40,1% των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων βρίσκεται εκεί, ενώ των μικρομεσαίων είναι στο 19%. Στα πολύ υψηλά επίπεδα ψηφιακής έντασης οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις είναι στο 29,2%, ενώ οι μικρομεσαίες είναι μόλις στο 5,9%, με τη διαφορά να παραμένει χαώδης σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Δυσκολία υιοθέτησης και προκλήσεις
Παρά τη βελτίωση της ψηφιακής ωριμότητας, οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά στην αξιοποίηση τεχνολογιών αιχμής, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, σύμφωνα με την έκθεση του ΣΕΒ που είχε δημοσιευτεί τον Φεβρουάριο.
Η υστέρηση αυτή αποδίδεται κυρίως σε έλλειμμα δεξιοτήτων, περιορισμένη επιχειρησιακή ετοιμότητα και δυσκολία ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στα υφιστάμενα συστήματα. Ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πρόσθετα εμπόδια, όπως η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η έλλειψη γνώσης για τις πρακτικές εφαρμογές της ΤΝ.
Παράλληλα, η χρήση τεχνολογιών όπως cloud και data analytics παραμένει χαμηλή, ενώ η ψηφιοποίηση συχνά περιορίζεται σε επιφανειακές εφαρμογές, χωρίς ουσιαστικό μετασχηματισμό των επιχειρησιακών μοντέλων. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός φαύλου κύκλου χαμηλής αξιοποίησης και περιορισμένης παραγωγικότητας, που διευρύνει το χάσμα με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν αυξημένο ενδιαφέρον για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ωστόσο η μετάβαση από τον πειραματισμό στην πλήρη ενσωμάτωσή της παραμένει περιορισμένη, σύμφωνα με σχετική μελέτη του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, σε συνεργασία με τις BCG, Deloitte, EY-Parthenon και Octane . Περίπου το 45% έχει ήδη δοκιμάσει ή υιοθετήσει λύσεις AI, αλλά μόλις το 9% διαθέτει οργανωμένη στρατηγική και θεσμοθετημένη διακυβέρνηση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Κεντρικό εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη δεξιοτήτων, που αναφέρεται από το 50% των επιχειρήσεων, ενώ η συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα παραμένει χαμηλή. Παράλληλα, η οργανωτική ετοιμότητα είναι περιορισμένη, με πολλές εταιρείες να μην διαθέτουν υπεύθυνο ψηφιακού μετασχηματισμού.
Η χρήση της ΤΝ επικεντρώνεται κυρίως σε λειτουργίες όπως το μάρκετινγκ και η εξυπηρέτηση πελατών, ενώ λιγότερο αξιοποιείται σε κρίσιμους τομείς όπως η παραγωγή. Παρά τις προκλήσεις, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις σχεδιάζουν να επεκτείνουν τη χρήση της, αν και το χάσμα μεταξύ πρόθεσης και υλοποίησης παραμένει σημαντικό.
Η Generative AI κυριαρχεί στις νέες χρήσεις, απαιτώντας επενδύσεις σε υποδομές και δεδομένα. Τεχνολογίες όπως το Agentic AI και το Physical AI αναμένεται να επεκταθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια, αν και συνοδεύονται από ανάγκες διακυβέρνησης και ελέγχου.
Τέλος, ενισχύεται η στροφή προς το λεγόμενο Sovereign AI, με τις επιχειρήσεις να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο δεδομένων και την επιλογή τοπικών παρόχων, στο πλαίσιο ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της τεχνολογικής αυτονομίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
