Σε μία περίοδο έντονης αβεβαιότητας λόγω της κρίσης με φόντο τη Μέση Ανατολή, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε κομβικό έργο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς συνδέεται άμεσα με τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, την ασφάλεια εφοδιασμού αλλά και την ενίσχυση του γεωπολιτικού ρόλου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ευρώπη και Ελλάδα δεν είναι έτοιμες για την κρίση
Σύμφωνα με όσα ανέφερε την Πέμπτη η Maria Sferruzza, CEO του ΔΕΣΦΑ, μιλώντας στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, αν και έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, ούτε η Ευρώπη, ούτε και η Ελλάδα βρίσκονται ακόμα σε πλήρη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κάθε πιθανής ενεργειακής κρίσης.
Όπως σημείωσε, η εμπειρία έδειξε ότι η Ευρώπη αντιδρά αποτελεσματικά σε άμεσες πιέσεις, όμως η ανάπτυξη νέων υποδομών και η αναδιάρθρωση των ενεργειακών διαδρομών απαιτούν χρόνο και δεν μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα.
Για τον λόγο αυτό, έθεσε την ανάγκη μιας πιο ολιστικής προσέγγισης, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής ευελιξίας του συστήματος και όχι την αποσπασματική αντιμετώπιση μεμονωμένων κρίσεων.
Κάτω από τον μέσο όρο τα αποθέματα φυσικού αερίου
Παράλληλα, έκανε αναφορά στο γεγονός ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα κάτω από τον μέσο όρο αποθεμάτων φυσικού αερίου, κάτι που δημιουργεί αβεβαιότητα για τους επόμενους μήνες, ιδιαίτερα σε συνθήκες υψηλών τιμών και γεωπολιτικής αστάθειας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος θα εξαρτηθεί από τον καλύτερο συντονισμό των κρατών - μελών και τη συνεχή ενίσχυση των υποδομών, με στόχο ένα πιο ευέλικτο και ασφαλές πλαίσιο απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Απαιτείται ad hoc μηχανισμός στήριξης
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Teodora Georgieva, στάθηκε στην ανάγκη θεσμικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως ανέφερε, απαιτείται «ad hoc μηχανισμός στήριξης» για την υλοποίηση έργων περιφερειακής συνεργασίας, όπως ο Κάθετος Διάδρομος.
Σύμφωνα με την ίδια, η Βουλγαρία έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, όπως τα Routes 1, 2 και 3, αλλά και την καινοτόμα υπηρεσία «one-stop shop» δυναμικότητας από την Ελλάδα έως την Ουκρανία, η οποία αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ενεργειακό μείγμα, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις ΑΠΕ, ενώ υπογράμμισε τη συνέχιση των επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια και τον διαχρονικό ρόλο του φυσικού αερίου.
Ισορροπία μεταξύ εξαρτήσεων και προειδοποιήσεις για τον χειμώνα
Από την πλευρά του ο Αλέξανδρος Εξάρχου, επικεφαλής της Aktor και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, υπογράμμισε πως ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Κάθετος Διάδρομος έχει δύο βασικές πολιτικές διαστάσεις, πέρα από την επιχειρηματική του πλευρά, τη γεωπολιτική του σημασία και, κυρίως την ισορροπία που μπορεί να δημιουργήσει μεταξύ των διαφόρων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη.
Για τον ίδιο, «η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια».
Στο πλαίσιο αυτό δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική στην ΕΕ, λέγοντας ότι δεν μιλά με μία φωνή και ότι θα ήταν πιο ισχυρή αν διέθετε κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική, τονίζοντας ότι «πρέπει να την πείσουμε να γίνει ένα κράτος».
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα ανησυχητικές ήταν οι προβλέψεις του για το άμεσο μέλλον, προειδοποιώντας πως «ο φετινός χειμώνας θα είναι ιδιαίτερα δύσκολος», επισημαίνοντας ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι πλέον οι τιμές αλλά η επάρκεια.
«Η Ευρώπη βασίστηκε υπερβολικά στο φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο και τώρα βρίσκεται εκτεθειμένη», ανέφερε, ενώ εξέφρασε φόβους για έλλειψη LNG που μπορεί να οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις.
Ως λύση, πρότεινε μακροχρόνιες συμφωνίες, κυρίως με τις ΗΠΑ, σημειώνοντας όμως ότι αυτές υπονομεύονται από χώρες της Βόρειας Ευρώπης, και ιδιαίτερα της Γερμανίας.
Ωστόσο, παρά τις δυσκολίες, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την Ελλάδα, τονίζοντας ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ότι ο Κάθετος Διάδρομος θα αποδώσει ίσως και περισσότερο από το αναμενόμενο.
«Είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σε σημαντικές επενδύσεις ώστε να σταθεροποιηθεί η παραγωγή στα επίπεδα που συζητάμε, δηλαδή πάνω από 8-10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Όπως έχω πει πολλές φορές, σίγουρα χρειαζόμαστε μια δεύτερη μονάδα FSRU και, ενδεχομένως, μια τρίτη σε βάθος χρόνου στην Ελλάδα, προκειμένου να διασφαλιστεί πλήρως ο κάθετος διάδρομος.
Παράλληλα, απαιτείται σημαντική αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού προς τον βορρά», τόνισε ο κ. Εξάρχου.
Ανάγκη για νέες υποδομές FSRU και ο ρόλος τη Αλεξανδρούπολης
Από την πλευρά του ο Κωνσταντίνος Σιφναίος, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, εστίασε στον καθοριστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν νέες υποδομές FSRU για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα και την ανάγκη η ΕΕ να επιδείξει πιο άμεσα αντανακλαστικά και ευελιξία προκειμένου να υποστηρίξει πρωτοβουλίες όπως ο Κάθετος Διάδρομος.
Όπως τόνισε, η ενεργειακή ασφάλεια απαιτεί σταθερές επενδύσεις σε υποδομές, διασφαλισμένες πηγές προμήθειας και αξιόπιστες διαδρομές μεταφοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να στηρίξει ενεργά αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο σε επίπεδο στρατηγικών δηλώσεων, αλλά με πρακτικά εργαλεία χρηματοδότησης, ρυθμιστικής ευελιξίας και επιτάχυνσης έργων.
Έκρινε αναγκαία την πλήρη αξιοποίηση της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς την ευρύτερη περιοχή, μέσω των υφιστάμενων υποδομών επαναεριοποίησης στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, καθώς και της διασύνδεσης IGB, η οποία αποτελεί κρίσιμο άξονα τροφοδοσίας προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε και στην πρόταση για ανάπτυξη νέας υποδομής FSRU στη Θράκη, προκειμένου να αυξηθεί η εξαγωγική ικανότητα της χώρας προς τον Κάθετο Διάδρομο επισημαίνοντας την ανάγκη να αναπτυχθεί και ο βορειοδυτικός άξονας, ο οποίος θα περιλαμβάνει τη Σερβία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Οι αγορές αυτές, όπως υπογράμμισε, αναμένεται να επηρεαστούν ιδιαίτερα από τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και συνεπώς απαιτούν εναλλακτικές και αξιόπιστες πηγές τροφοδοσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, σημείωσε ότι είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν ισοδύναμα ανταγωνιστικά προϊόντα μεταφοράς και ενέργειας, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να λειτουργήσει όχι μόνο ως διαδρομή ενεργειακής ασφάλειας, αλλά και ως πραγματική εμπορική ευκαιρία.
Υπογράμμισε, επίσης, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς το ρυθμιστικό πλαίσιο και να επιτρέψει τη δημιουργία πιο ανταγωνιστικών και λειτουργικών εμπορικών εργαλείων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
