Τράπεζες: Ισχυρή πιστωτική επέκταση και το 2026 παρά τις προκλήσεις

Σε υψηλές «πτήσεις» θα συνεχίσει να βρίσκεται η πιστωτική επέκταση και το 2026, παρά τις επιπτώσεις που προκαλεί στη διεθνή και εγχώρια οικονομία ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση για την Ελληνική Οικονομία το 2026 από το ΙΟΒΕ, οι νέες πιστώσεις προς τις επιχειρήσεις αναμένεται να συνεχιστούν σε υψηλά επίπεδα, με «όχημα» το δανειακό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Αντιστοίχως, η πιστωτική ανάκαμψη προς τα νοικοκυριά αναμένεται να είναι ήπια και σταδιακή, οδηγούμενη από τη δυναμική της καταναλωτικής πίστης, αλλά και τη σταδιακή ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης, η οποία μάλιστα επέστρεψε σε θετικό έδαφος για πρώτη φορά έπειτα από 16 χρόνια.

Το πόρισμα αυτό ευθυγραμμίζεται με τα όσα έχουν προβλέψει τα τραπεζικά επιτελεία για επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις εντός του 2026. 

Ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα της κρίσης, οι τραπεζίτες εμφανίζονται ψύχραιμοι, κρίνοντας πως οι επιπτώσεις του πολέμου θα είναι περιορισμένες και ελεγχόμενες για τους δανειολήπτες και την οικονομία, ενώ στους ισολογισμούς τους μπορεί ακόμη να υπάρξει και θετική επίδραση.

Αυτό προκύπτει από το γεγονός πως η ενδεχόμενη άνοδος των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα έχει μεν άμεσες επιδράσεις στις χορηγήσεις νέων δανείων και στην αποπληρωμή των υφιστάμενων, όμως δεν αναμένεται να επηρεάσει σε βαθμό που θα απειλήσει ουσιαστικά την πιστωτική επέκταση ή που θα δημιουργήσει μια νέα γενιά «κόκκινων» δανείων. 

Άλλωστε, παρά το γεγονός πως τα τριετή business plans των τραπεζών καταρτήθηκαν πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, είναι προσεκτικά σχεδιασμένα, λαμβάνοντας υπόψη πιθανές κρίσεις και τους τρόπους με τους οποίους θα παραμείνουν ανθεκτικές και εντός των στόχων τους.

Ενδεικτικά, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου, έχει δηλώσει πως γιαγια κάθε 25 μονάδες βάσης που αυξάνονται τα επιτόκια της ΕΚΤ, η ενίσχυση στο NII της Πειραιώς προσδιορίζεται στα 50 εκατ. ευρώ. 

Αντιστοίχως, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της CrediaBank, Ελένη Βρεττού, έχει σχολιάσει πως «για κάθε άνοδο 0,25% στα επιτόκια σημαίνει επιπλέον 5 εκατ. έσοδα στην Ελλάδα και ακόμη 5 εκατ. ευρώ από τη Μάλτα, ποσά που δεν έχουν υπολογιστεί στο business plan».

Η επίδραση του RRF συνεχίζεται

Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχει ενισχύσει σημαντικά την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων μέχρι σήμερα και αναμένεται να αποτελέσει ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας για την πιστωτική επέκταση των επιχειρήσεων και στο τρέχον έτος.

Όπως υπογραμμίζει η μελέτη του ΙΟΒΕ, αλλά και τραπεζικά στελέχη,  το δανειακό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδιώτες δημιουργούν μια δυνατή βάση για θετικές προοπτικές και το 2026.

Αν και η διαδικασία συμβασιοποίησης των δανείων του RRF αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, η επίδρασή τους στη ρευστότητα των επιχειρήσεων εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί έως και το 2029, διότι τα σχετικά έργα θα υλοποιούνται και μετά το πέρας του προγράμματος.

Παράλληλα, στα «σκαριά» βρίσκονται και νέα χρηματοδοτικά προγράμματα που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή αναβάθμιση και τη στήριξη της κοινωνικής συνοχής. 

Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034 εκτιμάται πως θα διοχετεύσει στην οικονομία πόρους αντίστοιχου ύψους με το ισχύον πρόγραμμα ΕΣΠΑ και θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις σε τομείς όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και τα ψηφιακά δίκτυα.

Ακμάζουσα πιστωτική επέκταση τους πρώτους μήνες του 2026

Όσον αφορά στην τρέχουσα πορεία των νέων δανείων, τον Φεβρουάριο του 2026 ο 12μηνος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα της τάξης του 7,4%, με τάση σταθεροποίησης, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ. 

Συγκεκριμένα, για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, αυτές κινήθηκαν με ρυθμό 10,3% το εξετασθέν διάστημα.

Ενδεικτικά, οι συνολικές νέες καθαρές εισροές προς τις επιχειρήσεις από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026 άγγιξαν τα 3,2 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο από τα 2,9 δισ. ευρώ της αντίστοιχης περυσινής περιόδου.

Η πορεία των στεγαστικών δανείων προς τα νοικοκυριά κινήθηκε και αυτή ανοδικά στις αρχές του 2026, η οποία σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη επέκταση στην καταναλωτική πίστη διαμόρφωσε θετική πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά. 

Ετήσια % μεταβολή 12-μηνων ροών. Οι ροές προκύπτουν από τις μεταβολές των υπολοίπων διορθωμένες για τις διαγραφές δανείων, απομειώσεις αξίας χρεογράφων, τις συναλλαγματικές διαφορές και τις αναταξινομήσεις/μεταβιβάσεις δανείων. Επεξεργασία πίνακα ΙΟΒΕ.

Σε θετικό έδαφος τα στεγαστικά δάνεια για πρώτη φορά μετά την μεγάλη κρίση

Μετά από 16 χρόνια συρρίκνωσης, τα στεγαστικά δάνεια επέστρεψαν σε θετικό έδαφος, με τράπεζες και αναλυτές να εκτιμούν ότι η στεγαστική πίστη θα κινηθεί πιο δυναμικά το 2026.

Η ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης είχε ξεκινήσει από το 2019, με αύξηση των νέων χορηγήσεων σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η καθαρή ροή παρέμενε αρνητική, καθώς οι αποπληρωμές ήταν υψηλότερες από τις νέες εκταμιεύσεις.

Στο τέλος του 2025, για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο του 2010, η καθαρή ροή στεγαστικών δανείων γύρισε σε θετικό πρόσημο. 

Συγκεκριμένα, η ετήσια μεταβολή των στεγαστικών δανείων ανήλθε σε +0,4% τον Νοέμβριο 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη θετική ένδειξη στην πιστωτική επέκταση του στεγαστικού χαρτοφυλακίου από το 2010.

Όπως καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Ενδιάμεση Έκθεσή της, κρίσιμο ρόλο προς αυτήν την εξέλιξη έπαιξε και το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», που κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2025 η απορρόφησή του ενισχύθηκε σταδιακά (σε συνέχεια του πρώτου προγράμματος, το οποίο είχε απορροφηθεί σε μεγάλο βαθμό το 2024), υπό τη διαχείριση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του προγράμματος, πόροι ύψους 1 δισ. ευρώ πρόκειται να διοχετευθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος. 

Αξίζει να αναφερθεί πως και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες προσφέρουν ειδικά προϊόντα για αγορά πρώτης κατοικίας με προνομιακούς όρους, που λειτουργούν συμπληρωματικά στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», και καλύπτουν περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενοι δεν πληρούν τα αυστηρά εισοδηματικά ή πολεοδομικά κριτήρια του προγράμματος.