Σφίγγει ακόμη περισσότερο ο κλοιός γύρω από τις συναλλαγές των Ελλήνων στο εξωτερικό που αφορούν τοποθετήσεις σε κρυπτονομίσματα ή καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς και διακίνηση εμβασμάτων, με τις ρυθμίσεις που προωθεί το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Με τις νέες διατάξεις καθίσταται υποχρεωτική η ανταλλαγή πληροφοριών για επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα και γενικά σε χρηματοοικονομικά προϊόντα όπως καταθέσεις, ηλεκτρονικό χρήμα, ασφαλιστήρια, ομόλογα, παράγωγα κ.λπ. με στόχο την πάταξη της φοροδιαφυγής και της διακίνησης ή του ξεπλύματος «μαύρου χρήματος».
Το κείμενο του νομοσχεδίου που τέθηκε σε διαβούλευση, ενσωματώνει δύο πρόσφατες ευρωπαϊκές οδηγίες (ΕΕ 2023/2226 και ΕΕ 2025/872) και διευρύνει σημαντικά το πεδίο της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, με έμφαση στις συναλλαγές κρυπτοστοιχείων, τα εισοδήματα από μερίσματα εκτός θεματοφυλακής και τις υποχρεώσεις των πολυεθνικών επιχειρήσεων.
Με την εφαρμογή των προωθούμενων διατάξεων οι συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία γίνονται πλήρως ιχνηλατίσιμες, η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών διευρύνεται, ενώ οι πολυεθνικοί όμιλοι αντιμετωπίζουν ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο φορολόγησης.
Στόχος είναι «η ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας και η πρόληψη και καταστολή των φαινομένων φορολογικής απάτης, φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, που σχετίζονται με συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία».
Μέσω της διαδικασίας αυτής, η Ελλάδα θα κοινοποιεί στοιχεία για επενδύσεις στη χώρα μας, κατοίκων άλλων χωρών της ΕΕ και θα λαμβάνει από τις άλλες χώρες, στοιχεία για τις επενδύσεις προσώπων που έχουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.
Τι αλλάζει
Συγκεκριμένα επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής του ν. 4170/2013, ο οποίος αποτελεί τον βασικό κορμό της ελληνικής νομοθεσίας για την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών και επέκταση αυτή αφορά:
- κρυπτοστοιχεία και τους χρήστες τους
- εισοδήματα από μερίσματα εκτός θεματοφυλακής
- διασυνοριακές αποφάσεις
- χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς
- τη Δήλωση Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου μεγάλων ομίλων
Αναλυτικότερα, με το Ν/σχ καθιερώνεται η υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για κρυπτοστοιχεία, καθώς διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του ν. 4170/2013, ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών σχετικών με κρυπτοστοιχεία να υποχρεούνται να αναφέρουν συναλλαγές και στοιχεία χρηστών στις φορολογικές αρχές.
Οι πληροφορίες αυτές θα ανταλλάσσονται αυτόματα μεταξύ κρατών μελών, καθώς «η ανταλλαγή θα γίνεται «χωρίς προηγούμενο αίτημα, προκαθορισμένων πληροφοριών ανά καθορισμένα εκ των προτέρων τακτά διαστήματα».
Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών θα έχουν πλέον πρόσβαση σε πολύ πιο λεπτομερή και συστηματικά διαμοιραζόμενα δεδομένα.
Καθορίζονται επίσης. νέες κατηγορίες επενδύσεων και εισοδημάτων που θα ανταλλάσσονται μεταξύ των χωρών, οι οποίες αφορούν:
- εισόδημα από απασχόληση
- αμοιβές διευθυντών
- συντάξεις
- δικαιώματα (royalties)
- εισόδημα από ακίνητη περιουσία
- εισόδημα από προϊόντα ασφάλειας ζωής
- εισόδημα από μερίσματα εκτός θεματοφυλακής, δηλαδή μερίσματα που καταβάλλονται σε λογαριασμούς εκτός θεματοφυλακής, ενώ το ισχύον πλαίσιο προέβλεπε την ανταλλαγή στοιχείων μόνο εκείνων που είναι εντός λογαριασμών θεματοφυλακής. Με τη νέα ρύθμιση καλύπτονται περιπτώσεις που μέχρι σήμερα διέφευγαν της αυτόματης ανταλλαγής.
Οι υποχρεώσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων
Το νομοσχέδιο αναφέρει χαρακτηριστικά ότι τα ιδρύματα οφείλουν να «διασφαλίζουν την αποτελεσματική και σύμφωνη εφαρμογή» των κανόνων δέουσας επιμέλειας. Στο πλαίσιο αυτό, τα ελληνικά (και εκείνα των άλλων χωρών) χρηματοπιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να υποβάλλουν λεπτομερή στοιχεία για κάθε δηλωτέο λογαριασμό, όπως:
- ονόματα και ΑΦΜ δικαιούχων
- υπόλοιπα λογαριασμών
- τόκους, μερίσματα και λοιπά εισοδήματα
- ακαθάριστα έσοδα από πωλήσεις τίτλων
Crypto με ονοματεπώνυμο
Η πιο σημαντική ίσως τομή του νομοσχεδίου αφορά τα κρυπτοστοιχεία, καθώς για πρώτη φορά, οι πάροχοι υπηρεσιών σχετικών με crypto θα υποχρεούνται να αναφέρουν:
- στοιχεία ταυτοποίησης χρηστών
- διευθύνσεις κατανεμημένου καθολικού (blockchain addresses), στο πλαίσιο της προσπάθειας προσαρμογής του νομοθετικού πλαισίου στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα.
- συναλλαγές και υπόλοιπα
- κάθε πληροφορία που απαιτείται για την αυτόματη ανταλλαγή με άλλα κράτη μέλη
Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει πλέον να υποβάλλουν πολύ πιο εκτενή δεδομένα για κάθε δηλωτέο λογαριασμό και συγκεκριμένα:
- ονόματα, διευθύνσεις και ΑΦΜ δικαιούχων
- ημερομηνία και τόπος γέννησης
- υπόλοιπα λογαριασμών
- τόκους, μερίσματα και λοιπά εισοδήματα
- ακαθάριστα έσοδα από πωλήσεις τίτλων
- πληροφορίες για ελέγχοντα πρόσωπα (beneficial owners)
Νέοι όροι στην φορολογική πραγματικότητα
Εισάγονται επίσης, μια σειρά νέων ορισμών στην ελληνική φορολογική πραγματικότητα, επί συναλλαγών οι οποίες είναι απαραίτητες για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών. Μεταξύ αυτών είναι:
- «προϊόντα ασφάλειας ζωής που δεν καλύπτονται από άλλες ενωσιακές νομικές πράξεις»
- «πελάτης» για σκοπούς δηλωτέων διασυνοριακών ρυθμίσεων
- «διεύθυνση κατανεμημένου καθολικού»
Οι ορισμοί αυτοί ενσωματώνουν τεχνικές έννοιες που μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν στο ελληνικό φορολογικό δίκαιο.
Έλεγχος πολυεθνικών
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά προβλέπει επίσης και την ανταλλαγή πληροφοριών και στοιχείων για τη δραστηριότητα των πολυεθνικών, που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή προσπάθεια για ελάχιστο επίπεδο φορολογίας των πολυεθνικών. Ειδικότερα προβλέπονται:
- ευρύτερη χρήση των ανταλλασσόμενων πληροφοριών σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων
διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών - μείωση του διοικητικού κόστους μέσω ενοποίησης διαδικασιών
- πλαίσιο για την εφαρμογή της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου για μεγάλους ομίλους
Με την εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων, οι πολυεθνικές θα υπόκεινται σε αυστηρότερο πλαίσιο φορολογικής συμμόρφωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
