Πρατηριούχοι: «Ταφόπλακα» το πλαφόν για τους μικρούς, σχεδιάζουν απεργίες

«Ταφόπλακα» για τα μικρά πρατήρια καυσίμων χαρακτηρίζει η αγορά την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων (όπως και στα τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης), μέτρο που ανακοίνωσαν χθες από κοινού το υπουργείο Ανάπτυξης με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τους πρατηριούχους να σχεδιάζουν απεργίες.

Από την πλευρά τους, βέβαια, τα αρμόδια υπουργεία ερμηνεύουν τη συγκεκριμένη κίνηση ως «δίχτυ προστασίας» για επιχειρήσεις και καταναλωτές, που πιέζονται ήδη από τις αυξήσεις που έχουν περάσει σε βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης λόγω του ράλι ανατιμήσεων στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, απέναντι στην αισχροκέρδεια.

Όπως είχαμε γράψει στο ξεκίνημα της εβδομάδας, τα δύο υπουργεία είχαν εισηγηθεί εδώ και μέρες μία δέσμη μέτρων, μεταξύ των οποίων και το πλαφόν.

Στα 5 λεπτά το ανώτατο κέρδος για χονδρική, στα 12 για πρατήρια

Θυμίζουμε πως το προηγούμενο πλαφόν που ίσχυε για το μικτό περιθώριο κέρδους σε καύσιμα έληξε στις 30 Ιουνίου 2025 και που είχε τεθεί σε ισχύ αρχικά ως έκτακτη ρύθμιση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το 2020, και παρατάθηκε αρκετές φορές, παραμένοντας ενεργό για περισσότερα από τρία χρόνια.

Σύμφωνα με τις χθεσινές ανακοινώσεις, επιβάλλεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους υγρών καυσίμων, τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης ως την 30η Ιουνίου του 2026.

Όσον αφορά στον τομέα των καυσίμων, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής, απαγορεύεται να επιβάλλουν σε τιμή της αμόλυβδης  βενζίνης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης ντίζελ ποσό μεγαλύτερο των 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.

Παράλληλα, τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων απαγορεύεται να επιβάλλουν επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο, κατά την πώληση προς τους καταναλωτές.

«Με τον τρόπο αυτό, θέτουμε ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και να προστατευτεί το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων», ανέφερε σχετικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Αξίζει να σημειώσουμε πως υπάρχει ιδιαίτερη πρόβλεψη για τις νησιωτικές περιοχές, όπου οι εταιρείες εμπορίας μπορούν να επιβάλλουν επιπλέον ειδικό κόστος διανομής μεταφοράς πάνω από το ανώτατο όριο των 5 λεπτών, το οποίο θα καθορίζεται με σχετική υπουργική απόφαση.

«Στόχος μας να διασφαλιστεί η επάρκεια καυσίμων σε όλα τα νησιά, χωρίς βέβαια να δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά», σχολίασε ο κ. Παπασταύρου.

Τι αυξήσεις έχουν περάσει στα καύσιμα

Ύστερα από το ξέφρενο ράλι των προηγούμενων ημερών, όπου οι τιμές του Brent έφθασαν ακόμη και τα 120 δολάρια το βαρέλι, από την Δευτέρα το βράδυ που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του, δόθηκε μία «ανάσα» στις αγορές με την τιμή του πετρελαίου να πέφτει κάτω από τα 90 δολάρια.

Ωστόσο, οι συνέπειες των αυξήσεων αυτών έχουν φανεί ήδη στην ελληνική αντλία. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία που παραχώρησε το ΥΠΕΝ και αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,754 ευρώ το λίτρο την 1η Μαρτίου σε 1,869 ευρώ το λίτρο στις 10 Μαρτίου, σημειώνοντας άνοδο περίπου 7%.

Αντίστοιχα, το ντίζελ κίνησης παρουσίασε σημαντικότερη αύξηση, από 1,570 ευρώ το λίτρο σε 1,843 ευρώ, δηλαδή περίπου 17%.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος στο πετρέλαιο θέρμανσης, η μέση τιμή του οποίου διαμορφώθηκε από 1,182 ευρώ το λίτρο την 1η Μαρτίου σε 1,420 ευρώ το λίτρο στις 10 Μαρτίου, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 20%.

Σε σύγκριση τώρα με τον Μάρτιο του 2025, οι τιμές εμφανίζονται υψηλότερες, ενώ παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με τον Μάρτιο του 2024.

Αξίζει να σημειώσουμε πως από την αρχή του έτους μέχρι χθες, η αμόλυβδη έχει αυξηθεί κατά περίπου 11,18%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κατά περίπου 23,51%.

Σύμφωνα με πηγές κοντά στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «μέχρι στιγμής καταγράφεται μια σχετική σταθεροποίηση στις τιμές του πετρελαίου. Το ένα “μαξιλάρι” είναι το ευρώ, το οποίο παραμένει ισχυρό σε σχέση με το δολάριο, με αποτέλεσμα η άνοδος της τιμής του πετρελαίου σε δολάρια να μην μεταφράζεται πλήρως σε ευρώ. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι φόροι, γεγονός που σημαίνει ότι όταν αυξάνεται η τιμή, η μεταβολή δεν περνά άμεσα στην αντλία».

«Ταφόπλακα» στα πρατήρια καυσίμων, κέρδος για τις εταιρείες χονδρικής

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο Business Daily ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Νίκος Παπαγεωργίου, δηλώνει πως «είναι τραγικό. Πέντε λεπτά ανώτερο κέρδος για τις εταιρείες χονδρικής ουσιαστικά τις διευκολύνει, καθώς κερδίζουν 2 με 3 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο και τους δίνει το περιθώριο να πάνε μέχρι 5 λεπτά, άρα τους κάνει αβάντα.

Αντίθετα, για εμάς, από 15 λεπτά που είναι ο μέσος όρος κέρδους σε όλη την Ελλάδα, το μέτρο το μειώνει στα 10 λεπτά συν ΦΠΑ (12 λεπτά). Αυτό σημαίνει «ταφόπλακα» για τα μικρά πρατήρια. Ένα μεγάλο πρατήριο που πουλάει 100.000 λίτρα το μήνα ίσως και να αντέξει.

Όμως, ένα μικρό πρατήριο της επαρχίας που πουλά 20.000-30.000 λίτρα το μήνα, που έτσι είναι το 25% των πρατηρίων της χώρας, θα αναγκαστεί να κλείσει, καθώς δεν μπορεί να καλύψει τα έξοδα που έχει τα τελευταία χρόνια.

Οι περισσότεροι πρατηριούχοι καυσίμων συζητούν για απεργία, διότι το μέτρο είναι καταπιεστικό και δεν προσφέρει ουσιαστική βοήθεια. Την προηγούμενη φορά που είχε εφαρμοστεί, είχε αυξήσει την παραβατικότητα, δηλαδή κλοπές στην αντλία και νοθεία.

Το κέρδος της αγοράς είναι περίπου 8% της αξίας της τιμής του λίτρου. Δηλαδή, αν το λίτρο κοστίζει 2 ευρώ, όλοι οι φορείς της αγοράς (εταιρείες χονδρικής, μεταφορείς, πρατήρια κ.λπ.) κερδίζουν 16 λεπτά, οι φόροι αποτελούν το 62%, και το 30% είναι η καθαρή αξία του προϊόντος».

Η μείωση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης που δεν έγινε δεκτή

Από την πλευρά τους οι πρατηριούχοι ζητούσαν επιτακτικά τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, αίτημα που τελικά δεν έγινε δεκτό.

«Εμείς ζητούσαμε τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Η κυβέρνηση παρεμβαίνει στο 8%, δηλαδή θέλει να μειώσει κατά 2 λεπτά το λίτρο και όχι στο 62% του φόρου. Την τελευταία φορά το πλαφόν διήρκησε τρία χρόνια. Ελπίζω να μη συμβεί το ίδιο», εξηγεί ο κ. Παπαγεωργίου.

Σύμφωνα με όσα είχε μεταφέρει στο BD η Μαρία Ζάγκα, Πρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Αττικής και μέλος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος, «εμείς ζητήσαμε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης έστω για λίγο πιλοτικά, αλλά δεν το σκέφτονται καθόλου γιατί θα χάσουν χρήματα».

Την ίδια στιγμή, την έντονη αντίθεσή της στην επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των πρατηρίων καυσίμων εξέφρασε, μέσω ανακοίνωσης, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ).

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η συγκεκριμένη ρύθμιση στρέφει την κοινή γνώμη εναντίον των πρατηριούχων, χωρίς να αντιμετωπίζει το βασικό ζήτημα των υψηλών φόρων στα καύσιμα, που αποτελούν σημαντικό μέρος της τελικής τιμής.

Η ΠΟΠΕΚ επισημαίνει ότι οι πρατηριούχοι συγκρατούν τις λιανικές τιμές περισσότερο από ό,τι αυξάνονται οι τιμές προμήθειας από τα διυλιστήρια. Παράλληλα, υπογραμμίζει πως η κατηγορία περί αισχροκέρδειας δεν έχει τεκμηριωθεί.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, το κράτος εισπράττει υψηλό ΦΠΑ και ΕΦΚ, συνολικά 1,10 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης. Η Ομοσπονδία τονίζει ότι η ουσιαστική στήριξη των καταναλωτών θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω μείωσης αυτών των φόρων.

Η ΠΟΠΕΚ παραθέτει παραδείγματα ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, οι οποίες κατά την ενεργειακή κρίση προχώρησαν σε μείωση ΕΦΚ και ΦΠΑ.

Ζητά, συνεπώς, από την ελληνική κυβέρνηση να ακολουθήσει αντίστοιχα μέτρα για την ελάφρυνση των καταναλωτών και τη στήριξη του κλάδου των πρατηριούχων.

400 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας(ΙΕΑ) και τα 32 κράτη-μέλη του έλαβαν χθες την απόφαση για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα προέβησαν σήμερα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) και τα 32 κράτη-μέλη του.

Σε σχετική ανακοίνωση δεν παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με το ρυθμό της αποδέσμευσης, αλλά όπως τονίζεται στο σύνολο τα αποθέματα αγγίζουν το 1,2 δισ. βαρέλια.

Ο ρυθμός θα καθοριστεί αναλόγως των αναγκών στην κάθε χώρα, συνεχίζει ο ΙΕΑ, και θα πλαισιωθούν από επιπλέον εθνικά μέτρα.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ιστορικά αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων, που επισκιάζει τις αντίστοιχες σε παλαιότερα έτη.