Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και αυτές των καυσίμων στην Ελλάδα, η κυβέρνηση φαίνεται να εξετάζει, μεταξύ άλλων, την επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων, επιδιώκοντας να βάλει φρένο στο ξέφρενο ράλι των ανατιμήσεων που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες στην αντλία.
Εννέα μήνες ύστερα από τη λήξη του προηγούμενου πλαφόν, που είχε διαρκέσει συνολικά τρία χρόνια, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επιδιώκει ξανά να χτυπήσει τυχόν φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Έτσι, από κοινού το υπουργείο Ανάπτυξης με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έχουν σύμφωνα με πληροφορίες, εισηγηθεί εδώ και μέρες μία δέσμη μέτρων, μεταξύ των οποίων και το πλαφόν, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένεται να παρθούν πλέον από το Μέγαρο Μαξίμου.
Ξέφρενο ράλι στις τιμές του πετρελαίου
Καθώς διανύουμε τη δεύτερη εβδομάδα του πολέμου στο Ιράν, χθες νωρίς το πρωί το Brent έφτασε ακόμη και τα 119,50 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό στα 119,48 δολάρια.
Η δραματική αυτή άνοδος έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη εκρηκτικό ανοδικό σερί της προηγούμενης εβδομάδας, όταν το Brent είχε αυξηθεί κατά 27% και το αργό κατά 35,6%, εν μέσω εντεινόμενων φόβων για σοβαρή διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Χθες το μεσημέρι η τιμή του Brent έπεσε ακόμη και κάτω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ αργά το βράδυ έπεσε κάτω από τα 90 δολάρια μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι ο πόλεμος ενδέχεται να τερματιστεί σύντομα.
Οι επιπτώσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου έχουν γίνει ήδη αισθητές στην εγχώρια αγορά με την αμόλυβδη βενζίνη να έχει εκτοξευτεί στα 1,832 ευρώ ανά λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης στα 1,772 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση από τη αρχή του πολέμου κατά 4,5% και 13,23% αντίστοιχα.
Βέβαια, σε ορισμένα πρατήρια στην Αττική οι τιμές έχουν περάσει ήδη κατά πολύ το φράγμα των 2 ευρώ. Πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο είναι και οι τιμές σε αρκετά νησιά, κυρίως λόγω των μεταφορικών.
Το πλαφόν ξανά στο τραπέζι εννέα μήνες μετά
Θυμίζουμε πως το προηγούμενο πλαφόν που ίσχυε για το μικτό περιθώριο κέρδους σε καύσιμα έληξε στις 30 Ιουνίου 2025 και που είχε τεθεί σε ισχύ αρχικά ως έκτακτη ρύθμιση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το 2020, και παρατάθηκε αρκετές φορές, παραμένοντας ενεργό για περισσότερα από τρία χρόνια.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο BD η Μαρία Ζάγκα, Πρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Αττικής και μέλος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος, «από την έναρξη του πολέμου μέχρι και χθες η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης είχε ανέβει κατά 10 λεπτά του ευρώ.
Το πετρέλαιο κίνησης έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο. Κάθε μέρα βλέπουμε αλλαγές στα τιμολόγια. Στα νησιά η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη λόγω των μεταφορικών.
Το προηγούμενο πλαφόν μας παγίδευσε, γιατί έπιασε τις τιμές που είχαμε τέλη Αυγούστου του 2021. Ήταν μία εποχή που οι περισσότεροι είχαμε πολύ χαμηλό περιθώριο κέρδους προκειμένου να αυξήσουμε τις πωλήσεις, γιατί εκείνη την εποχή δεν υπάρχει κίνηση.
Κάποιοι είχαν πολύ μικρό ποσοστό κέρδους και άλλοι μεγάλο, οπότε άλλοι βγήκαν χαμένοι και άλλοι κερδισμένοι.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα δεν ξέρουμε πως θα μας επηρεάσει. Εμείς ζητήσαμε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης έστω για λίγο πιλοτικά, αλλά δεν το σκέφτονται καθόλου γιατί θα χάσουν χρήματα.
Σκέφτονται και το Fuel Pass αλλά δεν το θεωρούν δραστικό μέτρο. Περιμένουμε τις ανακοινώσεις. Ο κλάδος είναι πολύ προβληματισμένος. Μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις ανάμεσά μας, αλλά στην πλειοψηφία μας θέλουμε να έχουμε ευχαριστημένους πελάτες».
Αξίζει να σημειώσουμε πως οι τριγμοί που προκαλεί παγκοσμίως η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχουν οδηγήσει ήδη πολλές χώρες σε επιβολή αντίστοιχων μέτρων.
Από σήμερα, μάλιστα, η Κροατία αναμένεται να θέσει για δύο εβδομάδες ανώτατο όριο στις τιμές του πετρελαίου, ενώ την ίδια στιγμή η Νότια Κορέα για πρώτη φορά μετά το 1997 βάζει και αυτή πλαφόν στις τιμές του πετρελαίου, με την ελπίδα ότι θα σταθεροποιηθούν οι τιμές στα καύσιμα που καταγράφουν άνοδο στη «σκιά» του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η κυβέρνηση πιέζει
Το σήμα για την αποφυγή αδικαιολόγητων αυξήσεων έδωσε την περασμένη Τετάρτη, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος μιλώντας από το βήμα της Βουλής, ανέφερε πως «τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες».
Ωστόσο, έπευσε να διαχωρίσει τις λελογισμένες αυξήσεις, που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών της πρώτης ύλης, από την αχαλίνωτη κερδοσκοπία, σημειώνοντας πως «αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων».
«Τα αρμόδια υπουργεία είναι έτοιμα, εφόσον χρειαστεί, να αναπροσαρμόσουν τις κινήσεις τους και ήδη εξετάζουμε προληπτικά μέτρα ώστε να απορροφηθούν, κατά το δυνατόν, οι όποιες αρνητικές συνέπειες από την κρίση στην οικονομία», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στον ίδιο τόνο μία ημέρα μετά ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό, έκανε γνωστό ότι η κυβέρνηση έχει έτοιμο σχέδιο με έκτακτα μέτρα.
«Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει επεξεργαστεί μια σειρά έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων και είμαστε σε απόλυτη ετοιμότητα να τα θέσουμε σε εφαρμογή. Το μόνο που απομένει είναι η συνολική κυβερνητική απόφαση», είχε αναφέρει σχετικά ο κ. Θεοδωρικάκος.
«Υπάρχει ζήτημα σημαντικής επιβάρυνσης του κόστους για τη μεταφορά του πετρελαίου.
Είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε αυτό το σενάριο επάνω στο τραπέζι και να είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα που έχουν προετοιμαστεί έχουν στόχο την προστασία της οικονομίας, της κοινωνίας και ιδιαίτερα των καταναλωτών.
«Θέλω να στείλω ένα ξεκάθαρο μήνυμα, δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει αποδεκτή καμιάς μορφής ασυδοσία στην αγορά. Η αισχροκέρδεια δεν γίνεται αποδεκτή, δε θα επιτρέψουμε σε κανέναν να κάνει κερδοσκοπικά παιχνίδια», είχε τονίσει ο υπουργός Ανάπτυξης.
Θυμίζουμε πως η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διενεργεί από την πρώτη στιγμή εντατικούς ελέγχους στην αγορά καυσίμων, παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη των τιμών στη βενζίνη και το πετρέλαιο από την ημέρα που ξέσπασε η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Μάλιστα, τις πέντε πρώτες ημέρες πραγματοποιήθηκαν πάνω από 700 έλεγχοι, ενώ παράλληλα οι τιμές σε όλα τα πρατήρια της χώρας παρακολουθούνται και ηλεκτρονικά.
Το fuel pass σε δεύτερη φάση, όχι στη μείωση του ΕΦΚ
Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, τον οποίο ζητούσε επιτακτικά η αγορά, φαίνεται πως δεν υπάρχει στο τραπέζι, ενώ επιδοτήσεις καυσίμων τύπου fuel pass φαίνεται να εξετάζονται σε δεύτερο χρόνο και εφόσον η τιμή στην αντλία σπάσει το φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο.
Αξίζει να σημειώσουμε πως η γειτονική Ιταλία εξετάζει τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα εν μέσω προειδοποιήσεων από τις επιχειρήσεις πως η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αυξήσει απότομα το κόστος ενέργειας.
Η G7 «δεν είναι ακόμη έτοιμη» για απελευθέρωση αποθεμάτων
Τη ίδια στιγμή οι χώρες της G7 εμφανίζονται προς το παρόν επιφυλακτικές σχετικά με το ενδεχόμενο συντονισμένης απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Όπως δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Roland Lescure, μετά το πέρας της χθεσινής τηλεδιάσκεψης των υπουργών Οικονομικών της ομάδας, δεν υπάρχει ακόμη απόφαση για άμεση παρέμβαση.
Ωστόσο, οι υπουργοί συμφώνησαν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να είναι έτοιμοι να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ώστε να διατηρηθεί η σταθερότητα στην αγορά ενέργειας.
Μεταξύ των πιθανών επιλογών παραμένει και η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Αξίζει να σημειωθεί πως η απελευθέρωση τέτοιων αποθεμάτων γίνεται συνήθως με συντονισμό από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) και έχει εφαρμοστεί μόλις πέντε φορές στο παρελθόν.
Οι δύο πιο πρόσφατες περιπτώσεις αφορούσαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ενώ παρόμοια μέτρα είχαν ληφθεί και σε κρίσεις όπως οι διαταραχές στην παραγωγή πετρελαίου στη Λιβύη, ο τυφώνας Κατρίνα και ο πρώτος Πόλεμος του Κόλπου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
