Τη δυνατότητα αποδέσμευσης των ακινήτων που έχει κατασχέσει η εφορία έναντι χρεών προς το δημόσιο και την πώλησή τους υπό προϋποθέσεις, προβλέπει το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να διευκολύνει τις μεταβιβάσεις ακινήτων που σήμερα «παγώνουν» λόγω παλαιών κατασχέσεων και παράλληλα να διασφαλίσει τα συμφέροντα του Δημοσίου, ώστε η άρση της κατάσχεσης να μην οδηγεί σε απώλεια εσόδων.
Συγχρόνως το νομοσχέδιο περιέχει τέσσερις ακόμη παρεμβάσεις, οι οποίες φιλοδοξούν να ξεμπλοκάρουν ακίνητα που βρίσκονται μπλεγμένα στα γρανάζια της γραφειοκρατίας και μένουν αναξιοποίητα.
Συνολικά το νομοσχέδιο περιέχει 14 παρεμβάσεις για τη βελτίωση της καθημερινής επαφής των πολιτών με το Δημόσιο και τη μείωση της γραφειοκρατίας και είναι αποτέλεσμα διυπουργικής πρωτοβουλίας, η οποία συντονίστηκε από τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία και αξιοποιώντας παρατηρήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, προτάσεις των βουλευτών, αλλά και των ίδιων των πολιτών μέσω των ερωτηματολογίων του Υπουργείου Εσωτερικών.
Απελευθέρωση κατασχεμένων
Το νέο στοιχείο είναι η θέσπιση για πρώτη φορά, τυποποιημένης διαδικασίας άρσης κατάσχεσης από την ΑΑΔΕ σε ακίνητο, όταν αυτό πρόκειται να πωληθεί, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις που συνδέονται με τη φορολογική συνέπεια του οφειλέτη και την εξασφάλιση του Δημοσίου, για το χρέος του οφειλέτη.
Τονίζεται όμως ότι η άρση των κατασχεμένων ακινήτων αφορά, μόνο εκείνα που πρόκειται να μεταβιβαστούν αιτία ανταλλάγματος και δεν αφορά ακίνητα που πρόκειται να μεταβιβαστούν μέσω δωρεών ή γονικών παροχών.
Πλέον, για τους οφειλέτες, η δυνατότητα πώλησης ενός δεσμευμένου ακινήτου μπορεί να αποτελέσει διέξοδο για την αποπληρωμή χρεών, ενώ για την ΑΑΔΕ, η παρακράτηση μέρους του τιμήματος αποτελεί εγγύηση ότι η μεταβίβαση δεν θα γίνει εις βάρος της εισπραξιμότητας.
Σήμερα, η εφορία από τη στιγμή που κατάσχει τα ακίνητα, κάποια στιγμή τα βγάζει σε πλειστηριασμό, αλλά με τη διαδικασία να είναι χρονοβόρα και η επιτυχία αμφίβολη.
Με τη νέα διάταξη ο κάτοχος του ακινήτου (και οφειλέτης) θα βρίσκει τον αγοραστή και η εφορία θα εισπράττει τα ληξιπρόθεσμα χρέη.
Η διαδικασία
Σήμερα, η μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ. Με τη νέα ρύθμιση δίνεται στον πολίτη η δυνατότητα να αποδεσμεύσει το ακίνητό του ώστε να προβεί σε μεταβίβαση.
Η ΑΑΔΕ διασφαλίζει την είσπραξη μέσω υποχρεωτικής παρακράτησης μέρους του τιμήματος, η οποία δεν μπορεί να υπολείπεται του 25% της οφειλής.
Αν το τίμημα υπολείπεται του 25% της οφειλής, η ΑΑΔΕ ικανοποιείται με ολόκληρο το τίμημα. Με αυτό τον τρόπο συνδυάζεται η αποδέσμευση με ουσιαστική ρύθμιση της οφειλής.
Για την αποδέσμευση του ακινήτου από την ΑΑΔΕ θα πρέπει να ισχύουν σωρευτικά οι παρακάτω όροι:
- Κατά τον χρόνο αποδέσμευσης να πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
- Το τίμημα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσο με την εμπορική αξία του ακινήτου, όπως είχε προσδιοριστεί όταν επιβλήθηκε η κατάσχεση. Αν η εμπορική αξία είναι χαμηλότερη από την αντικειμενική, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Επιπλέον, όταν η κατάσχεση έχει επιβληθεί πριν από περισσότερα από πέντε έτη, ο οφειλέτης οφείλει να προσκομίσει νέα έκθεση εκτίμησης από πιστοποιημένο εκτιμητή.
- Από το τίμημα της μεταβίβασης να παρακρατηθεί και να αποδοθεί από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 25% του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Το ποσοστό παρακράτησης θα προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής. Σε περίπτωση που το ποσοστό της παρακράτησης αντιστοιχεί σε ποσό που υπερβαίνει το τίμημα θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ το σύνολο του τιμήματος. Ο όρος αυτός δεν απαιτείται να πληρούται εφόσον το σύνολο της οφειλής έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.
- Κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.
Με την πλήρωση των ανωτέρω όρων η ΑΑΔΕ εκδίδει άμεσα απόφαση άρσης κατάσχεσης και με απόφαση του διοικητή της Αρχής καθορίζονται η διαδικασία, το έντυπο της απόφασης άρσης κατάσχεσης και η διάρκεια ισχύος αυτής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της ρύθμισης.
Με άλλη απόφαση θα καθορίζονται τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής.
Τέλος στην αμφισβήτηση κυριότητας
Το νομοσχέδιο περιέχει ακόμη και άλλες 4 παρεμβάσεις που αφορούν στα ακίνητα, οι οποίες είναι:
- Δυνατότητα πληρωμής του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου. Σήμερα για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. Άρα όσοι δεν έχουν ρευστότητα και οφείλουν στο Δημόσιο ληξιπρόθεσμα ποσά οφειλών από τους φόρους αυτούς δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους, για να πληρώσουν και τον φόρο μεταβίβασης.
Με την παρέμβαση που προωθείται, ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης, δηλαδή το συμβόλαιο θα μπορεί να συντάσσεται χωρίς το πιστοποιητικό που βεβαιώνει ότι υποβλήθηκε η δήλωση του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή ότι εκδόθηκε η πράξη προσδιορισμού του φόρου. Ο συμβολαιογράφος μαζί με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης, θα υποβάλει και τη δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμβολαίου, θα προσδιορίζει το ποσό του φόρου και της δήλωσης αυτής, θα το παρακρατεί από το τίμημα της πώλησης και θα το αποδίδει στην ΑΑΔΕ.
2. Αποχή του Δημοσίου υπό προϋποθέσεις από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών. Στο εξής το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα με βάση οθωμανικά φιρμάνια ή με άλλους αμφισβητούμενους τίτλους, ιδίως στις περιπτώσεις που οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους:
- διαθέτουν ακίνητο μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975,
- έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής (πρόσφυγες)
- διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.
Επιπλέον, το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα σε περιπτώσεις αγροτικών εκτάσεων και κτισμάτων που παραχωρήθηκαν από το κράτος και μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί ή δεν έχουν καταχωρισθεί τίτλοι κυριότητας.
3. Λειτουργία των συμβολαιογράφων ως υπηρεσία one stop shop για την επιτάχυνση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων.
Θα υπάρχει διαλειτουργικότητα των συμβολαιογραφείων με την ΑΑΔΕ για περιπτώσεις φορολογουμένων που δικαιούνται απαλλαγές φόρων. Δηλαδή οι απαλλαγές θα χορηγούνται αυτόματα με διασταυρώσεις δεδομένων μεταξύ υποβαλλόμενων δηλώσεων προς τους συμβολαιογράφους και δεδομένων που τηρεί στα ηλεκτρονικά της αρχεία η ΑΑΔΕ.
4. Κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου. Εφόσον το μεταβιβαζόμενο ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μεταγεγραμμένη πράξη εφαρμογής και με λειτουργούν Κτηματολόγιο, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
