Σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας μετατρέπεται η χώρα μας τρία χρόνια μετά το σοκ της ενεργειακής κρίσης και ενώ η γεωπολιτική αστάθεια εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της νέας μελέτης «Ενεργειακές Τάσεις στην Ελλάδα 2026» του Ινστιτούτο Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ) το 2025 η χώρα μας εξελίχθηκε σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα σε αναδυόμενο διαμετακομιστικό κόμβο φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν, καθώς η συμφόρηση των δικτύων, οι αυξανόμενες περικοπές ΑΠΕ και η ανάγκη για επενδύσεις σε αποθήκευση και διασυνδέσεις θα καθορίσουν αν η εξαγωγική δυναμική του 2025 θα αποτελέσει παροδικό φαινόμενο ή μόνιμο χαρακτηριστικό της ελληνικής ενεργειακής αγοράς.
Από εισαγωγέας σε εξαγωγέα ηλεκτρισμού
Το 2025 σηματοδότησε μια σημαντική στροφή, με την Ελλάδα να μετατρέπεται σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, με καθαρές εξαγωγές 2,9 TWh, έναντι καθαρών εισαγωγών το 2024, υπογραμμίζοντας την αυξημένη παραγωγική ικανότητα της χώρας. Αντίθετα, οι εισαγωγές ρεύματος μειώθηκαν δραστικά.
Θυμίζουμε πως λίγες ημέρες πριν ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, σε ανάρτησή του στο Linkedin αναφέρθηκε στα οφέλη από τις αυξημένες εξαγωγές ηλεκτρισμού της χώρας μας.
Όπως επισημαίνει σχετικά: «Η ευρωπαϊκή αγορά είναι σχεδιασμένη για να στέλνει ηλεκτρική ενέργεια από την πιο φθηνή περιοχή στην πιο ακριβή. Συνεπώς, σε γενικές γραμμές, όταν μια χώρα εξάγει, έχει τιμές ίσες ή χαμηλότερες από τις χώρες στις οποίες στέλνει ενέργεια.
Το 2025, η Ελλάδα ήταν καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας για 263 ημέρες. Εκείνες τις ημέρες, είμαστε 5,9 €/MWh φθηνότεροι από τη Βουλγαρία, ενώ τις μέρες που είχαμε καθαρές εισαγωγές, είμαστε €3,6 πιο ακριβοί.
Για το 2025 συνολικά, η τιμή στην Ελλάδα ήταν 3,1% κάτω από τη Βουλγαρία, ενώ το 2019, όταν εισάγαμε το 18% των αναγκών μας, είμαστε στο +34%.
Αυτό είναι το σημαντικό όφελος των εξαγωγών, μας εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές από τις χώρες στις οποίες εξάγουμε και σίγουρα αρκετά χαμηλότερες τιμές από ένα εναλλακτικό σενάριο χωρίς αυτές τις εξαγωγές».
ΑΠΕ και φυσικό αέριο οδηγούν την εξαγωγική δυναμική
Αξίζει να σημειώσουμε πως η ενίσχυση των εξαγωγών ηλεκτρισμού δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς τη βαθιά μεταβολή του ηλεκτροπαραγωγικού μίγματος.
Το 2025, η συνολική ηλεκτροπαραγωγή ανήλθε στις 51,9 TWh, με τις ΑΠΕ και το φυσικό αέριο να κυριαρχούν. Οι ανανεώσιμες πηγές παρήγαγαν 26,9 TWh και το φυσικό αέριο 23,9 TWh, αφήνοντας τον λιγνίτη σε οριακό ρόλο.
Παρότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου παραμένουν περιορισμένες σε απόλυτα μεγέθη, η πορεία τους το 2025 έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι εξαγωγές τριπλασιάστηκαν, φθάνοντας τις 8,6 TWh από 2,9 TWh το 2024. Πρόκειται κυρίως για ροές μέσω του Σιδηροκάστρου και, σε μικρότερο βαθμό, μέσω του αγωγού IGB και της Κομοτηνής.
Σε σχέση με τις συνολικές εισαγωγές φυσικού αερίου της χώρας (71,3 TWh), οι εξαγωγές αντιστοιχούν σε περίπου 12%.
Ωστόσο, το ποσοστό αυτό αρκεί για να επιβεβαιώσει τον διαμετακομιστικό ρόλο της Ελλάδας, ιδιαίτερα μετά την έναρξη λειτουργίας του FSRU Αλεξανδρούπολης και την αυξημένη χρήση LNG από τη Ρεβυθούσα.
Η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως πύλη εισόδου και εξόδου ενέργειας προς τα Βαλκάνια, σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές πηγές και διαδρομές τροφοδοσίας.
Σταθερή η ζήτηση ρεύματος, αύξηση στο φυσικό αέριο
Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 παρέμεινε αμετάβλητη στις 54 TWh σε σχέση με το 2024, στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας πενταετίας.
Ωστόσο, η στασιμότητα αυτή, σε συνδυασμό με την αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ, δημιουργεί πιέσεις στο σύστημα και εντείνει το φαινόμενο των περικοπών.
Αντίθετα, η κατανάλωση φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 6% το 2025, φτάνοντας τις 70,16 TWh, επιβεβαιώνοντας τον κομβικό ρόλο του καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή, όπου κατευθύνεται άνω του 70% της συνολικής ζήτησης.
Σε επίπεδο συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης, το 2024 είχε ήδη καταγραφεί αύξηση 7% (260,4 TWh), εξέλιξη που συνδέεται με την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, τον τουρισμό και τις κλιματικές συνθήκες .
Οι περικοπές ΑΠΕ γίνονται «κανονικότητα»
Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα της μελέτης αφορά τις περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ. Το 2025 απορρίφθηκαν σχεδόν 1,9 TWh «πράσινης» ενέργειας, δηλαδή υπερδιπλάσια ποσότητα σε σχέση με το 2024.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι περικοπές δεν αποτελούν πλέον παροδικό φαινόμενο, αλλά δομικό χαρακτηριστικό ενός κορεσμένου συστήματος που δεν έχει προλάβει να αναβαθμίσει τα δίκτυα και τις υποδομές αποθήκευσης.
Για τους επενδυτές είναι πλέον σαφές πως τα έργα ΑΠΕ δεν μπορούν πλέον να αξιολογούνται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι απώλειες από υποχρεωτικές απορρίψεις παραγωγής.
Περισσότερες εισαγωγές LNG
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου αυξήθηκαν το 2025 κατά 7%, με το LNG να καλύπτει σχεδόν το 46% του συνόλου.
Η Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης αναδεικνύονται σε κρίσιμες πύλες εισόδου, μειώνοντας σταδιακά τη σχετική εξάρτηση από το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών.
Υψηλές τιμές το μόνιμο ελληνικό πρόβλημα
Παρά τη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου, οι τιμές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου στην Ελλάδα παραμένουν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη.
Η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας διαμορφώθηκε στα 106,19 ευρώ/MWh το 2025, αυξημένη σε σχέση με το 2024, διατηρώντας τη χώρα μεταξύ των ακριβότερων αγορών της Ευρώπης.
Στο φυσικό αέριο, η μέση τιμή TTF ανήλθε στα 37,5 ευρώ/MWh (+11%), ενώ η ελληνική ΤΑΑΕ διαμορφώθηκε στα 37,4/MWh ευρώ (+14%) .
Αντίθετα, η μέση τιμή Brent υποχώρησε στα 69,1 δολάρια/βαρέλι (-14%), οδηγώντας σε μείωση των τιμών καυσίμων στην εγχώρια αγορά, με εξαίρεση το υγραέριο κίνησης .
Αυτή η απόκλιση από τις ΗΠΑ, όπου οι τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού είναι πολλαπλάσια χαμηλότερες, υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας.
Το 2026 έτος καμπής ή χαμένη ευκαιρία;
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για το 2026, οι τιμές ρεύματος ενδέχεται να σταθεροποιηθούν κοντά στα 100 ευρώ/MWh, με διατήρηση της μεταβλητότητας λόγω της υψηλής διείσδυσης φωτοβολταϊκών και της έλλειψης αποθήκευσης.
Παράλληλα, η αγορά λιανικής αναμένεται να συγκεντρωθεί σε λιγότερους, ισχυρότερους παίκτες και τα «πράσινα» διμερή συμβόλαια (PPAs) να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο.
Παρότι η Ελλάδα παγιώνει τον ρόλο της ως πύλη εισόδου LNG προς τη ΝΑ Ευρώπη, με τις νέες υποδομές και τον Κάθετο Διάδρομο να ενισχύουν τη γεωστρατηγική της θέση, παραμένει αντιμέτωπη με το υψηλό κόστος ενέργειας, τις περικοπές ΑΠΕ και την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων σε δίκτυα και αποθήκευση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
