«Σήμα κινδύνου» για τον κλάδο των αρτοποιείων καθώς μέσα σε μόλις 30 μήνες έχουν βάλει λουκέτο περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια, ενώ ο ρυθμός των νέων λουκέτων προκαλεί σοβαρό προβληματισμό για την ολοκληρωτική εξαφάνιση του κλάδου.
Σχεδόν ένας χρόνος έχει περάσει από την ανοιχτή επιστολή-σήμα κινδύνου που είχε αποστείλει τον περασμένο Μάρτιο στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη η Ένωση Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής (ΕΕΠΑΖ), και στις αρχές του 2026, η κατάσταση στον κλάδο όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά, όπως επισημαίνει η Ένωση, επιβεβαιώνονται οι φόβοι ότι η αρτοποιία και η ζαχαροπλαστική στην Ελλάδα απειλούνται με αφανισμό.
«Ακόμα και οι πιο κακόπιστοι βλέπουν πλέον ότι η κραυγή αγωνίας της ΕΕΠΑΖ από την πρώτη ημέρα ίδρυσής της, το 2023, αφορά μια ζοφερή πραγματικότητα, που προκαλεί ασφυξία στην πιο παραδοσιακή και αγαπητή στους συμπολίτες μας μορφή επιχείρησης: Τον φούρνο και το ζαχαροπλαστείο», αναφέρει η ανακοίνωση. Όπως σημειώνεται, «θέσεις και προτάσεις της ΕΕΠΑΖ που είχαν απαξιωθεί στο παρελθόν, σήμερα υιοθετούνται από όσους τότε τις είχαν επικρίνει».
Ανατιμήσεις, ενέργεια και γραφειοκρατία
Η ΕΕΠΑΖ υπογραμμίζει ότι από την εποχή της πανδημίας έχουν σημειωθεί ανατιμήσεις από 100% έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αυξήσεων έχει απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις, καθώς οι επαγγελματίες του κλάδου αντιλαμβάνονται την οικονομική πίεση των καταναλωτών.
Την ίδια περίοδο, το κόστος της ενέργειας έφτασε να τετραπλασιαστεί το 2022 και παραμένει περίπου διπλάσιο από τα προ κρίσης επίπεδα.
Παράλληλα, την τελευταία πενταετία, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πληθώρα νέων υποχρεώσεων και ψηφιακών απαιτήσεων, όπως myDATA, e-send, διασύνδεση POS με ταμειακά συστήματα, ψηφιακή κάρτα εργασίας και ψηφιακά δελτία αποστολής.
Οι διαδικασίες αυτές, όπως αναφέρει η Ένωση, συνεπάγονται σημαντικά κόστη και πολύπλοκες τεχνικές απαιτήσεις.
Ενδεικτικά, για τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές εκδόθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι, ενώ μόνο το 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 αποφάσεις και 50 νόμοι. Σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025 του TMS Group, η Ελλάδα παραμένει η χώρα με το πιο πολύπλοκο ρυθμιστικό περιβάλλον μεταξύ 79 χωρών.
Έλεγχοι και ελλείψεις προσωπικού
Παρά την παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για την εγγραφή στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (Open Business), οι επιχειρήσεις που συμμορφώθηκαν νωρίτερα βρέθηκαν αντιμέτωπες με κύμα ελέγχων, ενώ για την υπόλοιπη αγορά η υποχρέωση αυτή δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.
Περισσότερες από 25 υπηρεσίες πραγματοποιούν παράλληλους ελέγχους, δημιουργώντας, όπως σημειώνει η ΕΕΠΑΖ, ένα δυσκίνητο γραφειοκρατικό περιβάλλον που λειτουργεί ως συνεχής πηγή προστίμων. Παράλληλα, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού προκαλεί υψηλή ανακύκλωση εργαζομένων και αυξάνει περαιτέρω το ήδη επιβαρυμένο εργατικό κόστος.
«Οι αντοχές επιχειρηματιών και εργαζομένων που υπηρετούν τον κλάδο, τελειώνουν», τονίζει η Ένωση.
Οι προτάσεις για τη διάσωση του κλάδου
Στις προτάσεις της ΕΕΠΑΖ περιλαμβάνονται:
- Ανακήρυξη της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου, ώστε να αναδειχθεί η πολιτισμική και κοινωνική της σημασία.
- Δημιουργία απλού και λειτουργικού νομοθετικού πλαισίου που θα μειώνει την πολυνομία και τις αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων.
- Θέσπιση γενναίας ρύθμισης για τη στήριξη των επιχειρήσεων απέναντι στο υπέρογκο ενεργειακό κόστος.
- Ενίσχυση της συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή αποτελεσματικών περιβαλλοντικών πολιτικών και κατάργηση μέτρων που δεν αποδίδουν, όπως το ειδικό τέλος για τα πλαστικά μιας χρήσης.