Μπορεί τα χρόνια της οικονομικής κρίσης να έχουν περάσει, ωστόσο ακόμα και σήμερα η κατάσταση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά σε σχέση με τις υποχρεώσεις τους στο Δημόσιο και τις τράπεζες παραμένει δύσκολη, αφού 1 στα 3 νοικοκυριά εξακολουθεί να μην μπορεί να εξυπηρετήσει τις δόσεις δανείων, ενώ 1 στα 4 έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο.
Η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών 2025 είναι αποκαλυπτική για την κατάσταση που επικρατεί στην καθημερινότητα χιλιάδων ελληνικών νοικοκυριών.
Φόροι και ακρίβεια «πνίγουν» τα νοικοκυριά
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2025, το ποσοστό των νοικοκυριών με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο (Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία) διαμορφώνεται στο 24,9%, που αν και βελτιωμένο σε σχέση με το 2024 (28,9%) ωστόσο παραμένει υψηλό και αποδίδεται στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει τμήμα της κοινωνίας, με την ακρίβεια να ξεχωρίζει.
Επίσης, το 23,2% των νοικοκυριών καθυστέρησε την πληρωμή ρεύματος και το 20,2% την πληρωμή θέρμανσης.
Μάλιστα, το 24,9% επιμερίζεται σε 13,2% για τα νοικοκυριά των οποίων οι ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν έχουν ρυθμιστεί (15,9% το αντίστοιχο ποσοστό το 2024) και σε 11,7% όσων οι οφειλές είναι ρυθμισμένες (13% το αντίστοιχο ποσοστό το 2024).
Από τα επιμέρους στοιχεία, και το 2025, τα υψηλότερα ποσοστά ληξιπρόθεσμων οφειλών παρατηρήθηκαν στα νοικοκυριά με τρία και περισσότερα μέλη, όπου περισσότερα από 1 στα 3 νοικοκυριά εξακολουθούν να έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, είτε αυτές είναι ρυθμισμένες είτε όχι.
Και το 2025, το ποσοστό των νοικοκυριών με οφειλές προς το Δημόσιο αυξάνεται όσο αυξάνονται και τα μέλη της οικογένειας, προσεγγίζοντας τα 4 στα 10 των νοικοκυριών με περισσότερα από πέντε μέλη. Σημαντική είναι και η συσχέτιση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο με τα νοικοκυριά με εισόδημα έως 10.000 ευρώ (31,7%, εκ των οποίων 19,7% μη ρυθμισμένες και 12,0% ρυθμισμένες οφειλές).
Όσον αφορά τις προοπτικές των νοικοκυριών για το 2026, για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, το 25,7% δήλωσε πως δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί σε αυτές.
Τράπεζες και δάνεια κρατούν τα νοικοκυριά «στο κόκκινο»
Παρόμοια, αν και λίγο χειρότερη, είναι η εικόνα με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοικοκυριών προς τις τράπεζες. Εκεί το 33,3% των νοικοκυριών δήλωσε ότι δεν καταφέρνει να εξυπηρετεί εγκαίρως τις δόσεις του και, παρά τη σημαντική μείωση σε σύγκριση με το 40% του 2024, το ποσοστό εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
Το ποσοστό αυτό αποτελεί ένδειξη της επίμονης πληθωριστικής κρίσης και των συνεπειών της στην ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια.
Παρά τη βελτίωση που καταγράφεται γενικά, το 1 στα 3 νοικοκυριά εξακολουθεί να μην μπορεί να εξυπηρετήσει τις δόσεις του στις τράπεζες, σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις στην οικονομία μετά την πανδημία και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία συνεχίζουν να επηρεάζουν τα νοικοκυριά.
Επίσης, το ποσοστό των νοικοκυριών που το 2025 έχει οικονομικές υποχρεώσεις προς τις τράπεζες εκτός από στεγαστικό δάνειο (π.χ. καταναλωτικό δάνειο, κάρτες) φτάνει το 29,1%. Κυρίως τα μεγαλύτερα νοικοκυριά είναι αυτά που έχουν βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τράπεζες (21,1% των νοικοκυριών με 1 άτομο έναντι 37,2% των νοικοκυριών με 4 άτομα και 40,5% των νοικοκυριών με πάνω από 5 άτομα).
Σε επίπεδο εισοδήματος, το 44,4% των νοικοκυριών με εισόδημα έως 10.000 ευρώ δήλωσε ότι έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με εξαίρεση τα νοικοκυριά με εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ, όσο ανεβαίνουμε τις εισοδηματικές κλίμακες το ποσοστό μειώνεται σημαντικά, φτάνοντας στο 25,4% σε νοικοκυριά με εισόδημα 25.001–30.000 ευρώ.
Στα νοικοκυριά με εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ το ποσοστό όσων έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνει στο 29,1%, ξεπερνώντας το 25,4% της αμέσως χαμηλότερης εισοδηματικής κλίμακας.
Για το 2026, σε ό,τι αφορά τις οφειλές προς τις τράπεζες, το 30,3% των νοικοκυριών απάντησε ότι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις τραπεζικές του υποχρεώσεις.
Όσον αφορά τα νοικοκυριά που καθυστερούν σημαντικά την εξυπηρέτηση των οφειλών τους (πέραν των 3 μηνών), είναι κατά κανόνα (24,7%) εκείνα με χαμηλότερο εισόδημα, έως 10.000 ευρώ, ενώ στις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες τα αντίστοιχα ποσοστά κυμαίνονται μεταξύ 2,0% και 5,2%. Τέλος, στις εκτιμήσεις για το 2026, συνεχίζεται η μείωση του ποσοστού των νοικοκυριών που ανησυχούν ότι δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις δόσεις του στεγαστικού τους δανείου (15,3% τον Δεκέμβριο του 2025 έναντι 17,5% τον Ιανουάριο του 2025).
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
