Ταμείο Ανάκαμψης: Στην ενέργεια το 40% των δανείων, οι μεγάλοι ωφελημένοι

Στον τομέα της ενέργειας κατευθύνθηκε το 40% περίπου των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επιβεβαιώνοντας την έμφαση που δίνεται πλέον τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα στον νευραλγικό αυτόν τομέα. 

Από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την αποθήκευση έως τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και των ενεργειακών υποδομών και τις διασυνδέσεις, δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται σε έργα που φιλοδοξούν να αλλάξουν ριζικά το ενεργειακό τοπίο της χώρα μας.

Ενεργειακές υποδομές για ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία

Σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία αποτελούν ζητούμενο, οι ενεργειακές υποδομές αποκτούν βαρύνουσα σημασία, με τις επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνδέσεις να αποκτούν χαρακτήρα κατεπείγοντος.

Παράλληλα, αν θέλουμε, πέρα από τη διασφάλιση της ενεργειακής μας ασφάλειας, να επιτύχουμε όλους τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης που έχουν τεθεί, αλλά και να απολαμβάνουμε χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και συστήματα αποθήκευσης είναι εξίσου κρίσιμες.

Και δεδομένου ότι το φυσικό αέριο θα συνεχίσει για αρκετά χρόνια να αποτελεί καύσιμο-«γέφυρα», σε συνδυασμό με τον ρόλο που διεκδικεί η χώρα μας ως ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, οι επενδύσεις σε υποδομές φυσικού αερίου είναι εξίσου κρίσιμες.

Τα φθηνά δάνεια του ΤΑΑ «όχημα» για τις επενδύσεις

Ειδικότερα, όπως αποτυπώνεται από τον τελικό πίνακα αποδεκτών που δημοσιεύθηκε από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ένα μήνα πριν την εκπνοή του 2025, από τα σχεδόν 16,9 δισ. ευρώ του ΤΑΑ περισσότερα από 6,06 δισ. δόθηκαν στην ενέργεια, ποσό που μεταφράζεται σε 37,7% του συνόλου των δανείων.

Η πρόσβαση στα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης αποδεικνύεται καθοριστικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια, καθώς προσφέρει χρηματοδότηση με επιτόκια σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα της αγοράς.

Μάλιστα, την ώρα που το κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις κινείται κοντά στο 4%, τα δάνεια του Ταμείου χορηγούνται με επιτόκιο που ξεκινά από το 1%, μειώνοντας δραστικά το χρηματοοικονομικό βάρος των επενδύσεων.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι το χρηματοδοτικό σχήμα βασίζεται σε συνδυασμό πόρων, με το Ταμείο Ανάκαμψης να καλύπτει το μισό του επενδυτικού κόστους μέσω χαμηλότοκου δανείου, τις τράπεζες να συμμετέχουν με περίπου το ένα τρίτο και τους επενδυτές να συνεισφέρουν το υπόλοιπο.

Σχεδόν 2 δισ. ευρώ η χρηματοδότηση του ΥΠΕΝ

Στην κορυφή των χρηματοδοτήσεων βρίσκεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο οποίο το Ταμείο Ανάκαμψης κατηύθυνε πόρους σχεδόν 2 δισ. ευρώ για ένα εκτεταμένο πακέτο δράσεων που καλύπτει κρίσιμους τομείς.

Ένα να ευρύ πλέγμα δράσεων υλοποιείται με στόχο τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, την πράσινη μετάβαση και τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων υποδομών. 

Κεντρικό ρόλο έχουν οι μεταρρυθμίσεις που απλοποιούν τις αδειοδοτικές διαδικασίες και μειώνουν τη γραφειοκρατία, καθώς και οι παρεμβάσεις για την πράσινη μεταποίηση και τις μεταφορές, με έμφαση σε τεχνολογίες χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος και δέσμευσης CO₂.

Παράλληλα, σημαντικοί πόροι κατευθύνονται σε έργα υδάτινων και περιβαλλοντικών υποδομών, όπως η επεξεργασία αστικών λυμάτων σε ευαίσθητες περιοχές και το Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης, που ενισχύει την ανθεκτικότητα των δασών και την αποκατάσταση καμένων εκτάσεων.

Στον ίδιο άξονα εντάσσονται και οι επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό δικτύων ύδρευσης και τη διασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού πόσιμου νερού.

Έμφαση δίνεται και στη βιωσιμότητα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μέσω της μεταρρύθμισης του ΕΛΑΠΕ, αλλά και στην εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από τα προγράμματα «Εξοικονομώ» για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα.

Κρίσιμης σημασίας θεωρείται και η χρηματοδότηση έργων αποθήκευσης ενέργειας, που ενισχύουν τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος και την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ.

Τέλος, οι δράσεις συμπληρώνονται από στρατηγικές αστικές αναπλάσεις, πολεοδομικό σχεδιασμό σε εθνική κλίμακα, έξυπνες περιβαλλοντικές και πολιτιστικές υποδομές, καθώς και την προώθηση της αυτοκατανάλωσης ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών, ενισχύοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Πρόκειται για μεγάλης εμβέλειας επενδύσεις που αναβαθμίζουν δραστικά τις ενεργειακές υποδομές της χώρας.

Που κατευθύνθηκαν τα αμέσως μεγαλύτερα ποσά

Το μεγαλύτερο μερίδιο στις επενδύσεις αλλά και στις χρηματοδοτήσεις από το ΤΑΑ έχει η ΔΕΗ, με τις συνολικές δανειοδοτήσεις να ξεπερνούν τα 1,1 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα, η ΔΕΗ έλαβε 204 εκατ. ευρώ, δάνειο που υποστηρίζει το επενδυτικό πλάνο για τις ΑΠΕ, τον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών της και την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης (ΔΕH Blue),  η ΔΕΗ Οπτικές Επικοινωνίες 290,929 εκατ. ευρώ, και οι θυγατρικές της που εκτελούν έργα ΑΠΕ τα υπόλοιπα.

Η ΙΔΕΑ ΦΩΣ έλαβε 174,9 εκατ. ευρώ, η Αμύνταιο φβ 7 έλαβε 35 εκατ. ευρώ, η Αμύνταιο φβ  8 έλαβε 48 εκατ. ευρώ, η Αμύνταιο φβ 9 έλαβε 127,70 εκατ. ευρώ, η ΦΟΙΒΗ Ενεργειακή 127,7 εκατ. ευρώ και η Solarlab 49 εκατ. ευρώ.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα 128 σχεδόν εκατομμύρια της ΦΟΙΒΗ Ενεργειακής προορίζονται για την κατασκευή του γιγαντιαίου φωτοβολταϊκού σταθμού στην Πτολεμαΐδα, ενός από τα μεγαλύτερα έργα ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη, στο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας.

Ο ΔΕΔΔΗΕ λαμβάνει συνολικές εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις (επιδοτήσεις και δάνεια) ύψους 736,7 εκατ. ευρώ για έργο «Έξυπνοι Μετρητές», αλλά και για την ενίσχυση της ισχύος των υποσταθμών, την αναβάθμιση και υπογειοποίηση του δικτύου διανομής, καθώς και για έργα θωράκισης του δικτύου έναντι ακραίων καιρικών φαινομένων και πυρκαγιών. 

Την ίδια στιγμή ο ΑΔΜΗΕ λαμβάνει 303,2 εκατ. ευρώ συνολικών χρηματοδοτήσεων (επιδοτήσεις και δάνεια) με αιχμή τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών και την αναβάθμιση του συστήματος μεταφοράς.

Από τα δάνεια που έχουν εγκριθεί χρηματοδοτούνται η τέταρτη φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων (Σαντορίνη, Φολέγανδρος, Μήλος και Σέριφος), καθώς και η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική που υλοποιεί η θυγατρική «Αριάδνη Interconnection».

Η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή έλαβε 250 εκατ. ευρώ, ενώ σημαντικά κονδύλια κατευθύνονται και στον τομέα του φυσικού αερίου, μέσω του Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ), ο οποίος  έλαβε δάνειο 261,4 εκατ. ευρώ για το επενδυτικό του πρόγραμμα, με βασικό έργο τον Αγωγό Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία (μήκους 163 χλμ).

Την ίδια στιγμή,  η En Earth της Energean  έλαβε 150 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη πράσινης μεταποίησης και  μεταφορών, αλλά και την ανάπτυξη τεχνολογίας δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (Έργο Prinos CO2).

Από την πλευρά της η Motor Oil με δάνειο 132,1 εκατ. ευρώ θα υποστηρίξει τη μεγάλη επένδυσή του σε μονάδες παραγωγής «πράσινου» υδρογόνου (EPHYRA).

Παράλληλα, η Καράτζης Θεσσαλία 1 και Θεσσαλία 3 έλαβαν 33,1 και 34 εκατ. ευρώ, ενώ η HelleniQ Renewables 30 εκατ. ευρώ κυρίως για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.